رئیس اتاق بازرگانی خراسان رضوی گفت:تقویت مرزهای شرقی؛ راهبردی جبرانی برای کاهش ظرفیت ترانزیت دریایی کشور است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد، محمدرضا توکلی زاده،در نشست مشترک کمیسیونهای حملونقل، ترانزیت و لجستیک، مدیریت واردات و توسعه صادرات غیرنفتی اتاق خراسان رضوی فعالان اقتصادی و مسئولان استانی با تاکید بر جایگاه راهبردی منطقه آزاد سرخس، این منطقه را یکی از مهمترین ظرفیتهای کشور برای توسعه ترانزیت، تجارت بینالملل و اتصال به کریدورهای منطقهای دانست.
وی با تاکید بر جایگاه راهبردی مرز سرخس اظهارکرد: این مرز به عنوان یکی از گذرگاههای کلیدی استان و کشور، نقش محوری در اتصال ایران به آسیای میانه ایفا میکند.
توکلی زاده خاطرنشان کرد: پیامدهای ناشی از جنگهای اخیر، عملاً بخش عمدهای از ظرفیت مرزهای دریایی کشور را از دسترس خارج ساخته است. این وضعیت، جریان ترانزیت به مقصد آسیای میانه را چه از مسیر مرزهای شرقی و چه از راههای دریایی، با محدودیتهای جدی روبهرو کرده و بهرهگیری کامل از امکانات موجود را ناممکن ساخته است.
رئیس اتاق بازرگانی خراسان رضوی افزود: این شرایط خسارات قابل توجهی به حوزههای حمل و نقل، واردات و صادرات کشور وارد آورده و از اینرو، تقویت هرچه سریعتر مرزهای کشور، به ویژه در مناطق شرقی، یک ضرورت انکارناپذیر به شمار میرود تا بتوان تا حدی کسری ایجادشده در ترانزیت دریایی را جبران کرد.
وی تصریح کرد: توسعه خدمات و افزایش ظرفیت در مرزهای شرقی میتواند یاریگر موثری برای فعالان عرصه واردات، صادرات و حمل و نقل باشد که در پی شرایط جنگی، با کاهش سطح فعالیت و افت حجم مبادلات روبهرو شدهاند.
سرخس؛ فرصت فراموششده اقتصاد ایران در مسیر توسعه تجارت منطقهای
رسول رئیسجعفری، مدیرعامل منطقه آزاد سرخس نیز تاکیدکرد: متاسفانه در سالهای گذشته از ظرفیتهای تجاری کشور به ویژه در شرق ایران غفلت شد؛ در حالی که سرخس در مطالعات اولیه ایجاد مناطق آزاد، بالاترین امتیاز را کسب کرده بود اما در نهایت مناطق دیگری در اولویت قرار گرفتند.
رئیسجعفری افزود: طی سه دهه گذشته سرمایهگذاری گستردهای در منطقه سرخس انجام شده و امروز زیرساختهای مهمی از جمله سایت بزرگ راهآهن، انبارها، سیلوها، خطوط انتقال انرژی، فیبر نوری و فرودگاه در این منطقه وجود دارد اما بهرهوری لازم از این ظرفیتها محقق نشده است.
وی ادامه داد: شرایط اخیر و محدودیتهای ایجاد شده در مسیرهای دریایی، توجه فعالان اقتصادی و دستگاههای ملی را بیش از گذشته به ظرفیت مرزهای شرقی و منطقه آزاد سرخس معطوف کرده و امروز اجماع جدی برای فعال نگه داشتن این مسیرها شکل گرفته است.
مدیرعامل منطقه آزاد سرخس تاکید کرد: رویکرد ما واگذاری امور به بخش خصوصی، کاهش تصدیگری و ایجاد فضای قابل پیشبینی برای فعالان اقتصادی است؛ منطقه آزاد سرخس با برخورداری از زیرساختهای گسترده لجستیکی و حملونقلی، میتواند نقش مهمی در اقتصاد ملی و توسعه تجارت منطقهای ایفا کند.
