درحالیکه استان مرکزی نه دریایی دارد نه دریاچه متصل به دریا، بافوت 5نفر درکمیجان زنگ خطر غرقشدگی به صدا درآمد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک ، استان مرکزی را به حق میتوان «استان خشکی» نامید؛ نه از دریا و دریاچه متصل به دریا خبری است، نه توفانهای سهمگین سونامی؛ با این حال، آمار غرقشدگی در این استان نه تنها ناچیز نیست، که گاهی زنگ خطری جدی به صدا درمیآورد.
سدها، کانالهای آبیاری، استخرهای کشاورزی، چشمهها، رودخانههای فصلی و حتی حوضچههای ذخیره آب در کارخانجات صنعتی، هر کدام به تنهایی میتوانند قاتلی خاموش باشند بطوریکه در سالهای اخیر، موارد متعددی از غرقشدگی در سد الغدیر ساوه، رودخانه قرهچای، کانالهای انتقال آب در اراک و استخرهای ذخیره آب کشاورزی در شهرستانهای فراهان و کمیجان گزارش شده است.
متأسفانه برخی شهروندان و حتی گردشگران محلی، این سدها و کانالها را به عنوان مکان تفریحی برای شنا انتخاب میکنند، غافل از اینکه جریانهای زیرسطحی، نقاط مکنده، اختلاف دمای ناگهانی و ناآشنایی با توپوگرافی بستر آب، میتوانند در عرض چند ثانیه یک شناگر ماهر را نیز به کام مرگ بکشانند. علاوه بر این، استخرهای ذخیره آب کشاورزی که در مزارع و باغات استان حفر میشوند، اغلب فاقد حفاظ ایمنی، نرده و تابلو هشدار هستند و هر ساله تعدادی از مردم را بیصدا به آغوش مرگ میکشانند.
یکی از مهمترین دلایل تداوم غرقشدگی در استان مرکزی، فقدان باور عمومی نسبت به «خطرناک بودن آبهای غیرمتصل به دریا» است که بسیاری از مردم تصور میکنند چون استان دریا ندارد، پس خطر غرقشدگی نیز وجود ندارد! در حالی که عمق کم برخی از سدها و کانالها یعنی بین 2 تا 5 متر به هیچ وجه به معنای ایمنی نیست.
استان مرکزی هر چند دریا ندارد، اما بیتوجهی به خطرات آبی، میتواند هر ساله چندین خانواده عزادار را به کام فراق بکشاند. پیشگیری از غرقشدگی، یک وظیفه همگانی از خانواده، پدر و مادر گرفته تا مسئولان رسانه ها، مدیریت بحران، آب منطقهای و آموزش و پرورش و... است.
این درحالیست که حادثه تلخ روز پنجشنبه گذشته در کمیجان بار دیگر این زنگ هشدار را در استان مرکزی به صدا درآورد جاییکه صبح روز پنجشنبه 7 خردادماه گزارشی مبنی بر غرق شدن 5 نفر در سد خاکی روستای یاسبلاغ حوالی ساعت 11 و وارد عمل شدن گروههای امدادی برای نجات آنها دریافت شدکه با اعزام سریع تیم غواصی آتش نشانی از طریق اورژانس هوایی به منطقه، هر پنج غریق این حادثه از آب خارج شدند که فوت هر پنج نفر قطعی شد.
به گفته مدیرکل بحران استانداری مرکزی بر اساس شواهد این افراد، در حال شستشوی دامهای خود در آب سد یاسبلاغ بودهاند که دچار حادثه شدند که با تلاش امدادگران و غواصان اجساد پنج نفری که در سد خاکی یاسبلاغ کمیجان غرق شده بودند، از آب بیرون کشیده شد.
با این حال مرور حوادث تلخ سال های اخیر استان مرکزی که مواردی از آن را مرور خواهیم کرد، در بخش غرق شدگی ها نشان می دهد این مساله بصورتی جدی نیاز به توجه ویژه ای دارد.
