بحث بنزین و احتمال تغییر قیمت آن در ماه‌های اخیر بار دیگر به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز اقتصاد ایران تبدیل شده است. در شرایطی که برخی اظهارنظرها از ضرورت مدیریت مصرف و اصلاح سیاست‌های بنزینی حکایت دارد، آمارهای تازه از وضعیت تولید و مصرف این فرآورده نشان می‌دهد که دست‌کم در مقطع فعلی، تراز تولید و مصرف بنزین به وضعیت باثبات‌تری رسیده است. از سوی دیگر، موضوع قاچاق سوخت نیز به‌عنوان یکی از دلایل طرح مباحث مربوط به اصلاح قیمت‌ها مطرح می‌شود؛ حال آنکه بخش عمده قاچاق سوخت در ایران به گازوئیل اختصاص دارد، نه بنزین.

نظام‌الدین موسوی، سخنگوی دیوان محاسبات و نماینده پیشین مجلس، در گفت‌وگو با خبرآنلاین با اشاره به آخرین آمارهای تولید و مصرف بنزین در کشور اظهار کرد: براساس اطلاعاتی که از مجموعه شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی دریافت کرده‌ایم، میانگین تولید روزانه بنزین در آبان‌ماه به ۱۳۱.۵ میلیون لیتر رسیده است؛ این در حالی است که میانگین مصرف روزانه در همین ماه ۱۲۸.۵ میلیون لیتر بوده است. بنابراین در این ماه روزانه حدود ۳ میلیون لیتر مازاد تولید داشته‌ایم.

وی افزود: این آمار نشان می‌دهد با عبور از اوج مصرف بنزین در اواخر تابستان که به دلیل افزایش سفرها تجربه شد، وضعیت تولید و مصرف بنزین در کشور به شرایط بهتری رسیده است. البته این به معنای آن نیست که لزوماً در ماه‌های آینده نیز همین وضعیت ادامه خواهد داشت. همان‌طور که در شهریورماه با کسری بنزین مواجه بودیم، در آبان‌ماه شرایط تغییر کرد و اکنون به جای ناترازی، حدود ۳ میلیون لیتر مازاد تولید روزانه داریم.

موسوی با اشاره به اظهارات اخیر رئیس‌جمهور درباره حل مشکل واردات بنزین و تأثیر صرفه‌جویی مردم در کاهش ناترازی گفت: آقای پزشکیان نیز چندی پیش اعلام کردند که مشکل واردات بنزین حل شده و با صرفه‌جویی مردم، ناترازی این بخش برطرف شده است. بنابراین در شرایط فعلی نه واردات بنزین داریم و نه نیازی به واردات آن وجود دارد.

نباید با اظهارات شتاب‌زده به مردم شوک وارد کرد

سخنگوی دیوان محاسبات با تأکید بر ضرورت حفظ ثبات در بازار سوخت تصریح کرد: حرف اصلی من این است که در شرایط فعلی نیازی به ایجاد تنش و شوک به مردم وجود ندارد و باید برای حفظ ثبات تلاش کنیم. کشور در وضعیت خاصی قرار دارد و با مسائل و چالش‌های متعددی روبه‌روست، اما دست‌کم در مقطع فعلی با چالش ناترازی بنزین مواجه نیستیم.

وی ادامه داد: قطعاً باید رشد مصرف بنزین را کنترل کرد و مردم را به صرفه‌جویی و کاهش مصرف دعوت کرد، اما در شرایطی که کشور در میانه جنگ قرار دارد، ادبیات مسئولان درباره بنزین نباید به شکلی باشد که گویی با کمبود و ناترازی جدی مواجه هستیم. القای وجود یک بحران بزرگ در این حوزه، در عمل افکار عمومی را نگران می‌کند و در شرایط فعلی می‌تواند به زیان کشور باشد.

موسوی با اشاره به احتمال تغییر شرایط تولید و مصرف در آینده گفت: طبیعی است که این وضعیت همیشگی و قطعی نیست. اگر وارد دوره اوج مصرف شویم و شدت مصرف بنزین به شکل ناگهانی افزایش پیدا کند یا در صورت وقوع جنگ، زیرساخت‌های تولید بنزین هدف حمله قرار بگیرند و برای مثال موشکی به یکی از پالایشگاه‌ها اصابت کند، شرایط می‌تواند تغییر کند و دوباره با ناترازی مواجه شویم. در چنین وضعیتی، اگر مدیریت مصرف ضرورت پیدا کند و شرایط بحرانی شود، باید متناسب با واقعیت‌های موجود تصمیم‌گیری کرد.

