محافل نزدیک به نتانیاهو با هدف جلوگیری از شکست در انتخابات پیشرو، خواستار تروریستی اعلام شدن حزب رعم شدند.
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم ، سه حزب اصلی عربی در فلسطین اشغالی بار دیگر آمادگی خود را برای تشکیل یک فهرست انتخاباتی مشترک در آستانه انتخابات آینده اعلام کردند؛ موضوعی که در سایه بنبست چندماهه در مذاکرات و همچنین گزارشهایی درباره تلاش نزدیکان «بنیامین نتانیاهو» برای غیرقانونی و تروریستی اعلام کردن حزب «رعم»، وارد مرحلهای حساس شده است.
احزاب «خداش»، «تعال» و «بلد» روز یکشنبه با انتشار بیانیهای مشترک تأکید کردند که همچنان خواهان تشکیل مجدد «فهرست مشترک» هستند و مایلاند حزب اسلامگرای «رعم» به رهبری منصور عباس نیز در این چارچوب حضور داشته باشد؛ هرچند به گفته آنان، اختلافات قابلتوجهی میان طرفها درباره ماهیت این فهرست و مسیر سیاسی آن وجود دارد.
این رویداد در حالی صورت میگیرد که مذاکرات برای احیای ائتلاف چهارگانه احزاب عربی طی ماههای گذشته عملاً پیشرفت محسوسی را حاصل نکرده بود. «فهرست مشترک» نخستین بار در سال 2015 تشکیل شد و برای چند سال توانست احزاب عمدتاً عربی را در قالب یک بلوک واحد در کنست گرد هم آورد، اما این ائتلاف در سال 2021 و پس از آنکه حزب «رعم» به رهبری «منصور عباس» از دیگر احزاب جدا شد و به ائتلاف کابینه حاکم به رهبری «نفتالی بنت» و «یائیر لاپید» پیوست، دچار شکاف شد.
این چارچوب در آستانه انتخابات سال 2022 بهطور کامل فروپاشید. در آن مقطع زمانی حزب «بلد» تصمیم گرفت بهطور مستقل در انتخابات شرکت کند، اما با اختلاف تنها 16 هزار رأی نتوانست از حد نصاب لازم عبور کند و در نتیجه، دو حزب باقیمانده یعنی «خداش» و «تعال» در قالب یک فهرست مشترک جداگانه وارد رقابت شدند.
احزاب «خداش»، «تعال» و «بلد» در بیانیه روز یکشنبه خود اعلام کردند: ما خواهان آن هستیم که «رعم» نیز شریک این توافق سیاسی باشد، اما در عین حال از وجود شکافهای جدی در مواضع میان طرفها، بهویژه درباره ماهیت و مسیر «فهرست مشترک» آگاه هستیم.
این موضعگیری بهطور مستقیم به تفاوت دیدگاهها میان «رعم» و سایر احزاب عربی بازمیگردد. «رعم» برخلاف دیگر احزاب عربی در سالهای اخیر، آشکارا آمادگی خود را برای پیوستن به ائتلاف حاکم بر سرزمینهای اشغالی پس از انتخابات اعلام کرده و همین مسئله به یکی از اصلیترین نقاط اختلاف میان این حزب و دیگر جریانهای عربی تبدیل شده است.
با این حال، سه حزب «خداش»، «تعال» و «بلد» در بیانیه خود تصریح کردند که در سایه آنچه «خطرات وجودی» ناشی از عملکرد دولت راستگرای کنونی توصیف کردند، همچنان خواهان آن هستند که «رعم» نیز در توافق تشکیل یک «فهرست مشترک» جدید مشارکت داشته باشد. از نگاه آنان این استراتژی میتواند به تقویت نمایندگی سیاسی عربها و شکست کابینه راستگرای افراطی نتانیاهو منجر شود.
