زیرمیزی در کردستان دیگر یک تخلف پنهان نیست؛ زخمی آشکار بر تن بیماران و سکوتی معنادار از سوی مسئولان متولی است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، در روزگاری که هزینه درمان برای بسیاری از خانوادههای کردستانی به مرز بحران رسیده، هنوز هم روایتهایی تلخ از دریافت پولهای غیرقانونی در مطبها و برخی مراکز درمانی شنیده میشود؛ روایتهایی که نه تنها اعتماد عمومی به نظام سلامت را هدف گرفته، بلکه شأن بیمار را نیز زیر سؤال برده است.
بیماری که با درد، اضطراب و نگرانی وارد مطب پزشک میشود، نباید در پایان ویزیت، میان پرداخت هزینه رسمی و «پول توافقی پشت پرده» گرفتار شود. اما واقعیت تلخ این است که در برخی پروندهها، بیماران ناچار شدهاند برای دریافت خدمات درمانی، مبالغی خارج از تعرفه پرداخت کنند؛ گاهی نقدی، گاهی بدون کارتخوان، و حتی در مواردی با سکه و هدیههایی که نام دیگری جز «زیرمیزی» ندارند!
آنچه افکار عمومی را بیش از اصل تخلف آزار میدهد، سکوت مسئولانی است که سالهاست از برخورد قاطع سخن میگویند اما خروجی ملموسی در جامعه دیده نمیشود. مردم هنوز نمیدانند چند پزشک متخلف شناسایی شدهاند، چه پروندههایی به دستگاه قضایی ارجاع شده و اساساً چرا اسامی متخلفان برای بازدارندگی اعلام عمومی نمیشود.
دانشگاه علوم پزشکی کردستان به عنوان متولی اصلی نظارت بر عملکرد مراکز درمانی و پزشکان، در برابر مطالبه شفاف جامعه، مسئول است. وقتی تخلف به شکل گسترده در افکار عمومی روایت میشود اما برخوردها پشت درهای بسته باقی میماند، این شائبه ایجاد میشود که حلقهای از محافظهکاری و مصلحتاندیشی، اجازه برخورد علنی و قاطع را نمیدهد.
زیرمیزی فقط یک تخلف مالی نیست؛ این پدیده، نوعی تبعیض آشکار علیه بیمارانی است که توان مالی کمتری دارند. بیماری که پول بیشتری بپردازد، زودتر نوبت میگیرد، خدمات بهتری دریافت میکند یا مسیر درمانش سریعتر پیش میرود؛ و این یعنی فروپاشی عدالت درمانی.
در بسیاری از کشورهای دنیا، کوچکترین تخلف مالی پزشکان با حساسیت بالا پیگیری میشود، چراکه اعتماد مردم به نظام سلامت، سرمایهای حیاتی است. اما در کردستان، هنوز بیماران از ترس بههم خوردن روند درمان یا محروم شدن از خدمات تخصصی، حاضر به ثبت شکایت رسمی نیستند و همین ترس، به حیات مافیای زیرمیزی کمک کرده است.
بیمارانی که میان درد و تحقیر گرفتارند
روایت بیماران از زیرمیزی، فقط درباره پول نیست؛ درباره احساس تحقیر است. بیماری که برای تأمین هزینه دارو و آزمایش دچار مشکل است، وقتی با درخواست پول نقد خارج از تعرفه مواجه میشود، احساس میکند سلامت او به یک معامله پنهان تبدیل شده است.
برخی خانوادهها میگویند حتی امکان پرداخت با کارتخوان نیز به آنان داده نشده و مجبور شدهاند پول نقد تهیه کنند. در برخی روایتها، بیماران مدعیاند که برای انجام عمل جراحی یا برخی خدمات خاص، درخواست سکه، دلار یا هدیه مطرح شده است؛ واقعیتی تلخ که مدیرکل تعزیرات حکومتی کردستان نیز پیشتر در گفتوگو با تسنیم بر آن صحه گذاشت. مسائلی که نه تنها تخلف صنفی، بلکه اقدامی ضدحقوق شهروندی محسوب میشود.
