ترکیه به دنبال افزایش سرمایه گذاری در تاسیس مراکز بزرگ داده است.
به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم ، در جهان امروز، مراکز داده یا «دیتا سنتر»ها، به عنوان قلب جدید جهان قلمداد میشوند. ترکیه نیز میخواهد در میان کشورهای دارای مراکز بزرگ داده جایگاهی برای خودش دست و پا کند.
البته در حوزه مهم احداث مراکز داده، علاوه بر دولتها، شرکتهای خصوصی نیز به عنوان کنشگرانی بزرگ شناخته میشوند و ترکیه نیز از کشورهایی است که بخش خصوصی آنها برای سرمایه گذاری در احداث دیتاسنترهای بزرگ، اشتیاق بالایی از خود نشان داده است.
چرا مرکز داده یا دیتاسنتر مهم است؟
احجام عظیم و کهکشان مانندِ اطلاعات و داده در جهان امروز، علاوه بر انباشت و ذخیره، نیاز به حفظ و بازیابی مداوم دارند و اینجاست که پای دیتاسنتر یا مرکز داده، به عنوان مجموعهای از زیرساختهای فیزیکی و دیجیتالی به میان می آید.
این مراکز به سازمانها اجازه میدهد دادههای خود را به صورت امن ذخیره، پردازش و مدیریت کنند.
اجزای حیاتی این مراکز شامل سرورها، تجهیزات ذخیرهسازی، سیستمهای شبکه و دیگر تجهیزات فنی هستند. دیتاسنتر در واقع «مغز» یک سازمان است. چرا که دادهها و برنامههای کاربردی که برای کسبوکارها حیاتی هستند، در این مراکز حفظ میشوند.
قبلاً هر سازمان میتوانست سرور اطلاعات خود را در اتاقهای کوچک یا دفاتر محلی نگهداری کند. ولی حالا مراکز مهمی مورد نیاز است تا دنیایی از داده، مراقبت شود و مورد استفاده قرار بگیرد.
اجزای اصلی یک دیتاسنتر شامل این موارد است: 1.سرور به عنوان قلب دیتاسنتر و مسئول پردازش دادهها و اجرای برنامهها 2.فضای ذخیرهسازی شامل هارددیسکها، دستگاههای ذخیرهسازی متصل به شبکه (NAS) و سیستمهای ذخیرهسازی مبتنی بر بلاک (SAN) 3.تجهیزات شبکه شامل سوئیچها، روترها و کابلها 4.سیستمهای خنککننده شامل چیلرها، واحدهای خنککننده هوا (CRAC) و خنککنندههای درون رَک 5.تأمین برق اضطراری شامل ژنراتورها و منابع تغذیه دوگانه برای اطمینان از عملکرد بدون وقفه. 6.سیستمهای امنیتی شامل امنیت فیزیکی و سایبری با استفاده از سیستمهای بیومتریک، دوربینهای نظارتی و کارتهای دسترسی. 7.نرمافزارهای مدیریت و مانیتورینگ تجهیزات دیتاسنتر. این حجم عظیم از تجهیزات، برق زیادی مصرف میکنند و تامین برق مورد نیاز مراکز داده، از مهمترین چالشهای کشورهای جهان است.
ترکیه در لیست کشورهای دارای مراکز داده
در جهان امروز، احداث مراکز بزرگ داده، هزینههای کلانی دارد. با نگاهی به لیست کشورهای دارای بیشترین مراکز داده یا دیتاسنترهای بزرگ، با چنین فهرستی مواجه میشویم:
رتبه اول: آمریکا دارای 5 هزار و 427 مرکز داده.
رتبه دوم: آلمان دارای 529 مرکز داده.
رتبه سوم: انگلیس دارای 523 مرکز داده.
رتبه چهارم: چین دارای 449 مرکز داده.
رتبه پنجم: کانادا دارای 337 مرکز داده.
رتبه ششم: فرانسه دارای 322 مرکز داده.
رتبه هفتم: استرالیا دارای 314 مرکز داده.
رتبه هشتم: هلند دارای 298 مرکز داده.
رتبه نهم: روسیه دارای 251 مرکز داده.
رتبه دهم: ژاپن دارای 222 مرکز داده.
ترکیه نیز هم اکنون دارای 10 مرکز داده است که از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1. مرکز داده ترک تلکام (آنکارا، استانبول، ازمیر). مالک این دیتاسنتر بزرگ ترک تلکام است و سرورها و تجهیزات فنی آن 10 هزار متر مربع فضا را اشغال کرده است. این مرکز در سال 2016 تاسیس شده و نیاز به ظرفیت برق 16 مگاواتی دارد.