ضرورت تنوعبخشی به مسیرهای تجاری و ترانزیتی کشور
محمدحسین روشنک، عضو هیئت رئیسه اتاق خراسان رضوی، با اشاره به محدودیتهای ایجاد شده در حوزه تجارت کشور اضافه کرد: در زمان احداث راهآهن مشهد ـ سرخس و ایجاد منطقه آزاد سرخس، امید زیادی وجود داشت که این منطقه بتواند تحول بزرگی در اقتصاد استان ایجاد کند اما با گذشت بیش از سه دهه، آن ظرفیتها به شکل مطلوب فعال نشد.
روشنک افزود: شرایط اخیر نشان داد که کشور باید در مسیرهای تجاری و ترانزیتی خود تنوع ایجاد کند و حتی اگر مشکلات مسیرهای دریایی برطرف شود، همچنان توسعه مرزهای زمینی و مناطق آزاد اهمیت بالایی خواهد داشت.
وی ادامه داد: منطقه آزاد سرخس، دوغارون و سایر مرزهای شرقی کشور میتوانند نقش مهمی در توسعه تجارت و حملونقل ایفا کنند و لازم است زیرساختها و ظرفیتهای ایجاد شده در این مناطق دوباره فعال و بهرهبرداری شوند.
تاکید بر توجه به اقتضائات رشد سرمایهگذاری در منطقه آزاد سرخس
محمود امتی، عضو هیئت رئیسه اتاق بازرگانی خراسان رضوی نیز، با اشاره به اهمیت راهبردی مرز سرخس اظهار کرد: اگر در سالهای گذشته توجه بیشتری به ظرفیتهای مرزهای زمینی و شرقی کشور میشد، بخشی از چالشهای فعلی حوزه تجارت و ترانزیت قابل جبران بود و سرخس میتوانست سهم بیشتری در حملونقل و مبادلات منطقهای ایفا کند.
وی در خصوص فرصتهای توسعه در منطقه سرخس افزود: تبدیل منطقه ویژه سرخس به منطقه آزاد، فرصت مناسبی برای توسعه تعامل میان مدیران اجرایی و فعالان اقتصادی فراهم کرده و ضروری است دغدغهها و پیشنهادات بخش خصوصی در تصمیمگیریها مورد توجه قرار گیرد.
امتی ادامه داد: باید نگاه کوتاهمدت درآمدی در مرزها تغییر کند و با روانسازی فرآیندهای مرزی، ظرفیت تردد کامیونها و واگنهای باری در سرخس افزایش یابد تا زمینه رشد ترانزیت و سرمایهگذاری فراهم شود.
عضو هیئت رئیسه اتاق خراسان رضوی خاطرنشان کرد: اتاق بازرگانی استان، اتاق مشترک ایران و افغانستان و انجمن حملونقل بینالمللی آمادگی دارند به عنوان پل ارتباطی میان منطقه آزاد و فعالان اقتصادی، در مسیر توسعه و جذب سرمایهگذاری در سرخس همکاری کنند.
لزوم ثبات هزینهها و تقویت نقش سرخس در حملونقل بینالمللی
احمد زمانیان، رئیس کمیسیون حملونقل، ترانزیت و لجستیک اتاق مشهد، با اشاره به ظرفیتهای منطقه آزاد سرخس اظهار کرد: با توجه به تحولات اخیر و افزایش اهمیت مسیرهای جایگزین حملونقل، به ویژه مسیر ریلی چین به سرخس، نقش منطقه آزاد سرخس در آینده تجارت و ترانزیت کشور بسیار پررنگتر خواهد شد و لازم است مسئولان توجه ویژهای به این ظرفیت داشته باشند
زمانیان افزود: پیشبینی میشود حجم قابل توجهی از بار و مبادلات تجاری به سمت سرخس هدایت شود و ضروری است زیرساختها و فرآیندها به گونهای مدیریت شود که این مسیر با چالش و گرههای اجرایی مواجه نشود.