روایتهای تلخ جان باختن مردم استان مرکزی براثر غرقشدگی
18 تیر 94 یک نوجوان در رودخانه شازند استان مرکزی غرق شد، بطوریکه فرمانده انتظامی شهرستان شازند از توابع استان مرکزی در تشریح غرق شدن نوجوانی 13 ساله در رودخانه این شهرستان اظهار کرد: این حادثه روز گذشته در رودخانه روستای هندودر این شهرستان به وقوع پیوست که در بررسی های اولیه مشخص شد که این نوجوان برای چراندن احشام به این منطقه آمده و برای شنا کردن به رودخانه رفته که به دلیل آشنا نبودن با فنون این رشته غرق شده و جسد این فرد برای بررسی دقیق به پزشکی قانونی منتقل شده است.
13 فروردین 96 نیز 3 کودک ظرف 24 ساعت در استان مرکزی غرق شدند و روز طبیعت تلخی را در استان مرکزی رقم زدند.
10 تیر 98 غرق شدن زنی جوان در رودخانه قره چای استان مرکزی کام مردم استان را تلخ کرد بطوریکه معاون اجتماعی فرمانده انتظامی استان مرکزی با اشاره به وقوع این حادثه اظهار کرد: زن جوانی بر اثر سقوط ناگهانی در رودخانه قره چای تفرش در استان مرکزی غرق شد، این زن جوان به داخل رودخانه قره چای در اطراف یکی از روستاهای شهرستان تفرش سقوط کرد و پیکر این زن پس بیرون آورده شدن از رودخانه به مرکز درمانی منتقل شد اما همه تلاش ها برای نجات جان این زن بی نتیجه ماند.
22 تیر 98 نیز خبر غرق شدن 3 نفر در شهرهای شازند، دلیجان و زرندیه به تیتری از اخبار حوادث استان بدل شد و معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی استان مرکزی از غرق شدن 3 نفر در شهرهای شازند، دلیجان و زرندیه در روزگذشته خبر داد و اظهار کرد: ️در یکی از حوادث مردی 50 ساله به دلیل عدم آشنایی با فنون شنا در دریاچه کوکبیه شهرستان شازند غرق شد، در حادثه دیگر جوانی 24 ساله هنگام شنا در سد روستای بند امیر شهرستان زرندیه دچار غرق شدگی شده و جان خود را از دست داد و در دیگر حادثه غرق شدگی جوانی 23 ساله در گودال آبی در اطراف روستای قالهر شهرستان دلیجان غرق شد.
7 تیر99 بار دیگر استان مرکزی شاهد غرق شدگی جوان 18 ساله در سد الغدیر ساوه بود که فرمانده انتظامی شهرستان ساوه درباره آن اظهار کرد: جوانی 18 ساله هنگام شنا در سد الغدیر شهرستان ساوه غرق شد بطوریکه در بررسیهای به عمل آمده مشخص شد، جوانی 18 ساله به هنگام شنا در سدالغدیر شهرستان ساوه دچار غرق شدگی شده که با کمک عوامل امدادی، فرد از آب بیرون کشیده شد.
30 مرداد 1402 غرق شدن نوجوان 14 ساله در سد مودر اراک تیتر خبری شد که رئیس اورژانس پیش بیمارستانی استان مرکزی با اشاره به غرق شدن نوجوان 14 ساله در سد مودر اراک اظهار کرد: در پی دریافت گزارش تلفنی مبنی بر نیاز به حضور عوامل اورژانس به منظور امدادرسانی به نوجوان 14 ساله غرق شده در سد مودر اراک بلافاصله پایگاه اورژانس 115 املاح به محل حادثه اعزام شد که متاسفانه پس از تلاش همکاران آتش نشانی پس از بیرون کشیدن این نوجوان و به رغم تلاش کارشناسان اورژانس 115 حاضر در صحنه، احیای پیشرفته این نوجوان ناموفق بود.
