وقایع مربوط به برکناری اوزل و حمله پلیس به ساختمان مرکزی ج.ه.پ مورد انتقاد قرار گرفت.
به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم ، وقایع چند روز گذشته در آنکارا و استانبول، یک بار دیگر باعث شد تا نام حزب جمهوری خلق (ج.ه.پ) بر سر زبانها بیفتد و ترس دولت و حزب حاکم ترکیه از این حزب به عنوان یک موضوع سیاسی مهم مورد توجه قرار بگیرد.
پس از آن که با حکم یکی از دادستانهای نزدیک به دولت، اوزگور اوزل از کرسی رهبری حزب جمهوری خلق کنار زده شد و این مسئولیت از سوی دادستان یک بار دیگر به کمال کلیچدار اوغلو سپرده شد، این اقدام به عنوان نقشه اردوغان برای تضعیف بزرگترین حزب مخالف قلمداد شد.
در این چند روز، رسانهها و مطبوعات اروپایی مطالب فراوانی درباره قدیمیترین حزب سیاسی ترکیه منتشر کرده و از رفتارهای تمامیت خواهانه حزب حاکم، برچیده شدن اصل تفکیک قوا و مداخله دولت و قوه قضاییه در مسائل داخلی احزاب، انتقاد کردند.
اقتدارگرایی فزاینده
تخلیه اجباری دفتر مرکزی حزب جمهوری خلق (CHP) توسط پلیس و مداخله عجیب و بی سابقه دادستان برای برکناری رهبر این حزب، در بسیاری از روزنامههای اروپا، به عنوان نقطه عطفی حیاتی برای آینده دموکراسی در ترکیه ارزیابی شد.
روزنامه آلمانی فرانکفورتر آلگماینه زایتونگ، حمله به این حزب را نشانهای از اقتدارگرایی فزاینده رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه دانست. این روزنامه نوشت که اردوغان «در تصاحب حزب آتاتورک، بنیانگذار جمهوری، به شیوهای خصمانه تردید نکرد و با کمک یک قاضی مطیع، کمال کلیچدار اوغلو را به عنوان یک عروسک خیمهشببازی در رأس حزب جمهوری خلق قرار داد.»
دیگر گزارشهای خبری و تفسیرها در نشریات آلمانی، انگلیسی، اسپانیایی و سایر نشریات اروپایی این تحولات را به عنوان نقطه عطفی حیاتی برای دموکراسی، حاکمیت قانون، امنیت انتخاباتی و آینده اپوزیسیون در ترکیه ارزیابی کردند.
از سوی دیگر، روزنامه فرانکفورتر روندشاو، تحولات را از نظر سیاست آلمان و اتحادیه اروپا در قبال ترکیه ارزیابی کرد. این روزنامه نوشت که دادگاه، رهبر حزب اصلی مخالف را از سمت خود برکنار کرد و پلیس برای اجرای تصمیمی که هنوز نهایی نشده بود، به دفتر مرکزی حزب جمهوری خلق حمله کرد.
در این تفسیر استدلال شده که اتحادیه اروپا نباید با اقداماتی مانند احیای مذاکرات عضویت یا گسترش اتحادیه گمرکی، به «از بین بردن دموکراسی» ترکیه پاداش دهد.
روزنامه فورتزهایمر زایتونگ تنش بین موضع ترکیه در ناتو و بحثهای مربوط به حاکمیت قانون را برجسته و توجه را به اجلاس آتی ناتو جلب کرد.
روزنامه ساربروکر زایتونگ استدلال کرد که برگزاری اجلاس ناتو در بروکسل به جای آنکارا، پاسخ صحیح غرب به رفتار اقتدارطلبانه اردوغان خواهد بود. این روزنامه نوشت که در غیر این صورت، اردوغان آن را «دعوت به ادامه روند قبلی» تلقی خواهد کرد.
