به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، رژیم صهیونیستی در سال‌های اخیر تلاش کرده است نفوذ خود را در منطقه بالکان غربی گسترش دهد؛ شبکه‌ای که از کارخانه‌های اسلحه‌سازی و معاملات فناوری تا سرمایه‌گذاری، انرژی و گردشگری را در بر می‌گیرد و در آن منافع اقتصادی با محاسبات امنیتی و سیاسی درهم می‌آمیزد.
پس از طوفان الاقصی و شدت گرفتن تنش‌های منطقه‌ای، بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی پروازهای خود را به مقصد سرزمین‌های اشغالی را لغو یا محدود کردند و در پی نسل‌کشی در غزه و گسترش اعتراضات ضد اشغالگری در پایتخت‌های اروپایی، ساکنان سرزمین‌های اشغالی به دنبال مقاصدی امن‌تر با دسترسی آسان‌تر برای گذران ایام فراغت خود رفتند. در این میان، آلبانی و مونته‌نگرو، دو کشور حوزه بالکان به دلیل پروازهای مستقیم، قیمت‌های ارزان‌تر و طبیعت زیبا به مقاصدی در حال رشد برای صهیونیست‌ها مبدل شده‌اند و دولت‌های منطقه می‌کوشند از این مسیر منافع اقتصادی به دست آورند.
گسترش حضور رژیم صهیونیستی در حوزه بالکان غربی فرایندی غیرمستقیم و چندلایه است. این رژیم هم‌زمان در حوزه‌های نظامی، فناوری، انرژی و گردشگری سرمایه‌گذاری می‌کند تا شبکه‌ای از وابستگی متقابل را رقم زند که در آن هر بخش، بخش دیگر را تقویت کند. گردشگری در این میان جایگاه ویژه‌ای دارد، زیرا هم سریع‌تر از سایر بخش‌ها به جریان سرمایه تبدیل می‌شود و هم چهره‌ای غیرامنیتی به حضور اسرائیل در منطقه می‌دهد. آنچه این روند را تشدید کرد، تحولات پس از اکتبر 2023 همچون لغو یا کاهش پرواز شرکت‌های خارجی به تل‌آویو، افزایش قیمت بلیت و محدودشدن گزینه‌های سفر بود که جذابیت مقاصدی را که پرواز مستقیم و هزینه پایین‌تری داشتند، افزایش داد.
رشد 68 درصدی سفر توریست های اسرائیلی به مونته‌نگرو
آغاز سفر گردشگران اسرائیلی به مونته‌نگرو به سال‌ها پیش از طوفان الاقصی بازمی‌گردد؛ در سال 2019 و پیش از گسترش ارتباط هوایی مستقیم میان تل‌آویو و فرودگاه تیوات، حدود 40 هزار گردشگر اسرائیلی وارد این کشور شدند. اما پس از اکتبر 2023 و اختلال در پروازهای خارجی، جذابیت این مقصد بیشتر شد. بر پایه آمار رسمی، شمار گردشگران صهیونیستی از 65 هزار و 501 نفر در سال 2023 به 73 هزار و 513 نفر در 2024 و سپس به 110 هزار و 249 نفر در 2025 رسید؛ رقمی که بیانگر رشدی 68 درصدی ظرف تنها دو سال است. سهم این گردشگران از کل ورود گردشگران خارجی به مونته‌نگرو نیز از حدود 2.7 درصد به 4.3 درصد افزایش یافت، هرچند بازارهای سنتی‌تر مانند صربستان، روسیه و بوسنی و هرزگوین همچنان از نظر حجم اقامت توریست‌های اسرائیلی پیشتازند.
جهش 570 درصدی جهانگردان صهیونیست در سفر به آلبانی
آلبانی از نظر درصد رشد سفر توریست‌های صهیونیست، تصویری چشمگیرتر ارائه می‌دهد. براساس آمار رسمی منتشرشده شمار صهیونیست‌های واردشده به این کشور در هشت ماه نخست 2025 نسبت به مدت مشابه 2024 از 6 هزار و 822 نفر به 45 هزار و 758 نفر رسید؛ افزایشی 570.8 درصدی. در سوم نوامبر 2025، وزارت گردشگری، فرهنگ و ورزش آلبانی اعلام کرد که در همکاری با سوندور، بازوی گردشگری شرکت هواپیمایی العال، امکان انجام 110 پرواز مستقیم در طول ماه‌های سال فراهم شده است؛ پروازهایی که در فصل تابستان به 22 تا 24 پرواز در هفته می‌رسد. رئیس فدراسیون گردشگری آلبانی نیز در پایان نوامبر 2025 اعلام کرد کشورش در فاصله آوریل تا اکتبر حدود 100 هزار گردشگر اسرائیلی را پذیرا بوده است.
