خر و پف شدید، عفونت‌های مکرر گلو و حتی وقفه تنفسی هنگام خواب؛ چه زمانی لوزه‌های ملتهب یا بزرگ‌شده به جراحی نیاز دارند؟ پزشکان بر اساس چه علائمی تصمیم به برداشتن لوزه‌ها می‌گیرند؟
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی‌مای‌هلث؛ التهاب لوزه یکی از مشکلات شایع در کودکان و بزرگسالان است. این بیماری معمولاً با گلودرد، تب و دشواری در بلع همراه است و اغلب با درمان مناسب بهبود پیدا می‌کند. اما در برخی افراد، عفونت‌ها بارها تکرار می‌شوند یا بزرگ شدن لوزه‌ها باعث اختلال در تنفس، خواب و غذا خوردن می‌شود. در چنین شرایطی ممکن است پزشک جراحی برداشتن لوزه‌ها را توصیه کند.
لوزه‌ها چه زمانی باید برداشته شوند؟
لوزه‌ها دو توده کوچک از بافت هستند که در انتهای گلو قرار دارند و بخشی از سیستم ایمنی بدن محسوب می‌شوند. وظیفه آن‌ها کمک به شناسایی و مقابله با میکروب‌هایی است که از راه دهان و بینی وارد بدن می‌شوند.
با این حال، گاهی عفونت‌های مکرر یا بزرگ شدن بیش از حد لوزه‌ها مشکلاتی ایجاد می‌کند که جراحی را به یک گزینه درمانی تبدیل می‌کند.
۱. عفونت‌های مکرر لوزه
یکی از مهم‌ترین دلایل جراحی، تکرار زیاد التهاب و عفونت لوزه‌هاست.
پزشکان معمولاً در شرایط زیر برداشتن لوزه‌ها را بررسی می‌کنند:
- ۷ بار یا بیشتر ابتلا به التهاب لوزه در یک سال
- حداقل ۵ بار در سال، طی دو سال متوالی
- حداقل ۳ بار در سال، طی سه سال متوالی
البته این تعداد به معنای ضرورت قطعی جراحی نیست. شدت عفونت‌ها، تأثیر آن‌ها بر زندگی روزمره و پاسخ به درمان نیز در تصمیم پزشک نقش دارند.
۲. بزرگ شدن لوزه‌ها و مشکلات تنفسی
گاهی لوزه‌ها آن‌قدر بزرگ می‌شوند که مسیر عبور هوا را تنگ می‌کنند؛ مشکلی که به‌خصوص هنگام خواب می‌تواند خطرساز باشد.
خر و پف شدید، خواب بی‌کیفیت و قطع موقت تنفس در خواب از نشانه‌های احتمالی این وضعیت هستند.
در کودکان، اختلال خواب ممکن است باعث خستگی روزانه، مشکلات رفتاری و کاهش تمرکز شود. اگر بزرگی لوزه‌ها عامل اصلی انسداد مسیر تنفسی باشد، پزشک ممکن است جراحی را پیشنهاد کند.
۳. ایجاد آبسه در اطراف لوزه
در برخی موارد، عفونت باعث تجمع چرک در اطراف لوزه می‌شود که به آن آبسه اطراف لوزه می‌گویند.
این عارضه می‌تواند با درد شدید گلو، مشکل در بلع، تغییر صدا و دشواری در باز کردن دهان همراه باشد.
درمان معمولاً شامل تخلیه چرک و مصرف داروهای مناسب است؛ اما اگر آبسه تکرار شود یا بیمار سابقه عفونت‌های مکرر داشته باشد، ممکن است جراحی لوزه ضرورت پیدا کند.
۴. مشکل در بلع و غذا خوردن
بزرگی بیش از حد لوزه‌ها گاهی باعث دشواری در بلع غذا و حتی نوشیدن مایعات می‌شود. این مشکل در کودکان ممکن است بر تغذیه و روند رشد آن‌ها تأثیر بگذارد.
در چنین شرایطی، اگر پزشک تشخیص دهد که بزرگی لوزه‌ها عامل اصلی مشکل است، برداشتن آن‌ها می‌تواند به بهبود وضعیت کمک کند.
آیا هر گلودردی به جراحی نیاز دارد؟
خیر. بیشتر گلودردهای ویروسی و بسیاری از عفونت‌های لوزه بدون نیاز به جراحی بهبود پیدا می‌کنند.
آنتی‌بیوتیک‌ها فقط برای برخی عفونت‌های باکتریایی کاربرد دارند و روی عفونت‌های ویروسی تأثیری ندارند.
اگر عفونت‌ها به‌ندرت اتفاق بیفتند، علائم قابل کنترل باشند و مشکل تنفسی یا عارضه جدی وجود نداشته باشد، پزشک معمولاً درمان دارویی و مراقبت‌های معمول را ترجیح می‌دهد.
بعد از جراحی لوزه چه اتفاقی می‌افتد؟
جراحی برداشتن لوزه معمولاً با بیهوشی عمومی انجام می‌شود و دوران بهبودی آن حدود ۱۰ تا ۱۴ روز طول می‌کشد.
گلودرد، گوش‌درد و دشواری در بلع از مشکلات شایع روزهای پس از جراحی هستند.
یکی از مهم‌ترین عوارض احتمالی، خونریزی است. در صورت مشاهده خون تازه از دهان پس از عمل، باید فوراً به مراکز درمانی مراجعه کرد. مشکلات تنفسی و ناتوانی در نوشیدن مایعات نیز نیازمند رسیدگی فوری هستند.
چه زمانی باید به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کرد؟
اگر شما یا فرزندتان مرتب دچار التهاب شدید لوزه می‌شوید، هنگام خواب خر و پف شدید همراه با وقفه تنفسی دارید یا با مشکل بلع مواجه هستید، بهتر است توسط متخصص گوش و حلق و بینی معاینه شوید.
در صورت دشواری تنفس یا ناتوانی در بلع آب دهان، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است.
در نهایت، برداشتن لوزه‌ها برای همه افراد مبتلا به گلودرد توصیه نمی‌شود. پزشک با بررسی تعداد و شدت عفونت‌ها، مشکلات تنفسی، سوابق پزشکی و شرایط بیمار تصمیم می‌گیرد که آیا مزایای جراحی بیشتر از خطرات آن است یا خیر.