2. مرکز داده ترکسل (مستقر در گبزه، آنکارا، ازمیر، فرودگاه آتاتورک) به شرکت ترکسل تعلق دارد و سرورهای آن در فضایی به وسعت 33 هزار و 500 متر مربع نگهداری میشوند. این مرکز با ظرفیت انرژی 30 مگاواتی مجهز به جداسازهای لرزهای و دارای گواهینامه ساختمان سبز است. این مرکز بزرگ با 16 هزار سرور، به عنوان یکی از بزرگترین دیتاسنترهای کل خاورمیانه شناخته میشود.
3. مرکز داده ودافون (استانبول) به شرکت ودافون تعلق دارد و در یک فضای 9 هزار متری به عنوان سیستم نظارت و پشتیبانگیری 24 ساعته با فناوریهای نوآورانه و راهحلهای بهرهوری انرژی خود در سطحی متمایز قرار دارد.
4. مرکز داده MedNautilus (استانبول) به ترکسل تعلق دارد و اگر چه تنها 3 هزار متر مربع فضا را اشغال کرده اما با دسترسی به اتصالات کابل فیبر نوری زیردریایی بینالمللی را به عنوان یک دروازه دیجیتال مهم برای ترکیه به جهان شناخته میشود.
ترکیه و چالش تامین برق دیتاسنتر
ظهور هوش مصنوعی و تقاضای جهانی برای رایانش ابری به سرعت در حال تغییر جغرافیای زیرساختهای دیجیتال است. آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی میکند که مصرف برق مراکز داده جهانی تا سال 2030 بیش از دو برابر شده و به 945 تراوات ساعت برسد و سرورهای بهینهشده با هوش مصنوعی بخش عمدهای از این رشد را هدایت میکنند.
همزمان با اینکه مراکز داده بالغ در آمریکا، اروپا و شرق آسیا با محدودیتهای ظرفیت شبکه، چرخههای مجاز و دسترسی به زمین مواجه میشوند، سرمایهگذاری به سمت بازارهای نوظهور تغییر جهت میدهد.
بخشهای بزرگی از آسیای جنوب شرقی، خاورمیانه، آمریکای لاتین، آفریقا و منطقه دریای سیاه دارای زمینهای موجود، پتانسیل بالای انرژیهای تجدیدپذیر، انرژیهای سرگردان و تقاضای دیجیتال فزاینده هستند. این همان نقطهای است که اقتصادهای نوظهور مانند ترکیه میتوانند این علاقه را به زیرساختهای دیجیتال، هوشمند و بادوام تبدیل کنند.
بازارهای نوظهور صرفاً ظرفیت سرریز برای مراکز اشباعشده نیستند، بلکه به طور فزایندهای به خودی خود مراکز تقاضا هستند. به عنوان مثال، هند میزبان 20 درصد از دادههای جهان است، اما کمتر از 6 درصد از ظرفیت جهانی را به خود اختصاص میدهد.
با این حال، همین بازارها، خطرات ساختاری را نیز به همراه دارند که برخی از آنها شامل این موارد است: افزونگی محدود شبکه، قیمتگذاری ناپایدار برق، مقررات ناهموار، تنگناهای تجهیزات و خطوط لوله کمعمق نیروی کار.
مطالعات موردی مالزی، آفریقای جنوبی، برزیل، ترکیه و هند، نشان میدهد که چگونه استراتژیهای انرژی ترکیبی، مجوزهای هماهنگ و سرمایهگذاری نیروی کار میتوانند مزایای نهفته را به زیرساختهای قابل سرمایهگذاری تبدیل کنند.
افزایش ظرفیت انرژی تجدیدپذیر، تنوع دسترسی به گاز طبیعی و توسعه زیرساختهای دیجیتال، مزایای قابل توجهی را برای ترکیه به ارمغان میآورد. وقتی این عناصر به درستی ترکیب شوند، ترکیه میتواند به یک مرکز داده قدرتمند و پلتفرم انرژی در مقیاس منطقهای تبدیل شود. با این حال، تامین مالی و همچنین تامین برق، از چالشهای بزرگ این حوزه هستند.
مراکز داده اکنون به یکی از اجزای انرژیبر و استراتژیک زیرساختهای مدرن تبدیل شدهاند. این موضوع همچنین در جلسهای که اخیراً توسط شورای آتلانتیک در لندن برگزار شد، مورد بحث قرار گرفت.
اگرچه به نظر میرسد اقتصاد دیجیتال توسط دادهها و نرمافزار از خارج هدایت میشود، اما در واقع مبتنی بر برق است.
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، مصرف برق جهانی مراکز داده در حال حاضر حدود 400 تا 600 تراوات ساعت است. این تقریباً معادل 1.5 درصد از تقاضای برق جهان است. با این حال، آنچه واقعاً قابل توجه است، نرخ رشد است. با توجه به توسعه استفاده از هوش مصنوعی، محاسبات ابری و برنامههای کاربردی دادهمحور، تقاضای برق مراکز داده بسیار سریعتر از تقاضای کلی انرژی در حال افزایش است.
