به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
سپهر خرمی: انتشار نامه استعلام باشگاه استقلال از فیفا درباره وضعیت قراردادی یاسر آسانی و بی‌توجهی فیفا به این نامه، ابعاد تازه‌ای از پرونده‌ای را آشکار کرده که حالا دیگر فقط اختلاف بر سر فسخ قرارداد یک بازیکن نیست. سندی که روزنامه فرهیختگان امروز منتشر کرده، نشان می‌دهد استقلال پس از ارسال اخطاریه فسخ از سوی نماینده قانونی بازیکن، درباره اعتبار توافق بعدی، ضرورت ثبت مجدد و شرایط استفاده از آسانی از فیفا سؤال کرده است. پرسش اصلی اینجاست که آیا پاسخ روشن و اختصاصی فیفا مبنای صدور مجوز بازی این بازیکن قرار گرفته یا همچنان حلقه‌ای مفقود در زنجیره اسناد وجود دارد؟ هم‌زمان، پرونده تیوی بیفوما و اختلاف پرسپولیس با استقلال خوزستان نیز بار دیگر به کانون توجه برگشته است؛ پرونده‌ای که در کنار طرح شایعات تأییدنشده درباره دوپینگ این بازیکن، ضرورت تفکیک اسناد حقوقی از ادعاهای بی‌مدرک را یادآوری می‌کند.
نامه‌ای که پرسش‌های تازه ساخت
پرونده یاسر آسانی در استقلال، با انتشار هر سند وارد مرحله تازه‌ای می‌شود. این بار، نامه‌ای که فرهیختگان منتشر کرده، اهمیت ویژه‌ای دارد؛ نه به این دلیل که به‌تنهایی تکلیف قانونی بودن یا نبودن حضور بازیکن آلبانیایی استقلال را روشن می‌کند، بلکه چون نشان می‌دهد خود باشگاه نیز درباره بعضی آثار حقوقی توافق‌های انجام‌شده، از فیفا درخواست تعیین تکلیف کرده است. براساس متن منتشرشده، استقلال در دهم مرداد ۱۴۰۵، تنها ۱۳ روز پیش از آغاز لیگ برتر، از فیفا خواسته وضعیت قراردادی آسانی و امکان استفاده از او را در دوران محرومیت باشگاه از ثبت بازیکن مشخص کند. آبی‌ها در این مکاتبه به اخطاریه فسخ فوری قرارداد از سوی نماینده قانونی بازیکن و توافقی که پس از آن انجام شده، اشاره کرده‌اند. باشگاه همچنین درباره آثار حقوقی این توافق و ضرورت یا عدم ضرورت ثبت مجدد آسانی سؤال کرده است. اهمیت نامه در همین نقطه است: استقلال از یک طرف بر قانونی‌بودن استفاده از آسانی تأکید کرده و از طرف دیگر، برای روشن‌شدن جزئیات پرونده به دنبال دریافت پاسخ کتبی و اختصاصی از فیفا بوده است. بااین‌حال، وقتی اختلاف بر سر صلاحیت بازی بازیکن به مسئله‌ای میان دو باشگاه تبدیل می‌شود، متن سؤال‌ها و پاسخ نهاد بین‌المللی اهمیت تعیین‌کننده پیدا می‌کند. یکی از حساس‌ترین بخش‌های نامه، اختلاف زمانی میان تاریخ درج‌شده روی توافق بعدی و زمان واقعی امضای آن است. استقلال اعلام کرده نماینده قانونی آسانی در ۲۳ تیر ۱۴۰۵، برابر با ۱۴ جولای ۲۰۲۶، با استناد به ماده ۱۴ مکرر مقررات وضعیت و انتقال بازیکنان فیفا، اخطاریه فسخ فوری قرارداد را ارسال کرده است. بااین‌حال، طبق توضیح مطرح‌شده در استعلام، توافق بعدی پس از این اخطاریه امضا شده، درحالی‌که تاریخ درج‌شده روی سند به زمانی پیش از آن بازمی‌گردد. این اختلاف زمانی به‌خودی‌خود اثبات‌کننده تخلف نیست؛ اما پرسش‌هایی جدی درباره ترتیب واقعی وقایع، زمان شکل‌گیری توافق و آثار حقوقی آن ایجاد می‌کند. چرا تاریخ مندرج در سند با زمان واقعی امضا متفاوت است؟ آیا این توافق صرفا اصلاح قرارداد قبلی بوده یا قرار بوده رابطه کاری پس از فسخ ادعایی دوباره برقرار شود؟ پاسخ به این پرسش‌ها بدون بررسی اصل اسناد، مکاتبات طرفین و مقررات مربوط ممکن نیست. استقلال در نامه خود تأکید کرده که طرح این پرسش‌ها به معنای پذیرش اعتبار یا موجه‌بودن اخطاریه فسخ نیست. بنابراین، نمی‌توان صرفا از متن استعلام نتیجه گرفت که باشگاه فسخ را پذیرفته یا قرارداد را خاتمه‌یافته دانسته است. آنچه فعلا می‌توان گفت این است که موضوع فسخ و توافق بعدی، به اندازه‌ای پیچیده بوده که باشگاه خواستار تفسیر و تعیین تکلیف رسمی آن شده است.
