نخستوزیر و کارشناسان ارشد گرجستان، مواضع کمیسر توسعه اتحادیه اروپا علیه جنبش ترامپ را ناپخته و مردود خواندند.
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم ، موضعگیریهای مداخلهجویانه اخیر مقامات ارشد اتحادیه اروپا در قبال کشورهای متقاضی عضویت در این بلوک، بار دیگر تنشهای پنهان میان تفلیس و بروکسل را به اوج رسانده و موجی از انتقادات تند را در محافل سیاسی و اندیشکدهای قفقاز جنوبی برانگیخته است.
در تازهترین رویداد، ایراکلی کوباخیدزه، نخستوزیر گرجستان، سخنان مارتا کاس، کمیسر جدید توسعه اتحادیه اروپا مبنی بر ضرورت فاصلهگیری کشورهای نامزد الحاق از جنبش سیاسی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا موسوم به «ماگا» (MAGA) را موضعی کاملاً نامتعارف، عجیب و غیرمنطقی توصیف کرد.
نخستوزیر گرجستان در گفتگو با خبرگزاری رسمی «اینترپرس» ضمن ابراز شگفتی از اظهارات این دیپلمات اروپایی تصریح کرد: «قاره اروپا در برهه کنونی با حجم عظیمی از بحرانهای پیچیده ساختاری، بنبستهای اقتصادی و شکافهای عمیق اجتماعی دستوپنجه نرم میکند. در چنین شرایط بغرنجی، اینکه یک کمیسر اروپایی به جای چارهاندیشی برای معضلات داخلی، به دنبال بهانهجویی برای باز کردن جبهه درگیری و ایجاد اصطکاک سیاسی با ایالات متحده آمریکا باشد، دستکم میتوان گفت بسیار عجیب، غیرمسئولانه و نسنجیده است.»
کوباخیدزه تأکید کرد که رهبران و بوروکراتهای بروکسل باید به جای صدور بیانیههای تنشزا علیه دیگران، تمام تمرکز خود را به حل و فصل بحرانهای فزاینده داخلی اروپا معطوف کنند.
پشتپرده شروط بحثبرانگیز بروکسل برای نامزدهای الحاق
طرح این اظهارات مناقشهبرانگیز از سوی کمیسر توسعه اروپا و واکنش صریح و کوبنده نخستوزیر گرجستان، پرسشهای راهبردی متعددی را در فضای رسانهای منطقه مطرح ساخته است.
در همین ارتباط، بیجینا گیورگوبیانی، دبیر سیاسی حزب «گرجستان متحد و بیطرف» و از تحلیلگران برجسته سیاسی، با واکاوی سخنان کمیسر اروپایی در نشست «مرکز مطالعات سیاست اروپایی» تصریح کرد: «مارتا کاس در اظهارات خود صراحتاً عنوان کرد که پایتختهای نامزد الحاق به اتحادیه اروپا نباید به هیچ بلوک اقتصادی، ترتیبات امنیتی یا ائتلاف سیاسی دیگری چشم بدوزند. در واقع پیام بروکسل این است که این کشورها باید تمام درهای دیپلماسی خود را ببندند و منحصراً مجری دستورات دیکتهشده کمیسیون اروپا باشند. چنین موضعی پیش از هر چیز، سندی آشکار بر افول موقعیت پیشین اتحادیه اروپاست؛ چرا که این بلوک دیگر آن قدرت جذابیت و کشش ژئوپلیتیک دهههای گذشته را دارا نیست.»
گیورگوبیانی یادآور شد: «اگر اتحادیه اروپا همچنان مانند 10 سال پیش از توان اقتصادی بالا، ثبات سیاسی پایدار و الگوی توسعهای کارآمد برخوردار بود، کشورهای متقاضی بدون نیاز به تهدید و اجبار دیپلماتیک از سوی چهرههایی همچون مارتا کاس، داوطلبانه به سوی آن حرکت میکردند. حال آنکه توسل مقامات اروپایی به هشدارهای سلبی، از فرسایش هژمونی نرم بروکسل و هراس نهادهای اروپایی از بازتعریف روابط نامزدها با سایر قدرتهای بزرگ بینالمللی حکایت دارد.»
