صد روز پس از جنگ تحمیلی سوم زندگی به صنایعدستی لرستان بازگشت و بازارچههای هنز از زیر آوار جنگ برخاستند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از خرمآباد، جنگ، پیش از آنکه دیوارها را فرو بریزد، به دستهایی آسیب میزند که با نخ، چوب، فلز، سفال و نقش، روایت هزاران سال زندگی را بازآفرینی میکنند.
در لرستان نیز رخدادهای ماههای گذشته تنها به خسارتهای فیزیکی محدود نماند. بخشی از آسیبها متوجه هنرمندان صنایعدستی، کارگاههای تولیدی و بازارچههایی شد که سالها محل عرضه هنر و هویت بودند.
اکنون صد روز پس از جنگی که بخشی از زیرساختهای فرهنگی و اقتصادی را تحتتأثیر قرار داد، بازارچه شماره دو صنایعدستی در عرصه شمالی قلعه فلکالافلاک بار دیگر درهای خود را بهروی مردم گشودهاست.
بیستم خردادماه، همزمان با روز جهانی صنایعدستی، مسئولان میراثفرهنگی لرستان این بازگشایی را بهعنوان یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی پس از جنگ تحمیلی سوم توصیف کردند.
این جنگ اگرچه در حافظه عمومی بیشتر با خسارتهای زیرساختی و اقتصادی شناخته میشود، اما آثار آن به حوزه فرهنگ، هنر و صنایعدستی نیز سرایت کرد و بخشی از هنرمندان را تحتتأثیر قرار داد.
بر اساس توضیحات عطا حسنپور، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی لرستان، پیش از وقوع حملات، دو بازارچه صنایعدستی در محدوده قلعه فلکالافلاک فعالیت میکردند که سالانه هزاران گردشگر و بازدیدکننده را به خود جذب میکردند.
اما حملات هفدهم اسفندماه 1404 شرایط را تغییر داد. بازارچه شماره یک که در مجاورت ساختمان ادارهکل میراثفرهنگی قرار داشت، بهطور کامل تخریب شد.
در این حادثه، 15 غرفه بهطور کامل از میان رفت و بازارچه شماره دو نیز از این آسیبها در امان نماند. این مجموعه که فعالیت خود را در ابتدا با غرفههای سیار آغاز کرده و بعدها به فضایی ثابت تبدیل شده بود، در جریان جنگ خسارتهای قابلتوجهی را تجربه کرد.
اما آنچه این روایت را متفاوت میکند، واکنش هنرمندان لرستانی به این خسارتهاست. درحالیکه هنوز برآورد نهایی میزان خسارتها انجام نشده و بسیاری از سازوکارهای حمایتی در مراحل بررسی قرار دارند، تعداد زیادی از هنرمندان بدون انتظار برای دریافت کمکهای دولتی، خود دستبهکار شدند.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر آشکار میشود که به آمار فعالان این حوزه نگاه کنیم. بنا بر اعلام مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، 9500 هنرمند صنایعدستی در لرستان فعالیت میکنند که بخشی از حافظان میراثفرهنگی بهشمار میروند.
این هنرمندان در رشتههای گلیمبافی، ورشوسازی، چرمدوزی، سفال، سرامیک، فیروزهکوبی، منبتکاری، قلمزنی و دهها رشته دیگر فعالیت دارند و آثار آنان بخشی از تصویر فرهنگی لرستان در سطح ملی و حتی بینالمللی را شکل میدهد.
خسارتهای واردشده به برخی کارگاهها نیز ابعاد قابلتوجهی داشتهاست. بهگفته حسنپور، در برخی کارگاههای فیروزهکوبی روی مس، بین 20 تا 30 اثر فاخر از بین رفته که ارزش هر یک از آنها به دهها میلیون تومان میرسید.
در برخی کارگاههای سفال و سرامیک نیز میزان خسارت از مرز 100 میلیون تومان عبور کردهاست. این ارقام تنها بخشی از زیانهای مالی مستقیم را نشان میدهد و هنوز برآورد نهایی خسارتها به پایان نرسیدهاست.
در کنار بحث خسارتها، موضوع دیگری نیز در سخنان مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی لرستان برجسته بود؛ تأکید بر ریشههای عمیق هنر در این منطقه.
او یادآور شد که لرستان یکی از کهنترین مراکز تولید آثار هنری و صنایعدستی در ایران بهشمار میرود و بسیاری از یافتههای باستانشناسی، قدمت طولانی هنر در این سرزمین را نشان میدهند.
انتهای پیام/ 644/.