به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
رئیس مرکز آمار ایران با اعلام اینکه نتایج اولیه سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ در هفته نخست اسفندماه منتشر می‌شود، از احتمال تغییر در آمارهای جمعیتی و هرم سنی کشور خبر داد. غلامرضا گودرزی همچنین اعلام کرد که در سرشماری جدید، اطلاعات جمعیتی بخش عمده‌ای از خانوارها با استفاده از داده‌های ثبتی دستگاه‌های اجرایی گردآوری شده و اطلاعات ویژگی‌های جمعیتی و مسکن حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار نیز به‌صورت میدانی جمع‌آوری می‌شود.
غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، در برنامه «روی خط» شبکه خبر، با تشریح جزئیات اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ گفت: این سرشماری با رویکرد جدید و به روش «ثبتی‌مبنا» در حال اجراست؛ روشی که در آن برخلاف سرشماری‌های گذشته، ابتدا اطلاعات و داده‌های دستگاه‌های اجرایی جمع‌آوری و بررسی می‌شود و سپس برای تکمیل اطلاعات و رفع نواقص، از ظرفیت مشارکت مردم و مراجعه میدانی استفاده خواهد شد.
به گفته گودرزی، مطالعات مربوط به اجرای این روش از سال‌های پس از سرشماری ۱۳۹۵ آغاز شده و با صدور فرمان رئیس‌جمهور در سال ۱۴۰۳، عملیات اجرایی آن وارد مرحله جدیدی شده است.
وی توضیح داد: در مرحله نخست، اطلاعات دستگاه‌های اجرایی دریافت و با یکدیگر تطبیق داده شد تا تصویر اولیه‌ای از تعداد جمعیت کشور و نحوه توزیع آن در مناطق مختلف به دست آید. این مرحله تا پایان شهریورماه ۱۴۰۵ ادامه داشت.
پس از آن، در مهرماه، خانوارها و افراد بر اساس وضعیت اطلاعات موجود در سامانه‌ها دسته‌بندی شدند و از دوم آبان‌ماه نیز مرحله سوم سرشماری با ارسال پیامک و آغاز مراجعه مأموران میدانی شروع شد.
چه کسانی پیامک سرشماری ۱۴۰۵ را دریافت می‌کنند؟
رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به ارسال پیامک برای سه گروه از شهروندان گفت: گروه نخست افرادی هستند که اطلاعات آن‌ها در سامانه‌های دستگاه‌های اجرایی ثبت شده و پیامک برای راستی‌آزمایی اطلاعات و بررسی عملکرد سامانه‌ها برای آن‌ها ارسال شده است.
گروه دوم افرادی هستند که اطلاعات آن‌ها ناقص است و باید اطلاعات خود را تکمیل کنند. گروه سوم نیز افرادی هستند که اطلاعات موردنیاز آن‌ها در سامانه‌های مورد بررسی ثبت نشده است.
گودرزی از شهروندانی که پیامک سرشماری دریافت کرده‌اند خواست برای بررسی یا تکمیل اطلاعات خود به سامانه رسمی «دولت من» مراجعه کنند.
وی تأکید کرد حتی افرادی که از ثبت اطلاعات خود در سامانه‌هایی مانند سامانه املاک و اسکان اطمینان دارند، در صورت دریافت پیامک باید اطلاعاتشان را مجدداً بررسی کنند؛ زیرا این اقدام بخشی از فرایند راستی‌آزمایی سرشماری است.
هشدار مرکز آمار درباره پیامک‌های جعلی سرشماری
گودرزی با تأکید بر ضرورت توجه شهروندان به پیامک‌های رسمی سرشماری اعلام کرد: پیامک‌های اصلی درخواست مشارکت در سرشماری صرفاً از طرف مرکز آمار ایران ارسال می‌شوند و هیچ لینکی در متن آن‌ها وجود ندارد.
به گفته وی، پیامک از شهروندان می‌خواهد برای ثبت، بررسی یا تکمیل اطلاعات به سامانه رسمی دولت من مراجعه کنند.
بنابراین شهروندان باید مراقب پیامک‌های حاوی لینک‌های ناشناس و درخواست ورود اطلاعات شخصی باشند.
رئیس مرکز آمار ایران همچنین درباره مراجعه مأموران سرشماری گفت: مأموران با جلیقه و کارت شناسایی مشخص و تجهیزات مربوط به سرشماری به خانوارها مراجعه می‌کنند. شهروندان برای اطمینان از هویت مأموران می‌توانند از طریق شماره‌های اعلام‌شده توسط ستادهای استانی مرکز آمار، هویت آن‌ها را بررسی کنند.
سرشماری از یک میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار به‌صورت میدانی
رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به اینکه قرار نیست تمام اطلاعات سرشماری از طریق مراجعه حضوری جمع‌آوری شود، گفت: بخش عمده اطلاعات مربوط به تعداد جمعیت و توزیع جغرافیایی آن از طریق داده‌های ثبتی دستگاه‌های اجرایی به دست آمده است.
با این حال، برای بررسی ویژگی‌های جمعیت و وضعیت مسکن، مراجعه میدانی به حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار در سراسر کشور در نظر گرفته شده است.
گودرزی افزود: در این مرحله اطلاعاتی درباره ویژگی‌های جمعیتی، وضعیت اشتغال، توزیع سنی، وضعیت مسکن، بافت فرسوده و مصرف انرژی جمع‌آوری می‌شود. در مجموع حدود ۵۸ قلم اطلاعاتی در این بخش مورد بررسی قرار می‌گیرد.