وی ادامه داد: یکی از دغدغههای فعالان حوزه حملونقل، افزایش هزینههای منطقه آزاد است و انتظار میرود هرگونه تغییر در تعرفهها و هزینهها با برنامهریزی مشخص و مشورت با تشکلهای تخصصی انجام شود تا شرکتهای حملونقل دچار مشکل نشوند.
توسعه زیرساختهای مرزی، لازمه بهرهگیری از ظرفیت ترانزیتی شرق کشور
سعید بامشکی، رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق مشهد نیز با اشاره به ظرفیتهای مرزهای شرقی کشور اظهارکرد: مرزهای سرخس و دوغارون از ظرفیت بسیار بالای ژئوپلتیکی برخوردارند و اگر زیرساختهای لازم برای توسعه این دو مرز به شکل اصولی و واقعی فراهم شود، میتوان سالانه درآمد قابل توجهی از محل صادرات، واردات، لجستیک و ترانزیت برای کشور ایجاد کرد.
بامشکی افزود: مناطق آزاد میتوانند با ارائه مشوقها و تسهیلات گمرکی، جذابیت بیشتری برای فعالان اقتصادی و واردکنندگان ایجاد کنند و زمینه توسعه فعالیتهای ترانزیتی در خراسان رضوی را افزایش دهند.
وی ادامه داد: موقعیت جغرافیایی خراسان رضوی، امکان اتصال بازارهای آسیای مرکزی، افغانستان و پاکستان به مسیرهای غربی و اروپایی را فراهم کرده و باید از این ظرفیت راهبردی به شکل جدی استفاده شود.
رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق مشهد بیان کرد: حتی با رفع محدودیتهای دریایی، توسعه مرزهای سرخس و دوغارون همچنان برای اقتصاد و تجارت کشور اهمیت بالایی خواهد داشت و کمیسیونهای تخصصی اتاق نیز آمادگی همکاری در این مسیر را دارند.
افزایش ظرفیت ترانزیتی سرخس نیازمند نگاه راهبردی و توسعه زیرساختهاست
مجید بیکی، فرماندار سرخس نیز با اشاره به اهمیت راهبردی شرق کشور در حوزه اقتصاد و ترانزیت اظهارکرد:یکی از مهمترین دلایل توسعهنیافتگی شرق کشور در سالهای گذشته، نبود نگاه راهبردی به ظرفیتهای این منطقه بوده اما امروز این توجه در سطح ملی بیش از گذشته شکل گرفته است.
وی گفت: مرز سرخس ظرفیت بسیار بالایی در حوزه ترانزیت، حملونقل و تجارت دارد و اکنون حدود 80 درصد ترددهای تجاری ریلی کشور از این مرز انجام میشود، در حالی که ظرفیت این منطقه بسیار فراتر از میزان فعلی است.
بیکی افزود: سال گذشته بیش از 4.8 میلیون تن کالا به ارزش 6.6 میلیارد دلار از مرز سرخس جابهجا شده و این مرز بالاترین رشد گمرکی کشور را به ثبت رسانده است.
وی ادامه داد: در منطقه آزاد سرخس تاکنون 29 سایت لجستیکی واگذار شده که چندین پروژه آن به صورت جدی در حال فعالیت و سرمایهگذاری است و توسعه زیرساختهای لجستیکی، انبارداری و تخلیه و بارگیری باید با سرعت بیشتری دنبال شود.
فرماندار سرخس بیان کرد: تحقق ظرفیتهای اقتصادی منطقه آزاد سرخس بدون حضور و سرمایهگذاری بخش خصوصی امکانپذیر نیست و لازم است دستگاههای اجرایی و فعالان اقتصادی با تعامل بیشتر، مسیر توسعه این منطقه راهبردی را هموار کنند.