21 فروردین 1403 این بار، استخر کشاورزی جان مرد 73 ساله را گرفت بطوریکه رئیس اورژانس پیش بیمارستانی استان مرکزی از غرق شدن مرد 73 ساله در یکی از استخرهای کشاورزی کلانشهر اراک خبر داد و اظهار کرد: در پی دریافت گزارش تلفنی مبنی بر ناپدید شدن مرد 73 ساله در استخر کشاورزی در زمینهای کشاورزی کمربند شمالی اراک بلافاصله یک تیم فوریت پزشکی به محل حادثه اعزام شدند که با توجه به مدت زمان قابل توجه حضور این مرد در آب و علیرغم زحمات همکاران آتش نشانی جهت خروج پیکر وی از محل استخر و انجام عملیات احیا قلبی ریوی، متأسفانه تلاشهای انجام شده برای نجات جان این فرد بی نتیجه ماند.
15مهر 1403 حادثه دلخراش غرق شدن سه نفر در استخر مزرعه به وقوع پیوست که رئیس آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری خمین در این باره اظهار کرد: غرق شدگی در استخر مزرعه خمین امروز (یکشنبه) سه فوتی برجای گذاشت بطوریکه طبق گزارشی با سامانه 125 سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری خمین مبنی بر غرق شدگی در استخر واقع در مزرعه ای در مسیر روستای لیلیان اعلام شد و تیم های عملیاتی امداد و نجات سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری خمین در سریعترین زمان ممکن از ایستگاه مرکزی به محل وقوع حادثه اعزام شدند که اقدامات لازم برای نجات حادثه دیدگان انجام شد اما متاسفانه این حادثه سه فوتی برجای گذاشت.
معمای غرقشدگی در استانی که دریا ندارد
مرور این حوادث یک موضوع را در ذهن مدام می چرخاندُ با وجود این حوادث آیا تذکری هم داده شده است؟ آیا زنگ خطری به صدا درآمده است؟ و چرا همچنان شاهد وقوع چنین حوادثی در استان مرکزی هستیم؟
11 تیر 96 معاون عمرانی استاندار مرکزی با بیان اینکه تعداد غرقشدگیهای تابستان در استان مرکزی بسیار نگرانکننده است در جلسه اضطراری بحران استان اظهار کرد: در ایام تابستان امسال، از عید فطر تاکنون یعنی در مدت یک هفته سه غرقشدگی در سطح استان اتفاق افتاده که بسیار نگرانکننده بوده و لازم است که اقدامات لازم برای جلوگیری از مراجعه مردم به سدها و مکانهای تجمع آب انجام شود تا شاهد چنین اتفاقات تلخی نباشیم.
وی افزود: طبق آمار وزارت نیرو کل غرقشدگیهای کشور در سال گذشته 24 مورد بوده که تعداد غرقشدگیهای تابستان امسال استان مرکزی بسیار بالا بوده و نگرانکننده است، بنابراین اقدامات جدی برای جلوگیری از ورود مردم به سدها و برکهها و محلهای تجمع آب در استان باید انجام شود که در همین راستا با صدور بخشنامهای از تمامی فرمانداران، بخشداران و دستگاههای اجرایی درخواست میشود که اقدامات لازم در این زمینه را داشته باشند.
فیلی بیان کرد: برای مثال آبمنطقهای بهعنوان مسئول مدیریت آب ملزم به قرار دادن گشت در این مناطق است و در کنار نصب تابلو باید دستگاهها هم نگذارند که خانوادهها در این مکانها ورود کرده و چنین اتفاقاتی را رقم بزنند.
3 تیر 96 نیز مدیرکل وقت پزشکی قانونی استان مرکزی با اعلام خبر جان باختن 10 نفر بر اثر غرقشدگی در سدهای استان مرکزی اظهار کرد: عدم آشنایی با فنون شنا و شنا کردن در سدهای ممنوعه در سال جاری 10 نفر از شهروندان استان را به کام مرگ کشاند که برای جلوگیری از این حوادث خانوادهها باید از شنا کردن در محیطهای ناامن و ناایمن خودداری کنند.
