به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
تازه‌ترین سفر دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران به مسکو، خبر‌های تازه‌ای از تحرکات دیپلماتیک و امنیتی در منطقه مخابره کرد؛ سرلشکر محسن رضایی پیام رهبر انقلاب اسلامی را به ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه رساند.در سفری که به گفته آقای رضایی، قرار بود از حدود یک ماه پیش انجام شود، اما مسائل نظامی آن را به تاخیر انداخت.
دبیر شورای عالی امنیت ملی در جریان این سفر گفت که رهبر انقلاب تاکید داشته هر چه سریع‌تر این پیام فرستاده شود؛ علاوه بر موضوع پیام رهبر انقلاب، آنچه درباره گفته‌های محسن رضایی در رسانه‌ها به بحث گذاشته شد، "ترتیبات پساجنگ" بود.
در این گفت‌و‌گو با معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره سفر مقامات ایرانی به مسکو بیشتر بحث شده است؛ گفت‌و‌گو با علی باقری کنی را می‌خوانید:
پیام رهبر انقلاب اسلامی به پوتین؛ چشم‌انداز روابط به بحث گذاشته شد
دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران سفری به روسیه داشت و دیدار‌هایی با مقامات روس برگزار شد. این سفر چگونه گذشت؟
باقری کنی: در چارچوب دیپلماسی هدفمند و فعال جمهوری اسلامی ایران برای رایزنی و مشورت با دیگر بازیگران چه در سطح منطقه و خارج از منطقه، تعامل با قدرت‌های بین‌المللی یکی از مولفه‌های اصلی در مقطع کنونی است. دبیر شورای عالی امنیت ملی دیروز سفری به مسکو داشت و یک ملاقات تفصیلی با جناب آقای پوتین رئیس جمهور فدراسیون روسیه برگزار شد. این ملاقات حدود ۳ ساعت طول کشید. هدف اصلی از این سفر ارائه پیام مقام معظم رهبری به رئیس جمهور روسیه بود. در این پیام هم مولفه‌های مد نظر جمهوری اسلامی ایران برای همکاری‌های دو جانبه مطرح شد و هم چشم‌انداز این همکاری‌ها و تعاملات ترسیم شده بود تا برای روس‌ها موضوع همکاری با جمهوری اسلامی ایران در دوره رهبری حضرت آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای روشن‌تر شود.
همکاری‌های ایران و روسیه چند دهه است که ابعاد متنوع و مختلفی دارد. یکی از مؤلفه‌های اصلی بحث درباره همکاری‌های راهبردی جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه چه در سطح دوجانبه چه در سطح منطقه بین المللی بود. پیشتر هم این رایزنی‌ها میان طرف ایرانی و طرف روس وجود داشت. پارسال شهید لاریجانی در مقام دبیر شورای عالی ملی سفر‌هایی به مسکو و دیدار‌هایی با رئیس جمهور روسیه داشت. در این مقطع آقای رضایی که حامل پیام مقام معظم رهبری بود، مناسبات و چشم‌انداز پیش‌رو را با طرف روس در میان گذاشت و آقای پوتین هم دیدگاه‌هایش را در هر یک از این موارد مطرح کرد.
پیگیری روابط اقتصادی ایران با روسیه؛ بررسی طرح راهگذر شمال-جنوب و انتقال گاز در کوتاه‌مدت و میان‌مدت
در عرصه دو جانبه موضوع راهگذر شمال-جنوب و کاستی‌ها یا اشکالات و موانع بر سر سرعت گرفتن اجرا و تکمیل این طرح مطرح شد. هر دو طرف بنا را بر این گذاشتند که بلافاصله در نخستین فرصت، سازوکار و اقدامات و تدابیر لازم را برای سرعت‌گیری اجرا و پیشرفت طرح انجام دهند.