تحولات اخیر، اهمیت کریدور شمال ـ جنوب و مرزهای شرقی را برجسته کرد
غلامعباس اربابخالص، رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در خراسان رضوی، با اشاره به ظرفیتهای ژئوپلتیکی ایران در حوزه ترانزیت اظهار کرد: تحولات اخیر و شرایط جنگی اگرچه مشکلاتی ایجاد کرد اما در عین حال توجهها را به اهمیت کریدور شمال ـ جنوب و مرزهای شرقی کشور معطوف ساخت.
اربابخالص افزود: با فعال شدن منطقه آزاد سرخس و توسعه همکاری با کشورهای آسیای مرکزی، چین و روسیه، میتوان مسیرهای ترانزیتی منطقه را تقویت و ظرفیتهای اقتصادی جدیدی ایجاد کرد.
وی ادامه داد: همراهی دستگاههای اجرایی به ویژه وزارت راه و شهرسازی در این مسیر اهمیت زیادی دارد؛ چرا که در سالهای گذشته به دلیل تمرکز بر مسیرهای دریایی، ظرفیت مرزهای خاکی کمتر مورد توجه قرار گرفته بود.
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در خراسان رضوی بیان کرد: کشورهای منطقه نیز برای تسهیل ترانزیت همکاریهای خوبی داشتهاند؛ بهطوری که ترکمنستان ظرفیت سایتهای گمرکی را افزایش داده و افغانستان نیز فعالیت مرزهای خود با ایران را 24 ساعته کرده است که این اقدامات به روانسازی ترانزیت کمک خواهد کرد.
ضرورت بهرهگیری از ظرفیت مناطق آزاد شرق کشور برای توسعه ترانزیت
محمود سیادت، رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان، با اشاره به ایجاد مناطق آزاد در شرق کشور اظهارکرد:طی سالهای گذشته تلاشهای زیادی برای شکلگیری این ظرفیتها انجام شد و امروز خوشبختانه دو منطقه آزاد در یکی از حساسترین نقاط مرزی کشور فعال شدهاند.
وی در خصوص منطقه آزاد سرخس گفت:منطقه آزاد سرخس ظرفیت بسیار مهمی برای توسعه تجارت و ترانزیت کشور به شمار میرود و فعالان اقتصادی داخلی و خارجی نیز حضور پررنگی در این منطقه پیدا کردهاند.
سیادت افزود:کشورهای آسیای میانه به دلیل محصور بودن در خشکی، نیاز جدی به مسیرهای ترانزیتی دارند و سرخس میتواند نقش مهمی در اتصال این کشورها به مسیرهای تجاری ایفا کند.
رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان تاکیدکرد: انتظار فعالان اقتصادی از منطقه آزاد، تسهیل فرآیندهای گمرکی، تخلیه و بارگیری و ایجاد بستر مناسب برای فعالیت بخش خصوصی است.
تاکید بر رفع نیازهای زیرساختی منطقه
مرتضی قندچی، نایب رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق مشهد نیز، با اشاره به ظرفیتهای جدید منطقه آزاد سرخس اظهار کرد: مرز سرخس در گذشته بیشتر محل عبور کالا بود اما با تبدیل این منطقه به منطقه آزاد، شرایط تغییر کرده و امروز فرصتهای جدیدی برای توسعه صادرات، واردات و ترانزیت در این منطقه ایجاد شده است.
وی درباره اقدامات انجام شده در منطقه آزاد سرخس بیان کرد: اقدامات انجام شده در حوزه ساماندهی مرز، گمرک و زیرساختهای منطقه آزاد سرخس مثبت بوده اما همچنان در بخشهایی مانند دپوی کانتینری، انبارها و خطوط ریلی نیاز به توسعه زیرساختها وجود دارد.
