به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
عبید ملک رئیسی- برای مردم سواحل مکران، دریا همیشه چیزی بیشتر از چشم‌اندازی آبی در انتهای جاده بوده است. نسل‌های پیش از آن‌ها با دریا روزی می‌گرفتند، کالا جابه‌جا می‌کردند و با مردمان آن سوی آب ارتباط داشتند. تجارت ساحلی بخشی از زندگی این مردم بود؛ همان‌قدر که صید و کار روی لنج‌ها. در این جغرافیا، دریا هم منبع معاش بود و هم راه ارتباط با جهان پیرامون.
حالا، سال‌ها پس از آن روزگار، همان دریا هنوز می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای زندگی مردم بسازد؛ اما این بار قرار است ظرفیت‌هایش در چارچوبی تازه از تجارت و توسعه به کار گرفته شود. مردم کنارک و زرآباد مدت‌هاست خواهان گسترش تجارت ملوانی‌اند؛ مطالبه‌ای که در ظاهر درباره فعالیت تجاری است، اما در زندگی روزمره معنای روشن‌تری دارد: کار بیشتر، رونق بازار و سهمی بزرگ‌تر از فرصت‌هایی که درست در همسایگی مردم قرار گرفته‌اند.
موافقت با اضافه‌شدن بندر کنارک و بندر شهید رضایی زرآباد به فهرست بنادر مجاز برای اجرای رویه ملوانی، این مطالبه را یک گام به اجرا نزدیک کرده است. اهمیت ماجرا فقط در این نیست که دو بندر دیگر به فهرست بنادر مجاز اضافه شده‌اند؛ نکته مهم‌تر این است که خواسته‌ای برخاسته از زندگی مردم ساحل‌نشین، از سطح منطقه فراتر رفته و به تصمیم‌گیری ملی رسیده است.
این مسیر از پیگیری در سطح استان آغاز شد. با پیگیری منصور بیجار، استاندار، مطالبه در چارچوب سند اجرایی توسعه استان دنبال شد؛ سندی که به تصویب هیئت دولت رسیده است. موضوع در ادامه در سطح ملی پیگیری شد و سرانجام موافقت با اضافه‌شدن کنارک و زرآباد به فهرست بنادر مجاز رویه ملوانی به دست آمد.
به زبان ساده، صدای مردم ساحل‌نشین وارد سند توسعه شد و از آنجا به میز تصمیم‌گیری ملی رسید. همین مسیر، بخش مهمی از داستان این تصمیم است؛ اینکه یک مطالبه قدیمی چگونه می‌تواند از دل استان به برنامه توسعه کشور راه پیدا کند. اینجا نقش مدیریت استان فقط انتقال یک درخواست نیست؛ شناسایی نیاز مردم، تبدیل آن به موضوعی قابل پیگیری و دنبال‌کردن آن تا رسیدن به تصمیم اجرایی است.
اما این تصمیم قرار است چه چیزی را در زندگی مردم تغییر دهد؟
وقتی فعالیت تجاری در یک بندر گسترش پیدا می‌کند، آثار آن می‌تواند به خود بندر محدود نماند. حمل‌ونقل، انبارداری، تعمیر شناورها، عرضه کالا و خدمات محلی، همه می‌توانند از رونق تجارت اثر بگیرند. یک ملوان ممکن است فرصت فعالیت بیشتری پیدا کند؛ یک فروشنده مشتریان تازه‌ای داشته باشد؛ و برای جوانی که دنبال کار است، امکان تازه‌ای در زادگاهش شکل بگیرد. البته هیچ‌کدام از این نتایج صرفاً با تصویب یک تصمیم تضمین نمی‌شود؛ آنچه اهمیت دارد، فراهم‌شدن شرایط اجرا و رسیدن منافع تجارت به مردم و کسب‌وکارهای محلی است.
در زرآباد، موقعیت جغرافیایی هم به این فرصت اهمیت بیشتری می‌دهد. نزدیکی دریایی به عمان می‌تواند زمینه‌ای برای گسترش ارتباطات تجاری با آن سوی آب باشد؛ به شرط آنکه زیرساخت‌های لازم، مقررات روشن و مسیرهای مناسب حمل‌ونقل فراهم شود. در چنین شرایطی، موضوع فقط رفت‌وآمد شناورها نیست؛ صحبت از بازشدن راه‌هایی برای ارتباط اقتصادی با بازارهای منطقه‌ای است.
این ظرفیت در کنار چابهار معنای گسترده‌تری پیدا می‌کند. چابهار جایگاه مهمی در دسترسی ایران به آب‌های آزاد دارد، اما توسعه ساحل نباید در یک بندر خلاصه شود. کنارک و زرآباد نیز می‌توانند در کنار چابهار و دیگر نقاط ساحلی، سهمی در گسترش تجارت و خدمات دریایی داشته باشند. هرکدام از این نقاط، ظرفیت‌های خاص خود را دارند و وقتی این ظرفیت‌ها به هم متصل شوند، امکان شکل‌گیری یک شبکه اقتصادی گسترده‌تر فراهم می‌شود؛ شبکه‌ای که تجارت، شیلات، حمل‌ونقل، بازارهای محلی و خدمات را به هم پیوند می‌دهد.
تجربه کشورهای ساحلی دیگر نیز نشان می‌دهد که دریا زمانی به رونق زندگی مردم کمک می‌کند که فعالیت‌های اقتصادی پیرامون آن به کسب‌وکارهای محلی راه پیدا کند. برای کنارک و زرآباد هم مسئله همین است: اگر منافع تجارت فقط در محدوده بندر باقی بماند، بخش مهمی از فرصت توسعه از دست می‌رود؛ اما اگر ملوانان، صاحبان شناورها، فروشندگان و فعالان بومی بتوانند در این زنجیره سهم داشته باشند، رونق تجارت امکان بیشتری برای تبدیل‌شدن به درآمد و اشتغال پیدا می‌کند.
ماجرا به اقتصاد محلی محدود نمی‌شود. ارتباط دریایی با همسایگان، از جمله عمان، می‌تواند بخشی از مسیر تقویت تجارت منطقه‌ای ایران باشد. دیپلماسی همسایگی فقط در مذاکره و توافق‌های رسمی خلاصه نمی‌شود؛ ارتباطات اقتصادی پایدار نیز می‌تواند پیوند میان کشورها را تقویت کند.