در این نشست موضوع انتقال گاز روسیه به ایران هم مطرح شد که در دو سطح کوتاه‌مدت و میان‌مدت برای دو طرف ارائه شده است. برای این کار در کوتاه‌مدت استفاده از ظرفیت‌های موجود و در میان مدت ظرفیت‌سازی برای انتقال حجم قابل توجهی از گاز روسیه به جمهوری اسلامی ایران مطرح شده است. در واقع بخشی از آن گاز، مصرف داخلی برای ما خواهد داشت و بخش عمده آن برای انتقال به دیگر کشور‌ها در نظر گرفته شده است.
طرح‌های راهبردی ایران و روسیه، خیال خام آمریکا را از بین می‌برد
این دو طرح، طرح‌های راهبردی است که خیال خام برخی قدرت‌ها از جمله آمریکا را برای تحت فشار قرار دادن جمهوری اسلامی ایران از بین می‌برد. چون اجرای اینها عملاً کشورهای دیگر را به جمهوری اسلامی ایران نیازمند خواهد کرد. همونطور که جمهوری اسلامی ایران در مقطع پس از جنگ تحمیلی سوم از ظرفیت ژئوپولیتیک تنگه هرمز برای پیشبرد منافع ملی خود و امنیت‌سازی در منطقه به درستی استفاده کرد. این دو طرح ظرفیت‌های اکونومیکی هستند که جمهوری اسلامی ایران در اختیار دارد و می‌تواند هم برای پیشرفت کشور و منطقه هم برای امنیت‌سازی از آن، استفاده مطلوب داشته باشد.
در سطح منطقه‌ای هم بحث‌های خیلی متنوعی صورت گرفت که محوری‌ترین سرفصل آن ترتیبات جدید امنیتی در منطقه بود. نشست چهار جانبه در تهران که با مشارکت ایران، ترکیه، عربستان و پاکستان برگزار شد، یک نقطه عطفی هم از نظر روس‌ها و هم از نظر چینی‌ها بود که من هفته گذشته به آنجا رفتم.
این ابتکار می‌تواند یک نقطه شروع مطلوب و رو به جلو و سازنده برای امنیت سازی در منطقه باشد. اگر این همکاری‌ها در این چارچوب شکل بگیرد، موضوع امنیت‌سازی منطقه‌ای به صورت درون‌زا یک شکل عملی به خودش خواهد گرفت.
ترتیبات امنیتی مورد وفاق روسیه و چین است
من فکر می‌کنم که موضوع ترتیبات امنیتی در منطقه الان هم مورد وفاق روس‌ها و هم مورد وفاق چینی‌هاست و کشورهای منطقه هم روی این مسئله تاکید دارند. در نتیجه در رایزنی با بازیگران مختلف منطقه‌ای باید زمینه و بستر مناسب اجرای ترتیبات را پدیدار کنیم. نخستین نشست چهار جانبه در تهران یک نقطه عطف بسیار مهم و تعیین کننده بود و باید در ادامه بر اساس اون حرکت‌ها رو شکل داد. در حال حاضر در جامعه ایران و همچنین رسانه‌ها بحث وقوع جنگ احتمالی به مثابه یک جنگ روانی از سوی دشمن مطرح است. در خبرهایی که از دبیر شورای عالی امنیت ملی مخابره شد، موضوع "ترتیبات امنیتی پساجنگ" مطرح شد. منظور از این عبارت چه بوده است؟ آیا جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر برای دوره پساجنگ برنامه‌ریزی می‌کند یا معنی دیگری داشت؟ باقری کنی: مقاومت قهرمانانه ملت ایران و دلاوری‌های نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مورد اذعان طرف‌های مختلف در سطح منطقه و جهان قرار گرفت و در همین سفر هم آقای پوتین به این مسئله به طور جدی تاکید داشت که این مقاومت مورد تحسین جهانی قرار گرفته و ایران توانسته جایگاهش را در سازوکارها و جامعه بین‌المللی به مراتب ارتقا دهد.