قندچی افزود: انتظار فعالان اقتصادی این است که منطقه آزاد با ارائه مشوقها و تسهیلات ویژه، صاحبان کالا را به انتقال فعالیتهای صادراتی و وارداتی به سرخس ترغیب کند.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین فرصتهای پیش روی سرخس، توسعه حملونقل ریلی از چین است؛ موضوعی که بسیاری از کشورها به دنبال جذب آن هستند و با توجه به موقعیت جغرافیایی سرخس، این منطقه میتواند سهم مهمی در این مسیر داشته باشد. تحقق این هدف نیازمند همکاری جدی راهآهن، منطقه آزاد سرخس و سایر دستگاههای مرتبط برای ایجاد مشوقها و تسهیلات لازم است و توسعه این مسیر ریلی میتواند نقش مهمی در شکوفایی اقتصادی سرخس ایفا کند.
شبانه روزی شدن فعالیت در سرخس و دوغارون؛ خواسته بخش خصوصی
ابراهیم عطایی، نایب رئیس کمیسیون حملونقل، ترانزیت و لجستیک اتاق مشهد، درباره اهمیت مرزهای شرقی گفت: با محدودیتهای ایجاد شده در مسیرهای دریایی، بخش قابل توجهی از ترانزیت به کشورهای آسیای میانه دچار مشکل شده و در این شرایط توجه به مرزهای شرقی کشور اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
وی افزود: یکی از مهمترین چالشهای مرزهای خراسان رضوی، محدودیت تردد کامیونها در مرزهایی مانند سرخس و لطفآباد است که عملاً مانع افزایش حجم ترانزیت و بهرهگیری کامل از ظرفیتهای موجود میشود.
عطایی ادامه داد: توقف طولانی کامیونها در مرز، هزینههای سنگینی از جمله انبارداری، پارکینگ و خواب کامیون را به بخش خصوصی تحمیل میکند و ضروری است موضوع شبانهروزی شدن مرزهای سرخس و دوغارون به صورت جدی پیگیری شود.
نایب رئیس کمیسیون حملونقل، ترانزیت و لجستیک اتاق خراسان رضوی در ادامه خاطرنشان کرد: تقویت دیپلماسی و تعاملات با ترکمنستان نیز اهمیت زیادی دارد، چرا که بخشی از هزینهها و چالشهای ترانزیتی ناشی از محدودیتها و رویههای طرف ترکمن است که باید برای کاهش آنها رایزنیهای موثرتری انجام شود.
ظرفیت ریلی و لجستیکی سرخس برای توسعه ترانزیت بینالمللی آماده است
مصطفی نصیریورگ، مدیرکل راهآهن خراسان رضوی نیز اظهار کرد: برای این منطقه ظرفیت جابهجایی 8 تا 10 میلیون تن کالا پیشبینی شده اما تاکنون حدود 4.5 میلیون تن آن محقق شده که بخش عمده آن مربوط به ترانزیت بوده است.
وی گفت: در سالهای گذشته حجم قابل توجهی از واردات نهادههای دامی، گندم و محصولات فولادی از طریق مرز سرخس انجام میشد و این منطقه تجربه بالایی در تخلیه و بارگیری کالاهای ریلی دارد.
نصیریورگ افزود: سایت تعویض بوژی راهآهن سرخس توانایی جابهجایی روزانه 400 واگن را دارد و زیرساختهای لازم برای حمل بار به کشورهای آسیای میانه و حتی تاجیکستان نیز فراهم شده است.
مدیرکل راهآهن خراسان رضوی ادامه داد: سایت کانتینری مرز سرخس نیز طی سالهای اخیر تجهیز و آماده بهرهبرداری شده و با توافقات انجام شده میان ایران، چین، قزاقستان، ازبکستان، ترکمنستان و ترکیه، نرخهای ترجیحی و رقابتی برای حمل کانتینری در این کریدور تعیین شده است.
وی در خصوص اقدامات راه آهن خاطرنشان کرد: راهآهن از ایجاد و توسعه سایتهای لجستیکی در منطقه آزاد سرخس حمایت میکند و در حال حاضر نیز مذاکراتی با کشورهای منطقه برای توسعه مسیرهای حمل کانتینری و تسهیل ترانزیت در حال انجام است.
انتهای پیام/282