در مقابل، گزارشها حاکی است که حزب «رعم» نیز اصل پیوستن به یک فهرست انتخاباتی مشترک را رد نکرده، اما تأکید دارد که این حضور باید صرفاً در قالب یک فهرست «تاکتیکی» برای به حداکثر رساندن کرسیهای عربی باشد و استقلال سیاسی و آزادی عمل این حزب پس از انتخابات کاملاً محفوظ بماند.
بر اساس گزارش روزنامه «هاآرتص»، حزب «رعم» اعلام کرده است که منظور از «فهرست تاکتیکی مشترک» آن است که هر حزب بتواند برنامه سیاسی، آزادی تصمیمگیری و ارتباط مستقل خود با رأیدهندگانش را بدون محدودیت حفظ کند. این حزب همچنین هشدار داده است که هر بند یا توافق الزامآوری که بخواهد برای احزاب عضو محدودیت ایجاد کند، ماهیت فنی این فهرست را از بین میبرد و آن را به ساختاری متفاوت تبدیل میکند.
«رعم» همچنین تأکید کرده است که چنین مدلی میتواند راهحلی مناسب و مطلوب باشد، چرا که هم خواستههای رأیدهندگان این حزب را تأمین میکند و هم انسجام تشکیلاتی احزاب را حفظ خواهد کرد.
حزب «خداش» که بهطور سنتی بزرگترین و بانفوذترین جریان در میان احزاب عربی به شمار میرود، از مدتها پیش مدافع اصلی احیای «فهرست مشترک» بوده است. در همین چارچوب، چهار حزب عربی در ماه ژانویه توافقنامهای را امضا کردند که بر اساس آن متعهد شدند در آستانه انتخابات سال جاری برای احیای این ائتلاف با یکدیگر همکاری کنند. طبق قانون، انتخابات باید حداکثر تا 27 اکتبر برگزار شود.
این توافق در شرایطی حاصل شد که جامعه عرب در فلسطین اشغالی طی دوره اخیر با موجی بیسابقه از خشونت و جرایم مرگبار روبهرو بوده و فشارهای مردمی در داخل این جامعه برای افزایش سطح هماهنگی و وحدت میان احزاب عربی افزایش یافته است.
با وجود این، طی ماههای گذشته پیشرفت ملموسی در مذاکرات حاصل نشد؛ دلیل اصلی این مسئله نیز اصرار «رعم» بر آن عنوان شده که این حزب تنها برای عبور از انتخابات حاضر است در یک فهرست مشترک حضور داشته باشد و پس از پایان انتخابات، بتواند از این چارچوب جدا شده و بهطور مستقل برای حضور در ائتلاف حاکم وارد مذاکره شود.
در همین حال، «نفتالی بنت» که از او بهعنوان یکی از جدیترین گزینهها برای کنار زدن «بنیامین نتانیاهو» از قدرت یاد میشود، بار دیگر احتمال همکاری با «رعم» را رد کرده است. این در حالی است که خود بنت در فاصله سالهای 2021 تا 2022 ریاست کابینهای را بر عهده داشت که حزب «رعم» نیز در آن حضور داشت.
بنت اعلام کرده است که کابینه آینده مورد نظر او تنها متشکل از احزاب صهیونیستی خواهد بود و پس از عملیات 7 اکتبر 2023 به رهبری حماس، دیگر نباید ساختار ائتلاف حاکم در اسرائیل به یک حزب عربی متکی باشد.
دیگر رهبران جریان مخالف کابینه نتانیاهو نیز یا بهصراحت حضور احزاب عربی در ائتلاف را رد کردهاند یا از تشکیل کابینهای صرفاً متشکل از احزاب صهیونیستی سخن گفتهاند؛ مواضعی که عملاً به معنای حذف احزاب عربی از معادلات ائتلاف است. در سوی دیگر، نتانیاهو و حامیانش نیز بهطور مستمر در مواضع و تبلیغات سیاسی خود، احزاب عربی را هدف حمله و مشروعیتزدایی قرار میدهند.