چرا کشورهای بالکان غربی به قطب سفر توریست‌های اسرائیلی مبدل شده‌اند؟
در نظرسنجی مؤسسه دموکراسی اسرائیل در پایان ژوئیه 2025، از میان شرکت‌کنندگان یهودی که قصد سفر داشتند، 76 درصد اعلام کردند افزایش یهودستیزی و حمله به اسرائیلی‌ها در خارج، بر انصراف از سفر یا انتخاب مقصد آنان تأثیر گذاشته است. در سال 2026 نیز این نگرانی‌ها، با وجود کاهش نسبی تمایل به لغو کامل سفر، همچنان پابرجا مانده است.
مطالعه‌ای دانشگاهی که در 9 مارس 2026 در مجله بین‌المللی تحقیقات گردشگری منتشر شد، توضیحی برای این تغییر ارائه می‌دهد: بحران‌ها مسافران را وادار به بازتنظیم اولویت‌هایشان کرده است؛ افزایش جست‌وجوی مقاصدی که در آن احساس راحتی می‌کنند و تغییر انگیزه‌های سفر تحت تأثیر استرس ناشی از پرخاشگری. این مطالعه به پرسش‌های مکرر درباره اعتراضات حامیان فلسطین در شهرهایی مانند بارسلونا و میلان اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که پس از وخامت روابط میان ترکیه و رژیم صهیونیستی، جهانگردان صهیونیست به دنبال مقاصد جایگزین برای این کشورها هستند.
ترس و استرس ناشی از نسل‌کشی غزه، ساکنان سرزمین‌های اشغالی را در اروپا نیز رها نکرده است. یونی واکسمن، معاون رئیس شرکت تورگردانی «عوفر تورز»، در 19 ژوئن 2024 اشاره کرد تقاضا برای سفر به ترکیه، فرانسه، ایرلند و اسپانیا کاهش یافته است، زیرا ساکنان سرزمین‌های اشغالی به‌طور فزاینده‌ای می‌خواهند تعطیلات خود را دور از اعتراضات بگذرانند یا ناچارند نمادهای هویت خود را پنهان کنند. با این حال، افزایش سفر به بالکان نیز بی‌دردسر نبوده و گزارش‌هایی با روایت‌های متفاوت از نزاعی خشونت‌آمیز در مونته‌نگرو با حضور گردشگران اسرائیلی نیز منتشر شده است.
دولت‌های آلبانی و مونته‌نگرو، بی‌توجه به ابعاد انسانی این میزبانی، می‌کوشند از انزوای اسرائیلی‌ها در اروپا بهره اقتصادی ببرند. در آوریل 2024، آلبانی و اسرائیل بیانیه مشترکی برای افزایش همکاری‌های گردشگری امضا کردند؛ اقدامی که میرلا کومبارو، وزیر وقت گردشگری آلبانی، آن را ابزاری برای تقویت روابط دو طرف در دوران سخت توصیف کرد. این روابط سپس از طریق پروازهای مستقیم، تبلیغات دولتی و جلسات سرمایه‌گذاری گسترش یافت. در آوریل 2025 نیز آژانس ملی گردشگری آلبانی با همکاری بخش خصوصی، سفری برای پنج تولیدکننده محتوای عبری‌زبان ترتیب داد تا مناطق ساحلی و کوهستانی کشور را برای مخاطبان اسرائیلی بازاریابی کنند.
در مونته‌نگرو، همکاری به سطح مستقیم دولتی ارتقا یافته است. سیمونیدا کوردیچ، وزیر گردشگری، در 4 فوریه 2026 در تل‌آویو با حییم کاتز، همتای اسرائیلی خود، دیدار کرد و دو طرف پس از افزایش حدود 49 درصدی شمار گردشگران اسرائیلی در سال 2025، درباره تهیه توافقنامه همکاری گردشگری دوجانبه و توسعه خطوط هوایی در تمام طول سال گفت‌وگو کردند. روز بعد، کوردیچ با مقامات شرکت‌های هواپیمایی سوندور و ایسرا ایر دیدار کرد و همچنین با ایتان بار-زیف، مدیر اجرایی گروه‌های املاک و مستغلات بیگ و ای‌اف‌آی، درباره فرصت‌های گسترش تجارت در پودگوریتسا مذاکره کرد.
دیدار سیمونیدا کوردیچ، وزیر جهانگردی مونته نگرو با حییم کاتز، همتای اسرائیلی در فوریه 2026
دولت‌هایی مانند آلبانی و مونته‌نگرو می‌کوشند از شرایط انزوای بین‌المللی صهیونیست‌ها در اروپا بهره اقتصادی ببرند. با وجود تظاهرات و اعتراضات علیه اشغالگری، این دولت‌ها همکاری خود را با تل‌آویو ادامه می‌دهند و همین امر تناقضی آشکار را نمایان می‌کند: شکاف فزاینده میان نگرش‌های مردمی و تصمیمات دولت‌ها که در جهت گسترش همکاری اقتصادی و گردشگری با تل‌آویو گام برمی‌دارند.
نویسنده: پوریا لوایی، کارشناس مسائل بین‌الملل