به گفته وی، مأموران سرشماری در شهرها، روستاها، آبادی‌ها و حتی مناطق صعب‌العبور حضور پیدا می‌کنند تا اطلاعات موردنیاز تکمیل شود.
نتایج اولیه سرشماری ۱۴۰۵ چه زمانی اعلام می‌شود؟
گودرزی درباره زمان انتشار نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ گفت: عملیات جمع‌آوری و بررسی اطلاعات همچنان ادامه دارد و تلاش مرکز آمار این است که پس از تکمیل و اطمینان از کیفیت داده‌ها، نتایج را منتشر کند.
وی اعلام کرد: برنامه‌ریزی شده است نتایج اولیه سرشماری در هفته نخست اسفندماه منتشر شود. این نتایج در مرحله نخست شامل جمعیت کل کشور و جمعیت استان‌ها خواهد بود.
رئیس مرکز آمار ایران افزود: جداول تفصیلی سرشماری نیز که بیش از ۶۰۰ جدول را شامل می‌شود، در ادامه سال آینده از طریق درگاه مرکز آمار ایران در دسترس عموم قرار خواهد گرفت.
گودرزی همچنین تأکید کرد آمارهایی که پیش از اعلام رسمی مرکز آمار درباره نتایج سرشماری منتشر می‌شوند، مورد تأیید این مرکز نیستند؛ چراکه عملیات میدانی و بررسی داده‌ها هنوز به پایان نرسیده است.
یکی از بخش‌های مهم اظهارات رئیس مرکز آمار ایران، احتمال تغییر در تصویر جمعیتی کشور پس از اجرای سرشماری جدید بود.
گودرزی در پاسخ به پرسشی درباره انتظار تغییر در آمارهای جمعیتی گفت: یکی از ویژگی‌های این سرشماری، به‌روزرسانی اطلاعات جمعیتی و مشخص‌شدن دقیق‌تر وضعیت جمعیت کشور است و هرم جمعیتی ایران نیز ممکن است دستخوش تغییراتی شود.
وی همچنین از تلاش برای استخراج و انتشار اطلاعات مربوط به جمعیت شناور کشور خبر داد و گفت در صورت موفقیت در این زمینه، این موضوع می‌تواند از دستاوردهای مهم سرشماری ۱۴۰۵ باشد.
رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به تفاوت روش جدید با سرشماری‌های قبلی، یکی از دستاوردهای مهم اجرای روش ثبتی‌مبنا را کاهش هزینه‌ها عنوان کرد.
به گفته گودرزی، برآوردهای اولیه مرکز آمار نشان می‌دهد اجرای سرشماری با این روش نزدیک به ۹۰ درصد صرفه‌جویی به همراه داشته است.
این صرفه‌جویی در بخش‌هایی مانند نیروی انسانی، تجهیزات و شیوه اجرای عملیات سرشماری محقق شده و می‌تواند به کاهش هزینه‌های دولت و استفاده از منابع در سایر بخش‌ها کمک کند.
آیا سرشماری ۱۴۰۵ آخرین سرشماری ۱۰ ساله ایران است؟
گودرزی در بخش دیگری از این گفت‌وگو از آمادگی کشور برای حرکت به سمت سرشماری‌های کوتاه‌مدت‌تر خبر داد.
وی گفت: امیدواری مرکز آمار این است که سرشماری ۱۴۰۵ آخرین سرشماری با الگوی دوره‌های ۱۰ ساله باشد و پس از آن، کشور به سمت اجرای سرشماری در بازه‌های زمانی کوتاه‌تر حرکت کند.
به گفته رئیس مرکز آمار ایران، امکان اجرای سرشماری یک‌ساله یا دوساله به دقت و کیفیت اطلاعات سامانه‌های اجرایی، نیاز دستگاه‌های مختلف و تصمیم‌گیری دولت و مجلس بستگی دارد.
اطلاعات سرشماری چه تأثیری بر زندگی مردم دارد؟
رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به کاربرد نتایج سرشماری در برنامه‌ریزی‌های کلان کشور گفت: اطلاعات جمعیتی مبنای تصمیم‌گیری در حوزه‌های مختلف از جمله آموزش، مسکن، اشتغال، بهداشت، تخصیص بودجه و توزیع اعتبارات استانی خواهد بود.
به گفته گودرزی، برای مثال، برنامه‌ریزی جهت ساخت مدرسه، تخصیص سهمیه آرد، توزیع امکانات درمانی و آموزشی و تصمیم‌گیری درباره سرمایه‌گذاری اقتصادی در مناطق مختلف، به اطلاعات دقیق جمعیتی نیاز دارد.
وی همچنین اعلام کرد اطلاعات سرشماری جدید می‌تواند تصویر دقیق‌تری از تعداد خانوارهای مستأجر و مالک، وضعیت بیکاری و شرایط جمعیتی مناطق مختلف ارائه دهد.
گودرزی در پایان با تأکید بر اهمیت مشارکت مردم در سرشماری ۱۴۰۵ گفت: تلاش مرکز آمار این است که هیچ فردی از قلم نیفتد و تمامی مناطق کشور، حتی روستاها و آبادی‌های کوچک، در فرایند سرشماری پوشش داده شوند.
وی از شهروندان خواست در صورت دریافت پیامک یا مراجعه مأموران، برای تکمیل اطلاعات همکاری کنند تا نتایج نهایی با دقت بیشتری در اختیار برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران کشور قرار گیرد.
منبع: رکنا