اصرار بروکسل بر تقدم منافع ایدئولوژیک بر واقعیتهای اقتصادی
این کارشناس سیاسی گرجستانی در ادامه تحلیل خود تأکید کرد: «بررسی دقیقتر متن بیانات مارتا کاس نشان میدهد که خط قرمزهای ترسیمشده از سوی اتحادیه اروپا بسیار فراتر از مسئله آمریکا و جریان سیاسی ترامپ است. او با اشاره به اینکه اتحادیه اروپا با چالشها و انتقادات جدی از سوی بازیگران گوناگون بینالمللی مواجه است، عملاً پیوستن به هرگونه بلوک جدید چندجانبه را ممنوع اعلام کرد. پیام اصلی به نامزدها این است که حتی اندیشیدن به نهادهای نوظهوری همچون سازمان همکاری شانگهای و بریکس باید متوقف شود و همگراییهای سودآور اقتصادی منطقهای به پای ارتدوکسی ایدئولوژیک غرب قربانی گردد.»
گیورگوبیانی در پایان افزود: «اینکه یک مقام در این سطح دیپلماتیک به خود اجازه میدهد به جای اولویتبخشی به منافع ملی و رفاه اقتصادی ملتها، صرفاً اطاعت محض از دستور کارهای ایدئولوژیک را مطالبه کند، خطایی فاحش در عرصه سیاستگذاری خارجی به شمار میرود. چنین مواضع خصمانه و نسنجیدهای نه تنها پذیرش عمومی ندارد، بلکه در آینده نزدیک موقعیت حرفهای و کارنامه کاری خود مارتا کاس را نیز با بنبست روبهرو خواهد ساخت.»
توهمات غربمحور و نادیده گرفتن ژئوپلیتیک قفقاز جنوبی
همزمان با این تحلیل، آرچیل سیخارولیدزه، کارشناس روابط بینالملل و بنیانگذار اندیشکده «سیخا فاندیشن»، عملکرد مقامات بروکسل را از منظر ناتوانی مزمن نخبگان غربی در درک واقعیات نظام بینالملل ارزیابی کرد.
وی اظهار داشت: «این احساس روزبهروز تقویت میشود که بوروکراتهای حاضر در ساختارهای اتحادیه اروپا هیچ تصویر روشنی از محیط پرتنش ژئوپلیتیک کشورهای حوزه قفقاز جنوبی ندارند. کشورهای نامزد الحاق، مناطقی محصور در یک جزیره امن اروپایی نیستند که توان پرداخت هزینههای گزاف یک بازی همه یا هیچ را داشته باشند.»
سیخارولیدزه با انتقاد از دستورالعمل کمیسیون اروپا پیرامون دوری از جنبش ماگا خاطرنشان کرد: «این تصور که تفلیس بتواند یا اساساً بخواهد روابط بنیادین خود را با جریانهای اصلی حاکمیت آمریکا برهم بزند، فرضیهای کاملاً پوچ و توخالی است. جریان ماگا یک پدیده گذرا نیست، بلکه جریانی فراگیر در صحنه سیاسی آمریکاست که شانس بازتعریف توازن جهانی را دارد. برای حیات و منافع حیاتی گرجستان، پیوند متوازن با واشنگتن اهمیتی به مراتب عینیتر و فوریتر از تعاملات کند اداری با اتحادیه اروپا دارد؛ بهویژه آنکه تفلیس در طول سه دهه گذشته ستون فقرات سیاست امنیتی، همکاریهای دفاعی و آرزوی احداث پایگاههای نظامی خود را در تعامل مستقیم با آمریکا ترسیم کرده بود.»
رئیس اندیشکده سیخا تصریح کرد: «مطالبه بروکسل از گرجستان مبنی بر چشمپوشی از مناسبات استراتژیک با واشنگتن، سند دیگری از استیصال سیاسی نخبگان اروپایی است. به نظر میرسد خانم کاس و اتاقهای فکر پشت صحنه او از تحولات شتابان جهان چندقطبی عقب ماندهاند. در چنین فضایی، هوشمندی ایراکلی کوباخیدزه در به چالش کشیدن علنی این نگرش متکبرانه، نشان داد که گرجستان حاضر نیست امنیت ملی و دیپلماسی متوازن خود را به قربانگاه توهمات بوروکراسی بحرانزده اروپا بفرستد.»
انتهای پیام/