دوشنبه، 11 خرداد 1405
اشتراک‌گذاری خبر Copied!
گذار تمدنی از «موازنه مادی قدرت» به «هندسه موازنه قرآنی»

Studio Ney

با تبیین تمایزهای غربی با توازن قرآنی،میتوان قائد شهید را معمار و محقق‌کننده نظریه تمدن‌ساز مقاومت خواند.

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم ، نشست علمی و تخصصی «مبانی الهیاتی مقاومت در اندیشه قائد شهید» به همت پژوهشگاه قرآن و حدیث برگزار شد. در این کرسی تبیینی و معرفتی، حجت‌الاسلام و المسلمین عباس پسندیده، عضو هیئت علمی دانشگاه قرآن و حدیث، با ارائه تحلیلی نوآورانه از ساختار توازن قوا در جهان معاصر به ایراد سخن پرداخت.

وی در طلیعه بیانات خود با تکریم جایگاه بلندمرتبه رهبری شهید، ایشان را رادمردی کم‌نظیر و بی‌بدیل در اتمسفر دوران کنونی توصیف کرد و گفت: در ژرفای منظومه و اندیشه ناب اسلامی، «مقاومت» و «کارزار نظامی» دارای اصالت اولیه و ذاتی نیستند، بلکه مفاهیمی تبعی و صیانتی به شمار می‌روند؛ چرا که قائد شهید در ذات خود یک مصلح و معمار تمدن‌ساز بودند و از آن‌جا که طواغیت و اشرار عالم همواره در حال شبیخون و نبرد با تمدن حق هستند، مقاومت به عنوان پدیده‌ای جدایی‌ناپذیر در بطن و متن این بستر تمدنی ظهور و بروز می‌یابد.

این استاد حوزه و دانشگاه با تاکید بر اینکه رهبری شهید عمر با برکت خویش را وقف احیای تمدن نوین اسلامی کردند که مقاومت پدیده‌ای تنیده شده در رگ‌های آن است، تصریح کرد: در این کلان‌روایت، مجاهدت گاه در ساحت نبرد سخت نظامی تشخص می‌یابد. در واقع، حضرت امام خمینی (ره) نظریه‌پرداز اعظم و بنیان‌گذار دکترین مقاومت بودند و رهبری شهید در نقش معمار کبیر، این نظریه متعالی را با توجه به محدودیت زمانی عصر امام، عینیت بخشیده و به منصه ظهور رساندند؛ نقشی که در این میان با مجاهدت‌های مخلصانه و میدانی سردار سرافراز اسلام، شهید حاج قاسم سلیمانی به عالی‌ترین شکل ممکن ساختاریافته و محقق شد.

این پژوهشگر علوم دینی با کالبدشکافی تئوری‌های مادی قدرت در روابط بین‌الملل خاطرنشان کرد: در دانش بومی غرب، نظریه «موازنه قدرت» دالی مرکزی است؛ این تئوری مدعی است که اگر میان دو جبهه متخاصم، موازنه و هم‌ترازی تجهیزاتی برقرار باشد، هر دو جریان امکان بقا خواهند داشت و غلبه یک قطب بر قطب دیگر تنها زمانی رخ می‌دهد که توازن مثبت به سود یک طرف سنگینی کند.

وی افزود: این قاعده در لایه مادی و محاسبات فیزیکی، فرمولی علمی و بی‌اشکال است که تجهیزات برتر مادی را پیروز میدان قلمداد می‌کند؛ اما آنچه امروز لایه‌های استراتژیک و متفکران بزرگ دنیا را در حیرت و استیصال مطلق فرو برده، این واقعیت سرسخت است که انقلاب اسلامی در طول حیات پربرکت خود، با شقی‌ترین و مجهزترین امپراتوری‌های استکباری درافتاده و بدون دارا بودن موازنه مادی قدرت، نه تنها مقاومت کرده بلکه با صلابت تمام سالم و مقتدر مانده است؛ همین پدیده شگرف، رویکردهای نظریه‌پردازی جهان را دستخوش دگرگونی بنیادین خواهد ساخت.

عضو هیئت علمی دانشگاه قرآن و حدیث یادآور شد: در جنگ‌های نوین، طرفین متخاصم همواره بر حجم دارایی‌های فیزیکی خود مانند اسکادران‌های هوایی، ناوهای جنگی و تانک‌های پیشرفته تکیه می‌کنند و در مرتبه‌ای بالاتر، مفهوم «تاب‌آوری ملی» را مطرح ساخته و کلان‌بودجه‌های هنگفتی را به آن گره می‌زنند. حتی در داخل کشور نیز عده‌ای تکنوکرات به دنبال بومی‌سازی این واژه غربی بودند، اما ما تبیین کردیم که فرهنگ غنی اسلام، واژه متقن و فوق استراتژیک «صبر» را داراست که به مراتب گویاتر، زنده تر و ژرف‌تر از واژه منفعز تاب‌آوری است.