در همین چارچوب، شبکه 13 تلویزیون رژیم صهیونیستی روز یکشنبه گزارش داد که اطرافیان و متحدان نتانیاهو در تلاش هستند تا پیش از برگزاری انتخابات، حزب «رعم» را بهعنوان یک «گروه تروریستی» غیرقانونی اعلام کنند.
بر اساس این گزارش، اجرای چنین اقدامی نیازمند تصویب قانون در کنست و همچنین دریافت نظر نهادهای امنیتی ذیربط به ریاست سازمان امنیت داخلی رژیم صهیونیستی موسوم به «شاباک» خواهد بود. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا زمان کافی برای تکمیل این روند قانونی و امنیتی پیش از موعد برگزاری انتخابات وجود دارد یا خیر.
«منصور عباس» رهبر حزب «رعم» در واکنش به این گزارش، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، این طرح را «ضد دموکراتیک» توصیف کرد و گفت حزبش به چنین اقداماتی در صندوقهای رأی پاسخ خواهد داد.
البته حتی اگر ائتلاف حاکم بتواند در فرصت باقی مانده تا انتخابات 2026 موفق شود، حزب رعم را در نهادهای مجری تروریستی اعلام کرده و از شرکت آن در انتخابات جلوگیری کند، دیوان عالی میتواند این مصوبه را لغو کند. همین اتفاق دقیقاً برای حزب عربی بلد در سال 2022 افتاد. حزب بلد نسبت به رعم، گرایش ضد صهیونیستی پررنگتری هم دارد ولی در نهایت این حزب با مجوز دیوان عالی موفق به شرکت در انتخابات قبلی شد.
در این میان، تنها «یائیر گولان» رهبر حزب چپگرای «دموکراتها» بهطور علنی از دیگر رهبران مخالف نتانیاهو خواسته است بار دیگر با «رعم» وارد همکاری شوند. او همچنین از آنان خواست از همراهی با روندی که به گفته او در پی «اهریمنسازی» از این حزب است، دست بردارند.
ائتلاف «فهرست مشترک» در سالهای گذشته با وجود تفاوتهای جدی ایدئولوژیک میان احزاب عضو آن، از جمله تفاوت میان «خداش» سکولار و سوسیالیست و «رعم» مذهبی و محافظهکار، توانسته بود بخش قابلتوجهی از رأیدهندگان عرب را بسیج کند و نفوذ سیاسی بیسابقهای برای احزاب عربی در کنست ایجاد کند.
این ائتلاف از زمان تشکیل خود در سال 2015 تا زمان خروج «رعم» در سال 2021، بهعنوان سومین بلوک بزرگ در کنست رژیم صهیونیستی شناخته میشد و در اوج قدرت خود در سال 2020 موفق شده بود 15 کرسی را به دست آورد.
تجربه ثابت کرده هرگاه فهرست مشترک عربی تشکیل میشود، هم میزان مشارکت جامعه عربتباران ساکن سرزمینهای اشغالی در انتخابات بیشتر میشود و هم اکثریت قاطع این جامعه به فهرست مشترک عربی رأی میدهند. همچنین وقتی میان فهرستهای عربی تفرق وجود دارد، هم تمایل کلی جامعه عربی به رأی دادن کمتر میشود، هم میزان رأیی که این جامعه به احزاب صهیونیستی میدهد تا حدی افزایش پیدا میکند.
تحولات اخیر نشان میدهد همزمان با افزایش فشار برای وحدت احزاب عربی، جریان راست به رهبری نتانیاهو میکوشد با حذف یا تضعیف رقبای عرب، موازنه انتخاباتی را به سود خود تغییر دهد؛ مسیری که میتواند هم مشارکت عربها را تحتتأثیر قرار دهد و هم بر سرنوشت انتخابات آینده اثرگذار باشد.
انتهای پیام/