به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
حافظه جمعی-فعال اجتماعی: زبان تنها مجموعه‌ای از کلمات و قواعد دستوری نیست؛ زبان کالبد حیات یک فرهنگ و حافظه جمعی مردم است. هر زبانی، جهان‌بینی خاص خود را دارد؛ شیوه‌ای از احساس‌کردن و تعامل با هستی. در این میان، توازن میان «یکپارچگی ملی» و «تنوع فرهنگی» یکی از چالش‌های بنیادین جوامع مدرن است. حفظ زبان‌های اقوام ایرانی نه یک تهدید برای وحدت، بلکه تضمین‌کننده غنای فرهنگی یک سرزمین و عاملی برای پایداری اجتماعی است. زبان بلوچی، با آن پیشینه کهن و گستردگی جغرافیایی در مناطق بلوچ‌نشین ایران (استان‌های سیستان‌وبلوچستان، جنوب کرمان، شرق هرمزگان و برخی شهرهای خراسانات و گلستان)، با چالش‌هایی در زمینه استانداردسازی نوشتار، تولید محتوای علمی و آموزش نظام‌مند مواجه است. وقتی یک زبان از چرخه آموزش و تولید دانش حذف شود، نه‌تنها کلمات، بلکه دانش بومی، حکمت‌ها، اشعار محلی و پیوندهای تاریخی آن قوم نیز در معرض فراموشی قرار می‌گیرند. تأسیس یک نهاد تخصصی و مستقل در راستای اصل ۱۵ قانون اساسی با هدف حفظ و ارتقای زبان بلوچی، یک ضرورت استراتژیک است. این بنیاد می‌تواند وظایف و اهداف زیر را بر عهده بگیرد:
۱. استانداردسازی و تدوین نوشتار: ایجاد یک رسم‌الخط نوشتاری واحد، منسجم و علمی که هم برای آموزش و هم برای تولیدات ادبی و رسانه‌ای قابل استفاده باشد. ۲. تولید محتوای آموزشی و علمی: تبدیل زبان بلوچی از یک زبان گفتاری به یک زبان «علمی و نوشتاری» از طریق تدوین کتب درسی، فرهنگ‌نامه‌های تخصصی و واژه‌نامه‌های چندزبانه. ۳. حمایت از ادبیات معاصر و کلاسیک: بازشناسی آثار کهن و حمایت از نویسندگان و شاعرانی که در مسیر حفظ هویت زبان بلوچی تلاش می‌کنند. ۴. دیجیتالی‌سازی زبان: ورود زبان بلوچی به فضای مجازی و توسعه ابزارهای دیجیتال (مانند کیبوردهای استاندارد و نرم‌افزارهای ترجمه) برای تعامل نسل جوان با زبان مادری. ایران بزرگ سرزمینی است که از تنوع زیستی و فرهنگی آن نشئت می‌گیرد. حفظ زبان‌های اقوام مختلف (بلوچ، کرد، ترک، عرب، ترکمن و...)، در واقع حفظ «تنوع فرهنگی» ایران است. یک کشور که زبان‌های خود را در آغوش می‌گیرد، نه‌تنها از درگیری‌های هویتی پیشگیری می‌کند، بلکه از ظرفیت‌های خلاقانه و دانش بومی هر قوم برای توسعه ملی بهره می‌برد. تکثر زبان‌ها، نشانه قدرت یک تمدن است، نه نشانه ضعف. زمانی که یک زبان قومیت، جایگاه علمی و اجتماعی خود را در ساختار کشور بیابد، احساس تعلق ملی در میان آن قوم تقویت شده و این خود، زیربنای اصلی ثبات و توسعه است. تأسیس بنیاد زبان و ادبیات بلوچی و اعطای مجوز توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی گامی است در جهت تقویت وحدت ملی و برآورده‌شدن مطالبه دیرینه دانشگاهیان و فرهنگ‌دوستان بلوچ؛ گامی که در آن زبان نه یک مانع، بلکه پلی برای درک عمیق‌تر هویت ایرانی و انسانی خواهد بود.