آنچه نظام سرمایهداری از درک آن عاجز است، انسانی است که محاسباتِ دنیویِ سود و زیان را زیر پا میگذارد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، در بنبستِ فکریِ نظام سرمایهداری، ارزشِ هر موجودی تنها با مترِ «کارکرد» و «بهرهوری» سنجیده میشود. در این دستگاه، انسان یک «پروژهیِ اقتصادی» است که تمام غایتِ وجودیاش در انباشت، تملک و صیانت از «تعلقات» خلاصه شده است. عید قربان، دقیقاً نقطهی عزیمت و عصیانِ علیه این «کوریِ سیستماتیک» است.
حقیقتِ این روز، فراتر از یک آیین، یک «انقلابِ شناختی» علیه منطقِ بازار است. نظام سرمایهداری با ابزارِ رسانه و الگوریتم، تلاش میکند تا «اسماعیلهایِ» زندگی ما (ثروت، شهرت، و امنیتِ غریزی) را به خدایانِ جدیدی تبدیل کند که ذبحِ آنها محال به نظر برسد. آنها میخواهند انسان را در حصارِ ترس از دست دادنِ «داشتههایش» زندانی کنند تا قدرتِ معامله بر سرِ اصولش را از او بگیرند.
اما عیدقربان به ما میآموزد که آزادیِ واقعی تنها در لحظهیِ بریدنِ رگهایِ وابستگی متولد میشود. این یک پارادوکسِ باشکوه است: تا زمانی که انسان حاضر به فدایِ «محبوبهایِ کوچک» در پایِ «حقیقتی بزرگتر» نباشد، همواره بردهی ساختارهایِ قدرت و ثروت باقی خواهد ماند. آنچه نظام سرمایهداری از درک آن عاجز است، همین «عقلانیتِ ایثار» است؛ یعنی انسانی که محاسباتِ دنیویِ «سود و زیان» را زیر پا میگذارد تا به ساحتِ «عشقِ برتر» برسد.
روحِ قربانی در خیابانهای ایران
در تحولات اخیر، آنچه ماشینِ ادراکیِ دشمن را به گل نشاند، همین روحِ قربانی بود. آنها گمان میکردند با تهدیدِ منافعِ مادی، ارادهها فرو میپاشد، اما ندیدند که این ملت، درسآموخته مکتبی است که در آن، «گذشتن از خویش»، قدرتمندترین ابزارِ نبرد است. عید قربان، اعلانِ رسمیِ پایانِ دورانِ «انسانِ مصرفکننده» و تولدِ «انسانِ تمدنساز» است؛ کسی که میداند برای ساختنِ فردایی باشکوه، باید بتهایِ حقیرِ نظامِ سرمایه را در مسلخِ آرمانها ذبح کرد.
این روز، جشنِ رهایی از سنگینیِ زمین و آغازِ پرواز در مدارِ حقایقی است که هیچ الگوریتمی قادر به رمزگشایی از آن نیست.
نویسنده: حجتالاسلام مجید رحیمی، پژوهشگر حوزوی
انتهای پیام/
