به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
شرق: اختلاف دونالد ترامپ و ولودیمیر زلنسکی بر سر تحریم‌های روسیه، حملات به تأسیسات نفتی و همکاری‌های اطلاعاتی به مرحله تازه‌ای رسیده است. هم‌زمان با افزایش فشار واشینگتن بر کی‌یف، اوکراین حملات به عمق خاک روسیه را گسترش داده و مذاکرات صلح نیز در سایه بی‌اعتمادی دو متحد دنبال می‌شود. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بار دیگر ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین را هدف انتقاد قرار داد و گفت زمان آن رسیده که فرد دیگری از طرف اوکراین مذاکره کند. او زلنسکی را به نداشتن درک درست از شرایط متهم کرد و مدعی شد رهبر اوکراین تمایلی به پایان جنگ ندارد. این اظهارات ادامه مواضع تند ترامپ در روزهای گذشته است؛ زمانی که حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه را محکوم کرد و گفت مذاکره با زلنسکی از گفت‌وگو با ولادیمیر پوتین دشوارتر است. زلنسکی نیز در مصاحبه‌ای تلویزیونی به این انتقادها پاسخ داد و گفت ترجیح می‌دهد با شریکانی صریح و روشن همکاری کند تا با کسانی که حتی هنگام لبخندزدن مرتکب کشتار می‌شوند؛ اشاره‌ای آشکار به رویکرد ترامپ در قبال کرملین. روابط دو کشور اکنون به پایین‌ترین سطح از زمان مشاجره علنی رهبران آمریکا و اوکراین در کاخ سفید در سال ۲۰۲۵ نزدیک شده است. با این حال، تماس‌های دیپلماتیک قطع نشده‌اند و مقام‌های دو کشور همچنان برای تدوین چارچوبی برای پایان جنگ گفت‌وگو می‌کنند. زلنسکی تأکید کرده اوکراین از آغاز خواهان جنگ نبوده و از تلاش‌هایی که به صلحی همراه با تضمین امنیت ملی منجر شود، استقبال می‌کند. او در عین حال هشدار داده است کنارگذاشتن منافع کی‌یف از مذاکرات، زمینه توافقی پایدار را فراهم نخواهد کرد.
مذاکرات اسلو در سایه بی‌اعتمادی
در ادامه تلاش‌های دیپلماتیک، زلنسکی روز گذشته در اسلو با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، دیدار کرد. جرِد کوشنر، داماد و مشاور رئیس‌جمهور آمریکا نیز از راه دور در مذاکرات حضور خواهد داشت. این نشست به میزبانی یوناس گار استوره، نخست‌وزیر نروژ و مشارکت مقام‌های اروپایی، از جمله الکساندر استوب، رئیس‌جمهور فنلاند، برگزار می‌شود. محور گفت‌وگوها ادامه مسیر مذاکرات صلح، نیازهای دفاعی اوکراین و اختلاف‌های اخیر بر سر همکاری‌های نظامی و اطلاعاتی است. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین نیز ابراز امیدواری کرده ویتکاف به‌زودی با پوتین دیدار کند و نتایج رایزنی‌های واشینگتن با اوکراین و اروپا را به اطلاع رئیس‌جمهور روسیه برساند. با این حال، نگرانی دیگری در کی‌یف شکل گرفته است؛ گزارش‌ها درباره احتمال دیدار سه‌جانبه ترامپ، پوتین و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، بدون حضور نماینده اوکراین، با واکنش منفی مقام‌های این کشور روبه‌رو شده است. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اصل مطرح‌شدن چنین ایده‌ای را تأیید کرده، اما گفته توافق قطعی حاصل نشده است. ترامپ نیز اعلام کرده در صورت برگزاری نشست، موضوع اصلی احتمالا خلع سلاح هسته‌ای خواهد بود، نه الزاما جنگ اوکراین. در این میان، آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، هشدار داده است برگزاری مذاکراتی که به پوتین اعتبار سیاسی بیشتری بدهد، بدون مشارکت کی‌یف کمکی به صلح نمی‌کند. کرملین نیز تأکید کرده تاکنون پیشنهاد یا توافق مشخصی درباره زمان و دستور کار چنین نشستی نهایی نشده است.