وی افزود: برای مثال در اواخر شهریورماه که حجم سفرها افزایش پیدا می‌کند، باید از قبل برای مدیریت مصرف برنامه‌ریزی کرد تا کشور با مشکل مواجه نشود و مردم نیز دچار نگرانی و استرس مضاعف نشوند. در اواخر تابستان امسال نیز با وجود قرار گرفتن در دوره اوج مصرف، دوباره بحث قیمت بنزین مطرح شد، اما با مدیریت مصرف توانستیم آن دوره را پشت سر بگذاریم. به اعتقاد من، تا جای ممکن باید تمرکز سیاست‌گذار بر مدیریت مسئله باشد، نه افزایش قیمت و اقداماتی از این دست.

۹۰ درصد قاچاق سوخت مربوط به گازوئیل است

سخنگوی دیوان محاسبات در ادامه با اشاره به آمارهای قاچاق سوخت در کشور اظهار کرد: آخرین برآوردهای ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز که در مهرماه اعلام شد، نشان می‌دهد میزان قاچاق سوخت در کشور به روزانه ۲۵ میلیون لیتر رسیده است. البته به‌صورت غیررسمی ارقامی نیز شنیده می‌شود که احتمالاً میزان قاچاق روزانه سوخت حتی به ۳۰ میلیون لیتر می‌رسد؛ به این معنا که برآوردهای غیررسمی حدود ۵ میلیون لیتر بیشتر از آمارهای رسمی است.

وی با تأکید بر اینکه بخش عمده قاچاق سوخت به گازوئیل اختصاص دارد، گفت: حدود ۹۰ درصد قاچاق سوخت مربوط به گازوئیل است و سهم بنزین از قاچاق سوخت کمتر از ۵ درصد برآورد می‌شود. بنابراین ضمن اینکه باید برای کاهش قاچاق بنزین نیز تلاش کنیم، نباید مسئله اصلی را فراموش کنیم. چالش اساسی امروز کشور در حوزه قاچاق سوخت، گازوئیل است.

موسوی ادامه داد: در حوزه مقابله با قاچاق سوخت باید اقدامات جدی انجام شود، اما نباید آدرس غلط بدهیم یا به سراغ مسیرهای دیگری برویم. دولت سال گذشته یک دستورالعمل ۲۴ ماده‌ای برای مقابله با قاچاق سوخت پیشنهاد داد که دستورالعمل خوبی بود و باید اجرای آن با جدیت پیگیری شود.

وی تأکید کرد: در شرایط فعلی مقابله با قاچاق سوخت ضروری است، اما باید بدانیم که حدود ۹۰ درصد مسئله به گازوئیل مربوط می‌شود و تمرکز اصلی نیز باید بر همین فرآورده باشد. نباید به اسم مقابله با قاچاق سوخت، سراغ دستکاری قیمت بنزین برویم و مسئله اصلی را نادیده بگیریم.

در شرایط فعلی نباید تعادل بازار بنزین را برهم زد

موسوی در پایان با تأکید بر اینکه سیاست‌گذاری در حوزه سوخت باید متناسب با شرایط واقعی تولید و مصرف باشد، خاطرنشان کرد: در شرایط امروز کشور که مسئله بنزین به یک تعادل نسبی رسیده است، ضرورتی ندارد اقداماتی تنش‌زا انجام دهیم که خود به ایجاد بحران منجر شوند. نباید به دلایل واهی یا غیرضروری آرامش موجود را برهم بزنیم.

وی افزود: به‌ویژه مسئولان حوزه انرژی باید بیش از دیگران به این موضوع توجه داشته باشند و از اظهارات شتاب‌زده و غیرقطعی خودداری کنند. باید واقعیت‌های آماری مبنای تصمیم‌گیری و اطلاع‌رسانی قرار گیرد و اگر شرایط در آینده تغییر کرد، متناسب با همان شرایط تصمیمات لازم اتخاذ شود.

مشاهده خبر در سایت اطلاعات