همچنین 22 تیرماه 1401 رئیس اورژانس استان مرکزی با اشاره به آمار غرق شدگی های استان مرکزی اظهار کرد: شمار جان باختگان ناشی از غرق شدگی این استان در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته 100 درصد افزایش یافته است بطوریکه با گذشت چهار ماه از سال و آغاز فصل گرم و استقبال مردم به خصوص جوانان از حضور در مناطق گردشگری به خصوص سدها و رودخانه ها، آمارها نشان میدهد موارد غرق شدگی در استان 2 برابر افزایش یافته که نیاز است خانواده ها نظارت بیشتری بر فعالیت فرزندان خود داشته باشند.
وی افزود: افزایش 2 برابری جان باختگانغرق شدگی زنگ خطری را به صدا درآورده که نیاز است مسئولان و خانواده ها، توجه و نظارت بیشتری بر چگونگی تفریح جوانان و نوجوانان خود داشته باشند چراکه افراد غرق شده در سال جاری جوانان و نوجوانان در رده سنی 20 تا 30 سال هستند که در سدهای استان اقدام به شنا کرده و به علت نداشتن مهارت در شنا، جان باختهاند بنابراین برای کاهش آمار غرق شدگان لازم است برنامه تدوین شود و حصارکشی کانالها، سدها و نصب تابلو شنا ممنوع مدنظر قرار گیرد.
با این حال، 14 تیر 1402 مدیرکل پزشک قانونی استان مرکزی با بیان اینکه استان مرکزی در غرقشدگی رتبه اول کشوری را دارد اظهار کرد: استان مرکزی در غرق شدگی رتبه اول کشوری را دارد و این نگران کننده است. استان مرکزی در غرق شدگی رتبه اول کشوری را دارد و این در حالیست که این استان به دریا یا دریاچه نیز متصل نیست، بر این اساس این رتبه نگران کننده است.
البته رئیس اورژانس استان مرکزی 4 مهر 1403 باردیگر به تاکیدات مسئوان پزشکی قانونی استان مهر تاییدی زد و اظهار کرد: آمار غرقشدگی 6 ماهه امسال استان مرکزی برابر با کل سال گذشته است بطوریکه در 6 ماه نخست امسال، 10 مورد غرق شدگی در استان مرکزی گزارش شده که در 8 مورد از این تعداد، افراد فوت شدهاند.
وی افزود: غرقشدگیهای امسال در شهرستانهای اراک، شازند، تفرش، محلات، آشتیان و فراهان بوده و شهرستان شازند با چهار مورد، بیشترین غرقشدگی را داشته، سه نفر در سد، دو نفر در استخر، دو نفر در رودخانه و مابقی در چاه آب، جوی آب و حوض آب غرق شدهاند که از 10 مورد غرقشدگی در سال گذشته، پنج مورد منجر به فوت شده است یعنی امسال تاکنون سه نفر بیشتر از سال گذشته به دلیل غرقشدگی فوت شدهاند.
شنا در بندهای آبخیزداری ممنوع است؛ خطر غرقشدگی جدی است
امید آخوندی، معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی در گفتوگو با تسنیم، هرگونه شنا و ورود افراد به پشت بندهای آبخیزداری این استان را ممنوع اعلام کرد و از احتمال جدی خطر غرقشدگی و جان باختن در صورت بیتوجهی به این هشدار خبر داد و اظهار کرد: با توجه به فرا رسیدن فصل گرم سال و افزایش تمایل برخی شهروندان به استفاده از منابع ابی مخازن بندها برای شنا ، شستشوی لوازم، ادوات و دامها، ورود به بندهای آبخیزداری به هیچ عنوان توصیه نمیشود.