گاردین: برکناری اوزل، تضعیف اپوزیسیون است
روزنامه انگلیسی گاردین، تصمیم دادگاه برای برکناری اوزگور اوزل و سپردن مسئولیت او به کمال کلیچدار اوغلو را به عنوان عملیاتی ارزیابی کرد که هدف آن، حمایت از مخالفین ضعیف و کنار زدن رقبای قدرتمند است.
در این مقاله آمده است که این تصمیم به عنوان تلاشی برای تضعیف اپوزیسیون تحت اقتدارگرایی فزاینده دولت اردوغان تلقی میشود. گاردین گزارش داد که اوزل، حزب جمهوری خلق را در انتخابات محلی 2024 به موفقیت بزرگی رساند و این تصمیم باعث افت شدید بورس استانبول شد و معاملات به طور موقت متوقف شد.
این روزنامه همچنین اقدامات قانونی علیه شهرداران حزب جمهوری خلق و اکرم امام اوغلو را بخشی از یک زنجیره گستردهتر سرکوب دانست.
همچنین روزنامه تایمز این تحولات را با تیتر «اپوزیسیون در ترکیه از حمله پلیس سرپیچی میکند» پوشش داد. در این مقاله آمده است که پلیس با استفاده از گاز اشکآور و گلولههای لاستیکی وارد دفتر مرکزی حزب جمهوری خلق (CHP) شد و این تصمیم به عنوان بخشی از تلاشهای اردوغان برای تحکیم قدرت خود تفسیر شد.
روزنامه تایمز مسیر سیاسی ترکیه را با نمونههای اقتدارگرایی مانند روسیه و بلاروس مقایسه کرد.
پیامدهای یک تصمیم بیسابقه
روزنامه اسپانیایی El País تصمیم دادگاه آنکارا برای لغو کنگره 2023 حزب جمهوری خلق و برکناری اوزگور اوزل از سمت خود را «تصمیمی بیسابقه و مداخله جویانه» قلمداد کرد. این گزارش خبری یادآوری کرد که طبق قانون اساسی، حرف آخر در انتخابات داخلی احزاب سیاسی به هیئت عالی انتخابات تعلق دارد، نه دادگاههای عادی.
El País نوشت که CHP در انتخابات محلی 2024 به پیروزی بزرگی در برابر حزب عدالت و توسعه اردوغان دست یافت و فشار بر این حزب پس از آن تاریخ افزایش یافت.
این روزنامه، زندانی شدن اکرم امام اوغلو و دستگیری تعداد زیادی از شهرداران و مدیران محلی حزب جمهوری خلق (CHP) را بخشی از همین روند فشار سیاسی دانست.
ال پائیس همچنین به تأثیرات اقتصادی این تصمیم توجه نشان داد. این گزارش اعلام کرده که پس از این تصمیم، تنشهایی در بازارها ایجاد شد، بازار سهام سقوط کرد و بانکهای دولتی برای حمایت از لیره، ارز خارجی فروختند.
دموکراسی با گاز خردل
مجموعه رسانهای یورو نیوز، مستقر در اروپا، با انتشار تصاویری از مداخله پلیس در دفتر مرکزی حزب جمهوری خلق در آنکارا، حمله با گاز خردل و گاز اشکآور به دموکراسی و استقلال حزبی را غیرقابل قبول دانست.
در این گزارش آمده که پلیس ترکیه با استفاده از گاز اشکآور وارد دفتر مرکزی حزب شد، موانع موجود در ساختمان را شکست و این مداخله پس از حکم دادگاه انجام شد. یورونیوز این حمله را، تلاشی با انگیزه سیاسی برای تضعیف قدیمیترین حزب ترکیه میداند.
در دیگر سو، خبرگزاری رویترز از پیامدهای اقتصادی اقدام اردوغان نوشته و میگوید: «مداخله پلیس در دفتر مرکزی حزب جمهوری خلق، مرحله جدیدی از بحران سیاسی رو به تعمیق در ترکیه است. در این گزارش آمده که این بحران میتواند به هنجارهای دموکراتیک در ترکیه آسیب برساند و احتمال انتخابات زودهنگام را افزایش دهد».
