به گزارش گروه رسانهای شرق،
طرح «تورم صفر» از سوی شهرداری تهران و با تبلیغات گسترده معرفی شد و وعده داد قیمت گروهی از کالاهای اساسی را برای شش ماه ثابت نگه دارد. اما حالا که چند هفته از اجرای آن گذشته، یک پرسش ساده مطرح است: آیا شهروندان با خرید از این طرح واقعا کالاهای مورد نیازشان را ارزانتر از بازار آزاد تهیه میکنند؟ اقتصادنیوز برای بررسی این موضوع، قیمتهای نمایشدادهشده در بخش «تورم صفر» سامانه شهرزاد را با نمونه قیمت کالاها در فروشگاه اینترنتی دیجیکالا مقایسه کرده است؛ مقایسهای که نتایج یکسانی در تمام گروهها ندارد. در بعضی کالاها مانند خرما و برخی حبوبات، قیمتهای طرح از نمونههای بررسیشده بازار پایینتر است. در برخی اقلام دیگر، ازجمله ماکارونی و شکر، تفاوت چندانی دیده نمیشود. در مقابل، برای برنج پاکستانی نمونههایی در بازار آزاد وجود دارد که ارزانتر از محصول عرضهشده در طرح هستند. البته یک ملاحظه مهم وجود دارد: برند، کیفیت و نوع کالا در همه موارد یکسان نیست و به همین دلیل نمیتوان هر اختلاف قیمتی را تخفیف یا گرانفروشی قطعی دانست. با این حال، همین مقایسه اولیه نشان میدهد عنوان پررنگ «تورم صفر» الزاما به معنای ارزانتربودن تمام کالاهای عرضهشده نسبت به بازار نیست.
طرح «تورم صفر» از هفتم مهرماه ۱۴۰۵ آغاز شد. علیرضا زاکانی، شهردار تهران، هنگام معرفی آن اعلام کرد قیمت ۱۲ قلم کالای اساسی به مدت شش ماه ثابت میماند. اقلام اولیه شامل برنج، گوشت، روغن، ماکارونی، سویا، خرما، شکر و پنج نوع حبوبات بود. بر اساس اعلام شهرداری، خرید این محصولات از طریق میادین منتخب میوه و ترهبار، فروشگاههای شهروند و سامانه شهرزاد امکانپذیر است. در زمان آغاز طرح، از عرضه حضوری در ۱۰۸ میدان میوه و ترهبار و ۱۸ فروشگاه شهروند خبر داده شد. همچنین قرار بود از آبانماه سه قلم مرغ، رب گوجهفرنگی و پنیر به فهرست محصولات اضافه شود. بنابراین وعده اصلی دو بخش داشت؛ نخست دسترسی خانوارها به بخشی از اقلام ضروری با قیمت ثابت و دوم جلوگیری از افزایش قیمت همین کالاهای مشخص در طول دوره ششماهه. پرسش اینجاست که تا زمان تحقق چنین اتفاقی، شهروند در خرید فعلی خود چه میزان صرفهجویی میکند؟ یکی از قابلتوجهترین موارد بررسی، برنج پاکستانی است. در سامانه شهرزاد، بسته ۱۰کیلوگرمی برنج پاکستانی با عنوان طرح تثبیت قیمت، هر کیلو ۳۳۵ هزار تومان است. در مقابل، بررسی قیمتهای نمایشدادهشده در سایر فروشگاههای اینترنتی نشان میدهد حتی نمونه ۲۸۵هزارتومانی هم دیده میشود. در گروه حبوبات، نتیجه مقایسه متفاوت است. در بازار آزاد، برای برخی از این کالاها نمونههایی با قیمت بیشتر مشاهده میشود. خرما نیز از اقلامی است که در مقایسه انجامشده، قیمت طرح مناسبتر به نظر میرسد. طرح در برخی کالاها ارزانتر از نمونههای بررسیشده بازار است، اما مزیت قیمتی آن عمومی و یکسان نیست. در بخش دیگری از سبد، اختلاف قیمتها بسیار محدودتر است. با وجود احتمال تفاوت برند و شرایط فروش، صرف خرید از طرح «تورم صفر» الزاما به معنای پرداخت مبلغ کمتر نیست. در چنین مواردی، مزیت احتمالی طرح بیشتر به تضمین ثبات قیمت در ماههای آینده وابسته خواهد بود تا تخفیف قابلتوجه در زمان خرید. در واقع وعده تخفیف
5 تا 50 درصد ارزانتری در این فضا دیده نمیشود. در گروه روغن آزاد در بعضی نمونهها، قیمت روغن در محدوده قیمت طرح یا پایینتر دیده میشود. با این حال، چون مشخصات روغنها کاملا یکسان نیست، این تصاویر برای نتیجهگیری قطعی درباره ارزانتر یا گرانتر بودن روغن طرح کافی نیستند. در مورد گوشت نیز مسئله حساستر است و معلوم نیست محصول عرضهشده چه مشخصاتی دارد. بررسی انجامشده هنوز برای اعلام یک اختلاف قیمت قطعی کافی نیست؛ هرچند شواهد موجود نیز برتری قیمتی چشمگیر و فراگیر طرح را اثبات نمیکنند. موضوع فقط قیمت نیست؛ تجربه خرید از سامانه شهرزاد نیز پرسشهایی ایجاد میکند. در بررسی صفحه محصولات طرح، برای برخی کالاها تصاویر عمومی یا بستهبندیهای نمایشی استفاده شده و در تعدادی از موارد نیز تصویر مشخصی از محصول وجود ندارد. بررسی فعلی نشان میدهد تفاوت مهمی میان تثبیت قیمت و فروش ارزانتر از بازار وجود دارد. به همین دلیل، کارنامه واقعی «تورم صفر» را باید در طول دوره ششماهه بررسی کرد.