اگر این روند ادامه یابد، انتظار میرود تقاضا تا پایان دهه به 800 تا 1000 تراوات ساعت برسد. این بدان معناست که مراکز داده به تنهایی به مصرفکنندگان انرژی در مقیاس کشوری مانند ژاپن تبدیل خواهند شد.
امروزه، سوال اساسی که سرمایهگذاران میپرسند متفاوت است: از کجا میتوانم برق بدون وقفه، قابل اعتماد و مقیاسپذیر پیدا کنم؟ چرا که زیرساختهای هوش مصنوعی نسل بعدی باید به طور مداوم کار کنند و وقفهها را تحمل نکنند. در عین حال، این سیستمها نه تنها به مقادیر زیاد، بلکه به انرژی با کیفیت بالا نیز نیاز دارند. بنابراین، مراکز داده دیگر نباید به عنوان سرمایهگذاریهای فناوری کلاسیک، بلکه به عنوان تأسیسات صنعتی در مقیاس بزرگ در نظر گرفته شوند.
مراکز داده اکنون نه تنها داراییهای اقتصادی، بلکه داراییهای ژئوپلیتیکی نیز هستند. امنیت تأمین انرژی، به ویژه نوسانات در بازارهای گاز طبیعی، میتواند مستقیماً بر ساختار هزینه این تأسیسات تأثیر بگذارد.
در بسیاری از اقتصادهای توسعهیافته، محدودیتهای ظرفیت شبکه پدیدار شده و سرمایهگذاریهای جدید کند شدهاند. در عین حال، شرایط آب و هوایی نیز عامل مهمی است. در مناطق گرم، هزینههای خنکسازی به طور قابل توجهی افزایش مییابد و دسترسی به منابع آب به یک عامل محدودکننده حیاتی تبدیل میشود.
علاوه بر این، حاکمیت دادهها، فشارهای نظارتی و نگرانیهای امنیت ملی به طور فزایندهای در مکانیابی مراکز داده تعیینکننده میشوند. در این محیط جدید، اولویتهای سرمایهگذاران اساساً تغییر کرده است.
دسترسی به انرژی اکنون حیاتیترین عنصر در سرمایهگذاری یک مرکز داده است. سرعت دسترسی به این برق به اندازه میزان برق موجود حیاتی است. قابلیت پیشبینی هزینههای انرژی به اندازه سطح آنها مهم است. کیفیت برق، یعنی در دسترس بودن انرژی بدون وقفه و پایدار، به اندازه تأمین مالی حیاتی شده است.
قابل پیشبینی بودن مقررات و سرعت فرآیندهای مجوزدهی مستقیماً بر تصمیمات سرمایهگذاری تأثیر میگذارد. ثبات ژئوپلیتیکی و امنیت دادهها نیز اکنون جایگاه محوری در ارزیابیهای سرمایهگذاران دارند.
فرصت استراتژیک ترکیه
پایگاه خبری تحلیلی یتکین ریپورت در آنکارا، بر این باور است که موقعیت ترکیه در معادله جدید تاسیس دیتاسنترها در سطحی بالا و قابل توجه است. ترکیه با تشکیل یک پل طبیعی بین اروپا، خاورمیانه، قفقاز و آسیای مرکزی، نه تنها یک بازار، بلکه یک قطب بالقوه نیز هست.
افزایش ظرفیت انرژی تجدیدپذیر، تنوع دسترسی به گاز طبیعی و توسعه زیرساختهای دیجیتال، مزایای قابل توجهی را برای ترکیه ارائه میدهد. وقتی این عناصر به درستی ترکیب شوند، ترکیه میتواند به یک مرکز داده قوی و پلتفرم انرژی در مقیاس منطقهای تبدیل شود.
برای تحقق این پتانسیل، ابتدا باید زیرساخت شبکه تقویت شود. اتصال سریع و قابل اعتماد باید برای سرمایهگذاریهای بزرگ فراهم شود. زیرساختهای انرژی و دیجیتال باید با هم برنامهریزی شوند و مراکز داده باید در مرکز سیستم انرژی قرار گیرند.
بهبود و تسریع محیط سرمایهگذاری نیز بسیار مهم است. سادهسازی فرآیندهای صدور مجوز، قابل پیشبینی کردن چارچوب نظارتی و ایجاد ساختارهای هزینه رقابتی ضروری است. این بخش با زمان در رقابت است و تأخیرها مستقیماً منجر به از دست رفتن فرصتها میشوند.
ترکیه میتواند با همکاری با اروپا، یک محور منطقهای جدید ایجاد کند. لهستان، رومانی و کشورهای بالکان میتوانند با مزایای ادغام خود با اتحادیه اروپا و ساختارهای هزینهای خود، نقش مهمی در این فرآیند ایفا کنند. همکاری با این کشورها میتواند زیرساخت داده و انرژی قوی را در مقیاس منطقهای ایجاد کند.
انتهای پیام/