انتقال صنایع خلاق از حاشیه ویترینها به متن نظام ساختوساز و سرمایهگذاری در دستور کار است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از بندرعباس، سالها صنایعدستی هرمزگان در چرخهای تکراری میان نمایشگاههای مقطعی، فروشهای فصلی و بازارهای محدود محلی گرفتار بود؛ هنری ریشهدار که اگرچه بخشی از هویت تمدنی جنوب را شکل میدهد، اما سهم آن از اقتصاد رسمی و پروژههای کلان توسعهای ناچیز باقی مانده بود اکنون اما بهنظر میرسد مدیریت جدید حوزه میراثفرهنگی در استان، بهدنبال شکستن همین الگوی سنتی و انتقال صنایع خلاق از حاشیه ویترینها به متن نظام ساختوساز و سرمایهگذاری جنوب است.
مهمترین حلقه مفقوده صنایعدستی در ایران، نبود «بازار پایدار و تضمینشده» است؛ زیرا تا زمانی که تولیدکننده محلی تنها به امید فروش محدود گردشگران یا نمایشگاههای مناسبتی فعالیت کند، امکان شکلگیری یک اقتصاد ماندگار و حرفهای فراهم نخواهد شد از همین رو، بسیاری از مدلهای موفق جهانی، صنایع خلاق را مستقیماً به پروژههای عمرانی، هتلسازی، معماری داخلی و فضاهای عمومی پیوند دادهاند تا تقاضا بهصورت ساختاری و دائمی تولید شود.
هرمزگان اکنون در حال حرکت به همین سمت است؛ مدلی که بر اساس آن، پروژههای بزرگ اقامتی، گردشگری و تجاری دیگر اجازه نخواهند داشت بدون «پیوست هویت بومی و صنایعدستی» وارد چرخه بهرهبرداری شوند.
عادل شهرزاد، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی هرمزگان در گفتوگویی تفصیلی، از تدوین و اجرای یک نظامنامه جدید برای الزام پروژههای کلان خدماتی و گردشگری به استفاده از صنایعدستی، معماری بومی و هنرهای سنتی جنوب خبر داد؛ تصمیمی که میتواند ساختار بازار صنایع خلاق در استان را متحول کند.
صنایعدستی از غرفههای نمایشگاهی به متن پروژههای میلیاردی آمد
شهرزاد با تشریح تغییر نگاه مدیریتی به صنایعدستی اظهار داشت: تا زمانی که صنایعدستی صرفاً در قالب نمایشگاههای محدود و نگاههای تزئینی تعریف شود، نمیتوان از اقتصاد هویتمحور سخن گفت رویکرد جدید ما، خلق بازار پایدار و قطعی برای هنرمندان و صنعتگران بومی است.
وی افزود: بر همین اساس، با اتکا به احکام برنامه هفتم توسعه، دستورالعملی در استان تدوین شده که بر پایه آن، پروژههای بزرگ اقامتی، هتلها، مجتمعهای گردشگری، پایانههای مسافربری و مراکز تجاری ملزم به داشتن پیوست معماری بومی و صنایعدستی هستند.
به گفته مدیرکل میراثفرهنگی هرمزگان، این پیوست تنها یک توصیه فرهنگی نیست، بلکه بخشی از فرآیند رسمی ارزیابی و نظارت پروژهها خواهد بود و در طراحی داخلی، مبلمان فضایی، نمای معماری و هویت بصری این مجموعهها اعمال میشود.
بازتعریف هویت معماری جنوب
کارشناسان حوزه شهرسازی معتقدند یکی از تبعات توسعه شتابزده در شهرهای ساحلی، شکلگیری معماریهای بیهویت و گسست تدریجی پروژههای جدید از فرهنگ بومی است؛ مسئلهای که در بلندمدت میتواند سیمای فرهنگی شهرها و جزایر جنوبی را دچار یکنواختی و استحاله کند.
شهرزاد نیز با اشاره به همین موضوع تصریح کرد: ما نمیخواهیم هتلها و مجتمعهای جدید در هرمزگان، نسخه تکراری سازههایی باشند که در هر نقطهای از جهان قابل مشاهدهاند پروژههای گردشگری جنوب باید روایتگر فرهنگ، هنر و اصالت این جغرافیا باشند.
وی ادامه داد: از سوزندوزی و خوسدوزی گرفته تا عناصر معماری سنتی و هنرهای دریایی جنوب، همه این ظرفیتها باید در کالبد پروژههای جدید دیده شوند تا گردشگر در نخستین مواجهه، هویت واقعی هرمزگان را لمس کند.
پیوند سرمایههای کلان با کارگاههای کوچک روستایی
یکی از مهمترین ابعاد این طرح، اتصال مستقیم پروژههای بزرگ سرمایهگذاری به زنجیره تولید صنایعدستی در روستاها و شهرهای کوچک استان است؛ مدلی که میتواند توزیع ثروت در جنوب را دستخوش تغییر کند.
شهرزاد در این باره گفت: وقتی یک هتل بزرگ یا مجتمع تجاری ملزم میشود بخشی از نیازهای طراحی و دکوراسیون خود را از صنایعدستی استان تأمین کند، عملاً میان سرمایههای کلان شهری و کارگاههای کوچک روستایی یک پیوند مستقیم شکل میگیرد.
وی افزود: این فرآیند علاوه بر ایجاد بازار دائمی، دست واسطهها و دلالانی را که بخش عمده سود صنایعدستی را خارج از استان جذب میکردند، کوتاه خواهد کرد و منافع توسعه را مستقیماً به جامعه محلی منتقل میکند.
اقتصاد هویتمحور؛ ریل جدید توسعه جنوب
تحلیلگران اقتصادی معتقدند هرمزگان به دلیل حجم بالای پروژههای گردشگری، بنادر مسافری و مجتمعهای خدماتی، ظرفیت تبدیل شدن به الگوی ملی اقتصاد هویتمحور را دارد؛ مدلی که در آن فرهنگ و هنر بومی نه بهعنوان یک عنصر تشریفاتی، بلکه بهعنوان بخشی از زنجیره واقعی اقتصاد تعریف میشود.
شهرزاد در پایان تاکید کرد: هدف ما این است که صنایعدستی از یک فعالیت حاشیهای خارج شده و به بخش جداییناپذیر توسعه جنوب تبدیل شود این نظامنامه، صرفاً یک بخشنامه اداری نیست، بلکه بخشی از نقشه راه بازگرداندن هویت به فضاهای شهری و رساندن منافع اقتصادی به خانوادههای هنرمند و مرزنشین هرمزگان است.
انتهای پیام/864/..