این پرسش جدی مطرح است که چرا در شرایطی که سازمان امور مالیاتی به دنبال شفافسازی تراکنشهای مالی اصناف مختلف است، هنوز برخی پزشکان بدون دستگاه کارتخوان یا با دریافت نقدی فعالیت میکنند؟ گرچه گاها آمارهایی اعلام میشود اما چرا نظارت مالیاتی و نظارت دانشگاه علوم پزشکی در این بخش به شکل جدی و مستمر دیده نمیشود؟
سکوتی که بوی حمایت میدهد
مسئله فقط وجود چند پزشک متخلف نیست؛ مسئله، نبود اراده شفاف برای برخورد علنی است. اگر تخلفی رخ داده، مردم حق دارند بدانند با متخلف چه برخوردی شده است. پنهانکاری در چنین موضوعی، بیش از هر چیز اعتماد عمومی را نابود میکند.
دانشگاه علوم پزشکی کردستان باید به صورت شفاف اعلام کند: چند پرونده زیرمیزی در یک سال گذشته ثبت شده است؟ چند پزشک به هیئت تخلفات معرفی شدهاند؟ چه تعداد پرونده به دستگاه قضایی ارجاع شده است؟ چرا اسامی متخلفان برای بازدارندگی عمومی منتشر نمیشود؟
جامعه نمیتواند تنها با شعارهای تکراری قانع شود. وقتی بیماران هر روز روایتهای مشابهی از دریافت پولهای خارج از تعرفه مطرح میکنند، یعنی نظارت موجود یا ناکارآمد است یا بازدارندگی لازم را ندارد.
مافیایی که از ترس بیماران تغذیه میکند
زیرمیزی در حوزه درمان، یک تخلف ساده فردی نیست؛ ساختاری است که از ترس و اضطراب بیماران تغذیه میکند. بیماری که نگران جان عزیزش است، گاهی ناچار میشود برای جلو افتادن عمل جراحی یا دریافت خدمات بهتر، تن به پرداخت غیرقانونی بدهد.
همین اضطرار، زمینه شکلگیری مافیایی خاموش را فراهم کرده؛ شبکهای که اگرچه شاید همه پزشکان را شامل نشود، اما عملکرد تعداد محدودی از متخلفان، اعتبار جامعه پزشکی را نیز خدشهدار کرده است.
در این میان، سکوت پزشکان سالم و متعهد نیز قابل نقد است. اکثریت جامعه پزشکی کردستان با شرافت و تعهد کار میکنند، اما عدم مرزبندی شفاف با متخلفان، باعث شده افکار عمومی همه را در یک قاب ببیند.
وعده برخورد نمایشی کافی نیست
مردم از مسئولان انتظار «وعده نمایش برخورد» ندارند؛ مطالبه آنان اجرای واقعی قانون است. اگر پزشکی زیرمیزی دریافت میکند، باید بدون ملاحظه به دستگاه قضایی معرفی شود. اگر فرار مالیاتی وجود دارد، سازمان مالیاتی باید ورود کند. اگر بیمار تهدید به محرومیت از خدمات میشود، دستگاههای نظارتی باید پاسخگو باشند.
هیچ جایگاهی، هیچ عنوان علمی و هیچ نفوذ صنفی نباید حاشیه امن برای متخلف ایجاد کند. سلامت مردم، خط قرمز جامعه است و هرکس این اعتماد را به ابزار کسب درآمد غیرقانونی تبدیل کند، باید هزینه سنگین آن را بپردازد.
بر اساس این گزارش؛ امروز زیرمیزی در برخی بخشهای درمانی کردستان، صرفاً یک تخلف صنفی نیست؛ نمادی از ضعف نظارت، نبود شفافیت و فرسایش اعتماد عمومی است. مردمی که زیر بار گرانی دارو، هزینههای درمان و مشکلات اقتصادی خم شدهاند، دیگر تحمل شنیدن روایتهای تلخ از پولهای پنهانی در اتاق درمان را ندارند.
دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سازمان نظام پزشکی، دستگاه قضایی و نهادهای نظارتی باید به این مطالبه عمومی پاسخ روشن بدهند. سکوت، محافظهکاری و برخوردهای پشتپرده، فقط مافیای زیرمیزی را گستاختر میکند.
اگر ارادهای واقعی برای مقابله وجود دارد، زمان آن رسیده که متخلفان بدون تعارف معرفی شوند، پروندهها شفافسازی شود و بیماران احساس کنند قانون، پشت آنان ایستاده است؛ نه پشت کسانی که سلامت مردم را به بازار معامله تبدیل کردهاند.
انتهای پیام/481