اختلاف بر سر انرژی
در مرکز اختلاف واشینگتن و کی‌یف، تصمیم‌های تازه دولت ترامپ درباره انرژی و تحریم‌های روسیه قرار دارد. رئیس‌جمهور آمریکا ابتدا با توافقی برای عرضه گازوئیل روسیه به بازارهای جهانی موافقت و سپس اجرای بخش عمده مجازات‌های پیش‌بینی‌شده در قانون تازه تحریم روسیه را معلق کرد. این تصمیم تحریم‌های قبلی روسیه را به طور کامل لغو نمی‌کند، اما مانع اجرای محدودیت‌های اقتصادی جدید می‌شود. ترامپ می‌گوید حفظ مسکو در مذاکرات برای پایان جنگ ضروری است و تشدید تحریم‌ها در شرایط کنونی ممکن است روسیه را از میز گفت‌وگو دور کند. دولت او همچنین امیدوار است افزایش عرضه فراورده‌های نفتی روسیه به کاهش قیمت سوخت در آمریکا کمک کند. در مقابل، مقام‌های اوکراینی معتقدند کاهش محدودیت‌های فروش انرژی، منابع مالی بیشتری در اختیار کرملین قرار می‌دهد. زلنسکی در گفت‌وگو با شبکه ان‌بی‌سی هشدار داد این معافیت‌ها می‌توانند توان روسیه برای ادامه جنگ را تقویت کنند. افزایش قیمت انرژی در آمریکا تا حد زیادی با جنگ این کشور و ایران و اختلال در عرضه نفت خاورمیانه نیز ارتباط دارد. بنابراین، تأثیر واقعی توافق محدود گازوئیل روسیه بر قیمت سوخت همچنان محل تردید است.
حملات به عمق روسیه
اوکراین با وجود مخالفت ترامپ، عملیات پهپادی علیه زیرساخت‌های روسیه را ادامه داده است. آخر هفته گذشته یکی از گسترده‌ترین حمله‌های پهپادی کی‌یف، تأسیسات نفتی و مراکز لجستیکی سن‌پترزبورگ را هدف قرار داد. از جمله اهداف، پایانه نفتی سن‌پترزبورگ بود که ظرفیت جابه‌جایی سالانه حدود ۱۲.۵ میلیون تن فراورده نفتی را دارد. شرکت اوکراینی فایرپوینت، سازنده پهپادهای مورد استفاده، از وقوع آتش‌سوزی در محدوده این پایانه خبر داد. یک مرکز توزیع متعلق به شرکت اوزون و مرکز داده شبکه اجتماعی روسی «وی‌کنتاکته» نیز هدف قرار گرفتند. این حملات پس از آن انجام شد که ترامپ از توافقی برای توقف حملات متقابل به زیرساخت‌های انرژی خبر داده بود؛ توافقی که نه کی‌یف و نه مسکو آن را به‌صورت رسمی تأیید نکردند. زلنسکی می‌گوید اوکراین برای مدتی حملات به تأسیسات انرژی روسیه را متوقف کرد، اما مسکو به بمباران نیروگاه‌ها و شبکه برق اوکراین ادامه داد. به گفته او، روسیه فقط در یک هفته پس از اعلام آتش‌بس انرژی، ۷۶ بار بخش‌های نفت، گاز و انرژی اوکراین را هدف قرار داده است. رئیس‌جمهور اوکراین پیشنهاد کرده حملات به تأسیسات نفتی روسیه برای ۳۰ روز متوقف شود، مشروط بر اینکه واشینگتن موشک‌های رهگیر سامانه پاتریوت را برای حفاظت از شهرهای اوکراین تأمین کند.
اختلاف بر سر اطلاعات و ماهواره‌ها
هم‌زمان، نگرانی از محدود‌شدن همکاری نظامی آمریکا افزایش یافته است. زلنسکی می‌گوید در چند حمله اخیر موشک‌های بالستیک روسیه، اوکراین هشدارهای زودهنگام معمول را از شرکای خود دریافت نکرده است. این هشدارها که بخشی از آنها با استفاده از ماهواره‌های آمریکایی فراهم می‌شوند، برای فعال‌شدن پدافند و انتقال غیرنظامیان به پناهگاه‌ها اهمیت حیاتی دارند. در یکی از حملات اخیر، زیرساخت‌های انرژی اوکراین آسیب دید و بیش از نیم‌میلیون نفر با اختلال در برق و خدمات ضروری روبه‌رو شدند. زلنسکی همچنین اعلام کرد حمله پهپادی روسیه به منطقه خارکیف شش کشته بر‌جای گذاشته است. واشینگتن اتهام توقف عمدی همکاری اطلاعاتی را رد کرده است.
روبیو تأکید کرده تبادل اطلاعات با اوکراین متوقف نشده و از زلنسکی خواسته به‌جای طرح این اتهام‌ها، بر مذاکرات پایان جنگ تمرکز کند. اختلاف مشابهی درباره ارتباطات ماهواره‌ای وجود دارد. زلنسکی می‌گوید محدودیت سرعت در سامانه استارشیلد، نسخه نظامی ارتباطات ماهواره‌ای شرکت اسپیس‌ایکس، فعالیت پهپادهای رزمی و رهگیر اوکراین را مختل کرده است. ایلان ماسک اعلام کرده تصمیم‌گیری درباره محدودیت‌های استارشیلد در اختیار دولت آمریکاست. ترامپ در مقابل گفته از عامل ایجاد محدودیت اطلاع ندارد و دولت او دستور چنین اقدامی را نداده است. به این ترتیب، درباره علت اختلال‌ها اختلاف وجود دارد و ارتباط مستقیم آنها با تصمیم سیاسی کاخ سفید هنوز به طور مستقل اثبات نشده است.