در خبر دیگری از این خبرگزاری آمده که حزب DEM به شدت به این تصمیم و مداخله پلیس واکنش نشان داده است، به طوری که تونجر باقرخان رهبر مشترک این حزب، گفته که رهبران احزاب سیاسی باید توسط اعضا و رأیدهندگان تعیین شوند، نه توسط دادگاهها.
رویترز نوشت که حزب DEM این مداخله را «تهدید شرمآور علیه دموکراسی» توصیف کرده است.
همچنین مجموعهای که توسط اینترناسیوناله در ایتالیا منتشر شد و رویترز نیز آن را گزارش داد، بیان داشت که تصمیم دادگاه بحران سیاسی در ترکیه را تشدید کرده، بازارهای مالی را متزلزل کرده و میتواند راه را برای چشمانداز سیاسیای هموار کند که میتواند حکومت 23 ساله اردوغان را یک بار دیگر هم تمدید کند.
حمله به حزب 103 ساله
آسوشیتدپرس در گزارشی به این اشاره کرده که پس از سه روز انتظار در دفتر مرکزی CHP، پلیس وارد ساختمان شد، از گاز اشکآور و گلولههای پلاستیکی استفاده کرد و هواداران اوزگور اوزل با ایجاد موانع در برابر این تصمیم مقاومت کردند.
گزارش خبری آسوشیتدپرس تأکید کرد که حزب جمهوریخواه خلق (CHP) قدیمیترین حزب ترکیه است که در انتخابات محلی 2024 تحت رهبری اوزل به موفقیت بزرگی دست یافته و فشار قضایی پس از این موفقیت افزایش یافته است.
آسوشیتدپرس بعداً از مداخله پلیس در ازمیر خبر داد. در این گزارش آمده که پلیس از ماشینهای آبپاش و گاز اشکآور علیه جمعیتی که قصد تجمع داشتند استفاده کرد، در حالی که اوزل از مکانی جایگزین برای هواداران خود سخنرانی میکرد و خواستار رأیگیری جدید برای تعیین رهبری حزب شد.
بسیاری از گزارشهای خبری در مطبوعات اروپایی نیز به ارزیابیهای دیدهبان حقوق بشر اشاره کردند.
دیدهبان حقوق بشر تصمیم دادگاه تجدیدنظر منطقهای آنکارا برای برکناری اوزل و رهبری حزب جمهوریخواه خلق را بخشی از تلاشهای سیاسی گستردهتر دولت اردوغان برای کنار گذاشتن اپوزیسیون سیاسی اصلی توصیف کرد.
دیدهبان حقوق بشر اعلام کرد که این تصمیم به شدت حقوق مدنی و سیاسی و عملکرد دموکراتیک ترکیه را تضعیف میکند.
نتیجهگیری مشترک در مطبوعات اروپایی این است که بحران حزب جمهوری خلق دیگر فقط به عنوان یک مسئله داخلی حزب نیست. مطبوعات آلمان آن را به عنوان آستانه جدیدی در روند اقتدارگرایانه دولت اردوغان تفسیر کردند.
مطبوعات انگلیس نیز توجه را به این احتمال جلب کردند که این تصمیم میتواند مخالفان را تضعیف کرده و سناریوهای انتخابات زودهنگام را تسهیل کند.
مطبوعات اسپانیا بحثهای مربوط به صلاحیت در قانون انتخابات و افزایش فشار بر حزب جمهوری خلق پس از موفقیت آن در انتخابات محلی را برجسته کردند. از سوی دیگر، یورونیوز با پخش تصاویری برای مردم اروپا، ابعاد خشونت پلیس را برجسته کرد.
انتهای پیام/