دلگان با 15 هزار هکتار نخلستان و تولید سالانه 50 هزار تن خرما، به یکی از قطبهای خرمای کشور تبدیل شده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از دلگان، در روزهایی که بسیاری از مناطق کشور با محدودیت منابع آبی و کاهش تولید محصولات کشاورزی مواجه هستند، نخلستانهای گسترده دلگان از توابع منطقه بلوچستان همچنان سبز ایستادهاند و نویدبخش رونق یکی از ارزشمندترین محصولات باغی ایران هستند. شهرستانی در قلب سیستان و بلوچستان که نام آن سالهاست با خرما گره خورده و امروز بیش از هر زمان دیگری در مسیر تبدیل شدن به یکی از قطبهای مهم تولید و صادرات خرمای کشور قرار گرفته است.
از روستاهای کوچک تا مراکز خرید و فروش محصولات کشاورزی، ردپای خرما در زندگی روزمره مردم به وضوح دیده میشود. هزاران خانوار به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از این محصول ارتزاق میکنند و چرخه اقتصادی منطقه تا حد زیادی بر پایه تولید، فرآوری، حملونقل و تجارت خرما شکل گرفته است.
امروز کمتر خانوادهای در دلگان را میتوان یافت که به نحوی با نخلستانها ارتباط نداشته باشد؛ برخی مالک باغها هستند، برخی در عملیات داشت و برداشت فعالیت میکنند و گروهی دیگر در بخشهای بستهبندی، حملونقل، بازاریابی و فروش محصول مشغول به کارند. همین وابستگی گسترده موجب شده خرما به مهمترین محصول راهبردی شهرستان تبدیل شود.
15 هزار هکتار نخلستان؛ ظرفیتی کمنظیر در جنوب شرق کشور
شهرستان دلگان در سالهای اخیر توانسته جایگاه ویژهای در تولید خرما در سیستان و بلوچستان به دست آورد. گستردگی نخلستانها و تنوع کمنظیر ارقام تجاری، این شهرستان را به یکی از مهمترین مناطق تولید خرما در شرق ایران تبدیل کرده است.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان دلگان در گفتوگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به ظرفیتهای کمنظیر این شهرستان اعلام کرد که بیش از 15 هزار هکتار نخلستان در دلگان وجود دارد که حدود 8 هزار و 500 هکتار آن بارور است و نقش مهمی در تولید خرمای استان ایفا میکند.
به گفته قنبر نارویی، پیشبینیها نشان میدهد امسال بیش از 50 هزار تن انواع خرما از نخلستانهای دلگان برداشت شود؛ رقمی که جایگاه این شهرستان را در میان تولیدکنندگان خرمای کشور بیش از پیش تثبیت میکند.
این میزان تولید تنها یک عدد نیست؛ بلکه بیانگر حجم عظیمی از اشتغال، گردش مالی و ظرفیت اقتصادی است که در دل نخلستانهای این شهرستان جریان دارد. هر خوشه خرما در واقع بخشی از زنجیرهای است که از باغ آغاز میشود و تا بازارهای داخلی و خارجی ادامه پیدا میکند.
تنوعی کمنظیر از خرماهای تجاری
یکی از مهمترین مزیتهای رقابتی دلگان، تنوع ارقام خرماست. شرایط اقلیمی مناسب، تابش مطلوب آفتاب و تجربه چندین نسل از کشاورزان بومی موجب شده این منطقه به یکی از کانونهای تولید خرمای باکیفیت تبدیل شود.
نارویی میگوید در حال حاضر 34 رقم خرما در شهرستان دلگان کشت میشود که از میان آنها ارقام مضافتی، ربی، زاهدی، پیارم، مجول، هلیله، شکری، آشویه، نگار، دسکی و آلمهتری بیشترین سهم را در تولید و بازارپسندی دارند.
هر یک از این ارقام ویژگیها و بازارهای خاص خود را دارند. برخی برای مصرف تازهخوری مناسباند، برخی در صنایع غذایی کاربرد دارند و برخی دیگر به دلیل کیفیت بالا از ظرفیت قابل توجهی برای صادرات برخوردارند.
همین تنوع محصول باعث شده دلگان بتواند پاسخگوی سلایق مختلف بازار باشد و در آینده سهم بیشتری از بازارهای هدف داخلی و خارجی را در اختیار بگیرد.
روزهای پرکار نخلداران؛ وقتی عملیات مچبند آغاز میشود
این روزها در نخلستانهای دلگان جنبوجوش خاصی جریان دارد. کشاورزان در حال اجرای یکی از مهمترین عملیاتهای فنی نخلداری یعنی «مچبند» یا بستن خوشههای خرما به تنه درخت هستند.
مدیر جهاد کشاورزی دلگان در توضیح این عملیات میگوید هدف اصلی از اجرای مچبند، محافظت از محصول در برابر خسارتهای احتمالی و مدیریت بهتر نخلستان است. با نزدیک شدن به زمان رسیدن میوه، وزن خوشهها افزایش مییابد و در صورت وزش بادهای شدید یا سنگینی بیش از حد محصول، احتمال شکستن شاخهها و ریزش خوشهها وجود دارد.
به همین دلیل نخلداران با بستن خوشهها به تنه درخت، فشار وارده بر شاخهها را کاهش میدهند و از آسیب دیدن محصول جلوگیری میکنند.