وی افزود: علیرغم نصب تابلوهای هشداردهنده مبنی بر «شنا ممنوع» در سازههای آبخیزداری، متاسفانه برخی افراد بدون توجه به علائم و هشدارهای ایمنی، اقدام به ورود به این مناطق میکنند که این امر میتواند عواقب جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.
آخوندی با بیان اینکه بندهای آبخیزداری سازههای مهندسی، برای کنترل سیلاب، افزایش نفوذ پذیری آب به سفره های زیر زمینی، جلوگیری از فرسایش خاک و کاهش خسارات سیل منطقه هستند و نه مکانی برای تفریح و شنا، بیان کرد: تغییرات عمق آب موجود در این بندها و رسوبات ریز دانه ته نشین شده در کف مخازن بندها، خطرات جدی برای شناگران به همراه دارد و میتواند منجر به غرقشدگی گردد.
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی اضافه کرد علی الرقم تاکیدات هرساله در خصوص عدم ورود به مخازن بندها ، شاهد حوادث ناگواری برای همشهریان عزیز هستیم بنابراین از عموم مردم استان مرکزی درخواست کرد با رعایت کامل هشدارها و توصیههای ایمنی، از ورود به بندهای آبخیزداری خودداری کرده و سلامت خود و خانواده خویش را در اولویت قرار دهند.
به گزارش تسنیم ، واقعیت این است که غرقشدگی در استان مرکزی، یک بحران خاموش اما پیشرونده است. ریشه این بحران، نه فقط در نبود حصار و تابلو، که در یک باور عمیقاً غلط ریشه دوانده است: «چون استان دریا ندارد، پس خطر غرقشدگی هم وجود ندارد.» این باور، سالانه قربانی میگیرد؛ از کودک و نوجوان و جوان گرفته تا مرد میانسالی که برای شستن دام به کنار سد میرود. سدهایی که عمقشان شاید فقط 2 تا 5 متر باشد، اما جریانهای زیرسطحی، اختلاف دمای ناگهانی و ناآشنایی با توپوگرافی بستر، در ثانیههایی کوتاه، شناگران ماهر را نیز قربانی میکنند.
اما سؤال اینجاست: آیا فقط باور مردم باید تغییر کند؟ آیا مسئولان مربوطه -از آب منطقهای و مدیریت بحران گرفته تا فرمانداریها و شهرداریها- به وظایف خود در قبال حصارکشی سدها و استخرهای کشاورزی، نصب تابلوهای هشدار در محلهای پرخطر، و استقرار گشتهای نظارتی در فصول گرم، به درستی عمل کردهاند؟ پاسخ، حوادث تکراری و آمارهای رو به افزایشی است که هر سال تکرار میشوند.
پیشگیری از غرقشدگی، یک وظیفه همگانی است. خانوادهها باید بدانند که حتی استخر ذخیره آب پشت مزرعه، میتواند قاتل کودکانشان باشد. رسانههای استانی وظیفه دارند با تولید محتوای تأثیرگذار و بازگو کردن مکرر این هشدارها، این باور غلط را ریشهکن کنند. آموزش و پرورش باید شنا و ایمنی در برابر آب را در مناطقی که در معرض خطر سدها و کانالها هستند، به یک درس عملی تبدیل کند. و مسئولان اجرایی نیز باید پاسخگوی این پرسش باشند: چرا با وجود همه این هشدارها و آمارها، هنوز شاهد حادثهای تلخ مانند کمیجان هستیم؟
تا وقتی که این بحران به یک دغدغه جدی و مطالبه عمومی تبدیل نشود و دستگاههای متولی، اقدامات پیشگیرانه را از حالت بخشنامهای و مقطعی خارج نکرده و به یک برنامه عملیاتی مستمر تبدیل نکنند، همچنان شاهد آن خواهیم بود که استان مرکزی -این استان خشک و بیدریا- در صدر جدول تلخ غرقشدگی کشور باقی بماند.
گزارش از: فاطمه ساریخانی
انتهای پیام/711/