این دستاورد حاصل توانمندی نیروهای مسلح ما و مقاومت ملت عزیز و شریف ایران در عرصه های مختلف بوده که یک شرایط جدیدی را در منطقه ایجاد کرده است. در واقع دوران پس از این مقاومت و ارتقاء جایگاه جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه، دورانی است که باید برای ترتیبات جدید امنیتی در پرتو آن تدبیر و سیاست‌گذاری شود. لذا نکته‌ای که درباره تهدیدهای مختلف آمریکایی‌ها و صهیونیست‌ها اشاره کردید، واکنشی به اقتدار ظهور یافته و تثبیت شده در سطح منطقه است. طبیعی است برای اینکه بتوانیم اهداف عالی نظام جمهوری اسلامی ایران را پیگیری و از منافع ملی، امنیت ملی، حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی حفاظت کنیم، باید آمادگی داشته باشیم. باید در این دوره جدید، یک هماوردی و نگاه راهبردی به موضوع منطقه، امنیت‌سازی و ترتیبات امنیتی در منطقه داشته باشیم. آقای رضایی هم در این دیدار بر این مسئله تاکید داشت و مورد اذعان طرف مقابل یعنی آقای پوتین هم بود. ما باید بتوانیم با تدابیر هوشمندانه و با نگاه راهبردی تحت رهبری حضرت آیت الله سیدمجتبی خامنه‌ای، به ارتقای جایگاه جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از قدرت‌های مهم در دنیا بپردازیم. بخشی از نگاه مقام معظم رهبری در همین پیام اخیرشان به مناسبت ۱۳ آبان تبیین شد. ما در این چارچوب باید بتوانیم به تلاش‌هایمان جهت دهیم و به رایزنی‌های راهبردی‌‌مان با کشورهای و بازیگران مختلف، به ویژه قدرت‌های بین‌المللی، از جمله دو قدرت مهم یعنی روسیه و چین، ادامه دهیم؛ برای استفاده از ظرفیت‌های بین‌المللی، با سازمان همکاری شانگهای و مجموعه بریکس همکاری و تعامل داریم.
دیگر به تعهدات کاغذی آمریکا اکتفا نمی‌کنیم
میان گروه‌های مذاکره کننده بحث میانجی‌گری کم و بیش مطرح می‌شود. قطری‌ها در این مورد صحبت کردند و پیش از این هم پاکستانی‌ها. حالا روس‌ها هم به این جمع اضافه شدند. آیا روس‌ها آمادگی چنین اقدامی را داشتند؟ باقری کنی: ایران و روسیه دو شریک راهبردی هستند. آنها در موضوعات مختلف و در مقاطع مختلف دیدگاه‌های خودشان رو با ما مطرح کردند و می‌کنند. درباره مذاکرات باید تلاش شود ایده عملیاتی جمهوری اسلامی ایران که هفت شرط دارد، از سوی طرف مقابل انجام شود و پس از آن اقدامات دیگری پیگیری شود؛ در ظرف یک سال و نیم گذشته آمریکایی‌ها چهار دور فرایند دیپلماسی را با اقدام‌های خصمانه و نقض عهدها برهم زدند. بهار پارسال در حالیکه ایران با آمریکا مذاکره می‌کرد، جنگ تحمیلی دوم را کلید زدند. پاییز پارسال هم در حالیکه مذاکرات را ایران به طور جدیپیگیری می‌کرد، آنها به صورت غیرقانونی فرایند اسنپ‌بک را کلید زدند. زمستان پارسال هم باز در حالیکه فرایند دیپلماسی از طرف ایرانی به طور موثر دنبال می‌شد، آنها جنگ تحمیلی سوم را رقم زدند. پس از تفاهمی که صورت گرفت، حتی اجازه ندادند تقریبا این تفاهم سه هفته‌ای به حیات خودش ادامه دهد. از روز نخست موارد نقض متعددی داشتند و بعد هم خودشان اعلام کردند که این توافق به اندازه آن کاغذی که رویش نوشته شده، ارزش ندارد. این حق جمهوری اسلامی ایران است که برای ورود به یک عرصه دیپلماسی جدید به تعهدات کاغذی آمریکایی‌ها اکتفا نکند. ما باید اقدامات عملی را از سوی آمریکایی‌ها مشاهده کنیم که بسیار بدیهی است. هرگاه این اقدامات عملیاتی شود، زمینه و بستر برای گشایش جدید امکان پذیر خواهد بود.منبع: خبرگزاری صدا و سیما