اما مزایای این عملیات تنها به جلوگیری از ریزش محدود نمیشود. به گفته کارشناسان، مچبند نقش مهمی در کاهش خسارت آفات، جلوگیری از نفوذ حشرات به فضای میان دانهها، حفظ شرایط مناسب خوشه و کاهش آسیبهای فیزیکی میوه دارد؛ موضوعی که در نهایت به افزایش کیفیت محصول نهایی منجر میشود.
نخلداران حافظان اقتصاد سبز دلگان
در میان نخلستانهای گسترده دلگان، کشاورزانی زندگی میکنند که سالها تجربه کار با نخل را در سینه دارند. یکی از این نخلداران باسابقه، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم خرما را ستون اصلی اقتصاد منطقه توصیف میکند.
وی معتقد است بخش عمدهای از درآمد مردم دلگان به نخلستانها وابسته است و بسیاری از خانوادهها یا به صورت مستقیم در باغات فعالیت دارند یا از طریق خرید و فروش، حملونقل و بستهبندی خرما امرار معاش میکنند.
به گفته این کشاورز، وضعیت نخلستانها در سال جاری امیدوارکننده است و شرایط تولید نسبتاً مطلوب ارزیابی میشود. وی تأکید میکند که عملیات مچبند در این مقطع زمانی اهمیت ویژهای دارد، زیرا از ریزش خوشهها و شکستن شاخهها در زمان افزایش وزن محصول جلوگیری میکند.
وی همچنین کیفیت خرمای دلگان را نتیجه ترکیب شرایط آبوهوایی مناسب و دانش بومی کشاورزان منطقه میداند؛ تجربهای که نسل به نسل منتقل شده و امروز به تولید محصولی با کیفیت و بازارپسند منجر شده است.
صنایع تبدیلی و صادرات حلقه مفقوده توسعه
با وجود ظرفیت عظیم تولید، بسیاری از کارشناسان معتقدند آینده اقتصادی خرمای دلگان بیش از هر چیز به توسعه صنایع جانبی و تکمیل زنجیره ارزش وابسته است. سالهاست که بخش قابل توجهی از سود واقعی خرما در مراحل پس از تولید شکل میگیرد؛ جایی که بستهبندی، فرآوری، برندسازی و صادرات نقش تعیینکنندهای در افزایش ارزش افزوده دارند.
نخلداران دلگانی نیز بر همین موضوع تاکید دارند. آنها معتقدند اگر زیرساختهای بستهبندی، فرآوری و صادرات بیش از گذشته توسعه پیدا کند، دلگان میتواند به یکی از مهمترین قطبهای صادرات خرمای کشور تبدیل شود.
در واقع ظرفیت تولید بالا زمانی به درآمد پایدار تبدیل میشود که محصول با بستهبندی مناسب، استانداردهای صادراتی و برند معتبر راهی بازارهای هدف شود.
سردخانهها گامی مهم در تکمیل زنجیره ارزش
در سالهای اخیر اقداماتی برای تقویت زیرساختهای نگهداری خرما در دلگان انجام شده است. مدیر جهاد کشاورزی شهرستان دلگان از فعالیت پنج واحد سردخانه و بستهبندی با ظرفیت مجموع شش هزار تن در این شهرستان خبر میدهد.
این مراکز نقش مهمی در نگهداری اصولی محصول، جلوگیری از افت کیفیت، تنظیم عرضه و مدیریت بازار ایفا میکنند. وجود سردخانهها به کشاورزان این امکان را میدهد که محصول خود را در زمان مناسب و با قیمت بهتر عرضه کنند و از فروش اجباری در اوج فصل برداشت جلوگیری شود. توسعه این زیرساختها میتواند زمینه حضور قدرتمندتر خرمای دلگان در بازارهای صادراتی را نیز فراهم کند.
دلگان ظرفیت بزرگ اقتصاد غیرنفتی ایران
آنچه امروز در دلگان جریان دارد، صرفاً تولید یک محصول کشاورزی نیست؛ خرما در این شهرستان به یک مزیت اقتصادی راهبردی تبدیل شده است؛ ظرفیتی که میتواند سهم مهمی در توسعه اشتغال، افزایش درآمد روستاییان و رونق اقتصاد غیرنفتی کشور داشته باشد.
وجود هزاران هکتار نخلستان، تولید دهها هزار تن محصول، تنوع ارقام تجاری، دانش بومی نخلداران و شکلگیری زیرساختهای نگهداری و بستهبندی، مجموعهای از ظرفیتها را در کنار یکدیگر قرار داده که کمتر منطقهای در کشور از آن برخوردار است.
امروز دلگان در نقطهای ایستاده که میتواند از یک قطب تولیدی صرف، به مرکزی برای فرآوری، بستهبندی و صادرات خرما در جنوب شرق کشور تبدیل شود. مسیری که تحقق آن نیازمند سرمایهگذاری بیشتر در صنایع تبدیلی، توسعه بازارهای صادراتی، حمایت از کشاورزان و تکمیل زنجیره ارزش است.
نخلداران دلگان سالهاست زیر آفتاب سوزان بلوچستان برای حفظ این سرمایه ارزشمند تلاش میکنند. حالا زمان آن رسیده که ظرفیت کمنظیر خرمای دلگان بیش از گذشته دیده شود؛ ظرفیتی که میتواند نه تنها موتور محرک اقتصاد این شهرستان، بلکه یکی از پیشرانهای مهم توسعه کشاورزی سیستان و بلوچستان در سالهای آینده باشد.
انتهای پیام/