گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم- شکست تاریخی حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای آمریکا رهبران راست افراطی اروپا را بار دیگر به شکلی جدی با معضل همیشگی دونالد ترامپ روبهرو کرده است: آنها ممکن است از دستورکار ملیگرایانه و ضد مهاجرتی او حمایت کنند، اما شخص ترامپ از نظر انتخاباتی به باری سنگین و دردسرساز تبدیل شده است.
از زمان انتخاب مجدد ترامپ در سال 2024 رهبران پوپولیست اروپا از جمله «مارین لوپن» در فرانسه و «جورجیا ملونی» در ایتالیا، مواضع علنی خود در قبال رئیسجمهور آمریکا را با دقت تنظیم کردهاند و در این زمینه روی طنابی باریک میان دو سوی اقیانوس اطلس حرکت کردهاند.
آنها از سیاستهای ترامپ در زمینه کنترل سختگیرانه مرزها، جنگهای فرهنگی و مخالفت با جهانیشدن استقبال میکنند. اما رأیدهندگان اروپایی، حتی در میان جریانهای راست افراطی، از رفتارهای غیرقابل پیشبینی شخصی ترامپ، بیثباتی مواضع ژئوپلیتیکی او، قابل اتکا نبودنش در زمینه دفاع از اروپا و سیاستهای حمایتگرایانه تجاریاش بیزارند.
تهدیدهای ارضی ترامپ درباره گرینلند و ملیگرایی اقتصادی او بهویژه برای این رهبران مشکلساز بوده است. هیچ رهبری که از حاکمیت ملی و حمایت از مشاغل داخلی دفاع میکند، نمیتواند تهدید به اشغال سرزمینی را تأیید کند که بخشی از قلمرو یکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپاست؛ همانطور که نمیتواند از تعرفههای تنبیهی تجاری حمایت کند.
ابعاد گسترده شکست جمهوریخواهان در انتخابات روز سهشنبه، اکنون پوپولیستهای اروپا را واداشته است بیش از پیش از کاخ سفید فاصله بگیرند. آنها در عین حال یک درس مهم از این انتخابات گرفتهاند: رأیدهندگانی که خشمگیناند و زیر فشار اقتصادی قرار دارند، دولتهای مستقر را از قدرت کنار میزنند.
روز چهارشنبه، سیاستمداران راست افراطی در پایتختهای اروپایی آشکارا تلاش کردند از کاخ سفید فاصله بگیرند هرچند با احتیاط از حمله مستقیم و شخصی به ترامپ پرهیز کردند.
جوردن باردلا، رهبر حزب «اجتماع ملی» فرانسه و یکی از گزینههای احتمالی نخستوزیری در صورت پیروزی مارین لوپن در انتخابات ریاستجمهوری سال آینده، پیشگام این موضعگیریها بود.
او بدون آنکه نام رئیسجمهوری را که دستور حملات را صادر کرده بود بر زبان بیاورد، حملات آمریکا به ایران را محکوم کرد و گفت این حملات «پیامدهای بسیار سنگینی» برای اقتصادهای جهان داشته است.
در آلمان، آلیس وایدل، یکی از دو رهبر حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان»، گفت ترامپ به رأیدهندگانش وعده داده بود که «سیاست خارجی مداخلهجویانهای را دنبال نکند» و افزود: «اکنون پیامدهای زیر پا گذاشتن این وعده انتخاباتی دامن جمهوریخواهان را گرفته است.»
روبرتو وانّاچی، بنیانگذار حزب راست افراطی «آینده ملی» در ایتالیا، نیز گفت نتیجه انتخابات نشان میدهد عمل نکردن به وعدههای انتخاباتی چه خطرات سیاسیای به دنبال دارد. او گفت: «ترامپ نتوانست انتظارات را برآورده کند.»