حجت‌الاسلام پسندیده با تشریح هندسه ریاضی قرآن کریم در معادلات نظامی بیان داشت: نظریه قرآنی مقاومت، فرمول‌های مادی را به چالش می‌کشد؛ آن‌جا که در موازنه اولیه می‌فرماید یک مؤمن برابر ده نفر است و حتی در دکترین تخفیف نیز غلبه یک بر دو را قطعی می‌داند؛ «یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِینَ عَلَى الْقِتَالِ  إِنْ یَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ یَغْلِبُوا مِائَتَیْنِ  وَإِنْ یَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ یَغْلِبُوا أَلْفًا مِنَ الَّذِینَ كَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا یَفْقَهُونَ». قرآن کریم علت اصلی این غلبه نامتقارن نمادین را در عبارت «بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا یَفْقَهُونَ» (زیرا آنان گروهی هستند که نمی‌فهمند) خلاصه می‌کند.

وی در تبیین این آیه با استناد به آرای منور علامه طباطبایی (ره) در المیزان افزود: این عدم فهم، به معنای ناآگاهی دشمن از تاکتیک‌ها و مقررات نظامی نیست، بلکه به این معناست که آنان از درک سنت‌های حاکم بر نظام آفرینش و ملکوت عالم عاجز هستند.

وی تأکید کرد: منطق وحی تصریح دارد که مستکبران حتی قواعد بنیادین موازنه قدرت مادی را هم به درستی کشف نکرده‌اند، وگرنه راز غلبه نیروی ایمان را درمی‌یافتند. علوم تجربی و مادی تنها ظاهر و پوسته طبیعت را لمس می‌کنند اما از شهود باطن آن محرومند؛ لذا دشمنان تمدن اسلامی مدام جنگنده‌های اف‌35، ناوهای هواپیمابر و کلاهک‌های موشکی خود را به رخ می‌کشند، غافل از آنکه طبق نص قرآن، علت شکست‌شان این است که چشم بر حقایق غیبی هستی بسته‌اند.

این استاد دانشگاه با برشمردن مؤلفه‌های توازن قرآنی، فراهم‌سازی تسلیحات دفاعی را گام اول دانست و گفت: طبق آیه «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ...» انباشت قدرت سخت لازم است اما تمام‌کننده نیست. مؤلفه حیاتی دومی که قائد شهید با تکیه بر آن در برابر طوفان‌ها ایستاد، مقوله «اذن الهی» است؛ بدین معنا که هرگونه اثرگذاری در عالم تکوین منوط به اراده و اذن پروردگار است، همان‌گونه که آتش نمرودیان به اذن حق بر ابراهیم خلیل (ع) برد و سلام شد. اذن الهی یک متغیر کلیدی است و البته این به معنای نفی اصالت تجهیزات و نفرات نیست، چرا که قرآن قاعدین و سست‌عنصرانی را که از تن دادن به جهاد استنکاف می‌ورزند، به شدت مذمت می‌کند، اما در ترازوی قدرت، اصل اصیل همان اذن پروردگار است که جلوه عینی آن در نبرد تاریخی طالوت و جالوت متجلی شد.

وی نصرت الهی را سومین رکن این توازن برشمرد و آن را یک «نظریه تعاملی و دوطرفه» خواند و افزود: خداوند متعال فرموده است «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْكُمْ»؛ اگر دین مرا یاری کنید، شما را به عرش پیروزی می‌رسانم. قائد شهید همواره با این آیه شریفه هم‌زیستی داشتند؛ چرا که در خط‌کشی‌های مادی، جمعیت و ابزار لوجستیکی جبهه استکبار چندین برابر ماست و اگر قدرت بی‌پایان الهی به یاری این ملت نمی‌آمد، بقای انقلاب غیرممکن بود. ما امروز مجهز به سلاح «توکل» هستیم، سازوکاری غیبی که جبهه مقابل از داشتن آن محروم است. ما این فرمول را در میدان عمل تجربه کرده و ثمرات معجزه‌آسای آن را دیده‌ایم، هرچند در ساحت تئوریک در حق آن کم‌کاری کرده‌ایم؛ تا جایی که برخی متفکران منصف بیرونی اعتراف کرده‌اند که رهبر ایران، بزرگترین نظریه‌پرداز اقتدار بدون تکیه بر سربازان مادی است.

حجت‌الاسلام پسندیده در پایان با محوریت قرار دادن دو مؤلفه «تقوای نظامی» و «عملکرد صحیح و بی‌نقص» تصریح کرد: حتی در هیاهوی جنگ نیز رعایت حدود الهی و تقوا الزامی است. وظیفه ما انجام دقیق و درست تکالیف است و فرجام کار بر عهده خداست. ملت رشید ایران با هدایت‌های حکیمانه رهبر معظم انقلاب، آیات قرآن را در متن جامعه زندگی و عملیاتی کردند. با این حال، شرط حیاتی برای بقای این کلان‌روایت افتخارآمیز، این است که نخبگان و دانشگاهیان ما این مؤلفه‌های وحیانی را در مراکز علمی تئوریزه و نظریه‌پردازی کنند؛ در غیر این صورت، با خطر بازگشت به ریل محاسبات مادی و تئوری‌های منسوخ غربی مواجه خواهیم شد.

انتهای پیام/

مشاهده خبر در سایت تسنیم