در مادرید، سانتیاگو آباسکال، رهبر حزب راست افراطی «ووکس»، هرگونه تظاهر به داشتن پیوند سیاسی با واشنگتن را کنار گذاشت. او در پاسخ به پرسشهایی درباره اتحاد ایدئولوژیک با ترامپ گفت: «من در اسپانیا هستم، نه در میشیگان» و تأکید کرد که «اتفاقاتی که در نقاط دیگر میافتد، چندان برایش اهمیت ندارد.»
با این حال شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا برای احزاب راست افراطی اروپا یک درس انتخاباتی داشته است و آن اینکه آنها اکنون میتوانند از نارضایتی اقتصادی مردم و افزایش هزینههای زندگی برای جلب رأی استفاده کنند.
باردلا بارها گفته است قدرت خرید مردم و هزینههای زندگی «اولویت مطلق» دولت احتمالی حزب اجتماع ملی خواهد بود. این حزب وعده داده است مالیات بر ارزش افزوده برق، گاز و سوخت را کاهش دهد و به کارفرمایان اجازه دهد بدون پرداخت هزینههای اضافی بیمه و مالیات حقوق و دستمزد، دستمزد کارکنان خود را افزایش دهند.
در اسپانیا نیز حزب ووکس به همین ترتیب افزایش شدید هزینههای زندگی و دشوارتر شدن دسترسی به مسکن را به ابزاری برای حمله به پدرو سانچز، نخستوزیر سوسیالیست این کشور، تبدیل کرده است. این حزب امیدوار است پس از انتخابات 29 نوامبر، از طریق ائتلاف با احزاب راستگرا وارد دولت شود.
برای رهبران پوپولیستی که هماکنون در اروپا قدرت را در دست دارند، از جمله جورجیا ملونی، این تحولات خبر خوبی نیست. نخستوزیر ایتالیا پیشتر با چندین موج اعتراض داخلی در رم، میلان و شهرهای دیگر روبهرو شده است.
ماتئو سالوینی، رهبر حزب راست افراطی «لیگ» و شریک ائتلافی ملونی در دولت، پذیرفت که نتیجه انتخابات آمریکا «بیش از هر چیز تحت تأثیر جنگها، تنشهای بینالمللی و افزایش هزینههای زندگی قرار داشت؛ هزینههایی که پیامدهای آن مستقیماً بر دوش خانوادهها میافتد.»
نمایندگان احزاب مخالف دولت ایتالیا نیز بهسرعت میان این عوامل و شکست جمهوریخواهان ارتباط برقرار کردند. آنها یادآور شدند که ترامپ وعده داده بود قیمتها را کاهش دهد و مشاغل باکیفیت را به آمریکا بازگرداند، اما هیچیک از این وعدهها محقق نشد. رهبران راست افراطی نیز وقتی به قدرت میرسند و به وعدههای خود عمل نمیکنند، درست مانند دیگر سیاستمداران در برابر خشم رأیدهندگان آسیبپذیر میشوند.
برخی از چهرههای راست افراطی اروپا، مانند دان دونگاشیو از حزب راستگرای «اتحاد برای اتحاد رومانیاییها» (AUR)، تلاش کردند اهمیت شکست سنگین ترامپ را کمرنگ جلوه دهند. آنها استدلال کردند گزارشها درباره «مرگ سیاسی» ترامپ بهشدت اغراقآمیز است. با این حال، درس سیاسی گستردهتر این انتخابات ممکن است فراتر از جریانهای پوپولیست باشد.
برخی هشدار میدهند که بدترین پیامد انتخابات میاندورهای آمریکا برای اروپا این خواهد بود که احزاب جریان اصلی تصور کنند موج پوپولیسم در حال فروکش کردن است. آنچه این انتخابات در واقع نشان داد، این بود که خشم رأیدهندگان از هزینههای زندگی بیرحمانه و بیگذشت است؛ فرقی نمیکند چه کسی قدرت را در دست داشته باشد.