ثبت داخلی یا مجوز قانونی؛ مسئله اصلی کجاست؟
ابهام مهم دیگر به ماهیت توافق بعدی بازمی‌گردد. استقلال هدف این توافق را «ادامه یا اعاده رابطه کاری» توصیف کرده و از تغییر برخی مفاد قرارداد، از جمله حذف بند خرید یا آزادسازی آسانی خبر داده است. تفاوت میان ادامه یک رابطه قراردادی و اعاده آن پس از خاتمه احتمالی، از نظر حقوقی قابل توجه است؛ بااین‌حال، حذف یک بند به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که قرارداد جدیدی منعقد شده یا ثبت مجدد ضرورت داشته است. باشگاه در نامه اعلام کرده که ثبت آسانی لغو نشده، بازیکن به تیم دیگری منتقل نشده، گواهی بین‌المللی انتقال یا ITC جدیدی درخواست یا صادر نشده و تقاضای ثبت تازه‌ای نیز ارائه نشده است. استقلال در ادامه از فیفا پرسیده که آیا توافق پس از اخطاریه فسخ، مستلزم ثبت مجدد، اصلاح اطلاعات ثبت‌شده، انجام اقدامات مشخص در سامانه‌های مربوط یا دریافت تأییدیه مقرراتی خاص بوده است یا خیر. این پرسش در شرایطی مطرح می‌شود که استقلال با محرومیت از ثبت بازیکن مواجه بوده است. اگر توافق بعدی صرفا اصلاح قراردادی تلقی شود که ثبت آن همچنان معتبر بوده، یک تحلیل حقوقی مطرح خواهد بود؛ اگر هم این توافق از نظر مقررات مستلزم ثبت تازه یا اقدام دیگری بوده باشد، باید مشخص شود چنین اقدامی در دوران محرومیت باشگاه چه وضعیتی داشته است. بااین‌حال، بدون دسترسی به متن کامل قراردادها، جزئیات محرومیت و پاسخ رسمی فیفا، انتخاب قطعی میان این فرضیه‌ها امکان‌پذیر نیست. استقلال حتی از فیفا پرسیده آیا آسانی بدون ثبت جدید مجاز به بازی است و آیا استفاده از او به انجام فرایند مقرراتی خاصی مشروط می‌شود. در بخش دیگری از نامه نیز باشگاه اعلام کرده تا پیش از دریافت تأییدیه کتبی فیفا، صرف حضور نام بازیکن در سامانه ثبت داخلی را به‌تنهایی دلیل کافی برای احراز صلاحیت بازی او در نظر نخواهد گرفت. این بخش از مکاتبه، پرسشی مهم را متوجه فدراسیون فوتبال می‌کند: مجوز بازی آسانی براساس کدام اسناد و بررسی‌ها صادر شده است؟ آیا پاسخ کتبی و مشخص فیفا پیش از صدور مجوز دریافت شده و مبنای تصمیم قرار گرفته یا فدراسیون با استناد به مقررات عمومی و وضعیت ثبت داخلی به این نتیجه رسیده است؟ این دو وضعیت از نظر روند تصمیم‌گیری یکسان نیستند و برای روشن‌شدن پرونده باید میان آنها تفکیک قائل شد. استقلال در همین نامه آمادگی خود و فدراسیون فوتبال ایران را برای ارائه قراردادها، الحاقیه‌ها، اخطاریه فسخ، سوابق ثبت و اسناد پرداخت به فیفا اعلام کرده است. اما از متن منتشرشده نمی‌توان فهمید که فیفا پس از دریافت استعلام چه پاسخی داده، آیا مدارک تکمیلی خواسته و آیا تأییدیه‌ای اختصاصی درباره صلاحیت بازی آسانی صادر کرده است یا نه. از سوی دیگر، گزارش‌های پیشین درباره مکاتبات حقوقی طرفین نیز نشان می‌دهد که روایت استقلال و نماینده آسانی از روند وقایع یکسان نبوده است. تسنیم پیش‌تر متن نامه‌ای از مشاور حقوقی آسانی را منتشر کرده بود که در آن، بازیکن روایت باشگاه را رد می‌کرد و به مهلت‌هایی اشاره داشت که پیش از فسخ در اختیار استقلال قرار گرفته بود. بنابراین، برای جمع‌بندی نهایی باید اسناد هر دو طرف در کنار هم بررسی شوند، نه اینکه یک نامه به‌تنهایی مبنای صدور حکم رسانه‌ای قرار گیرد.
بیفوما؛ پرونده‌ای دیگر میان ادعا، قرارداد و حکم فیفا
در کنار پرونده آسانی، نام تیوی بیفوما نیز بار دیگر در حاشیه فوتبال ایران مطرح شده است. طی روزهای اخیر، شایعاتی درباره احتمال دوپینگ این بازیکن مطرح شده؛ ادعایی که تا زمان انتشار این گزارش، سند معتبر یا نتیجه رسمی آزمایش مثبتی برای تأیید آن در دست نیست. بنابراین، نسبت‌دادن دوپینگ به بازیکن پرسپولیس بر پایه شایعات فضای مجازی، نه مستند است و نه از نظر حرفه‌ای قابل دفاع. تا زمانی که مرجع رسمی مبارزه با دوپینگ یا نهاد صلاحیت‌دار نتیجه‌ای اعلام نکرده، این موضوع باید در حد ادعایی تأییدنشده باقی بماند. اما بخش مستندتر ماجرا به اختلاف حقوقی پرسپولیس و استقلال خوزستان بر سر قرارداد و مطالبات مربوط به بیفوما بازمی‌گردد. این بازیکن پیش از پیوستن به پرسپولیس، در استقلال خوزستان حضور داشت و اختلاف بر سر تعهدات مالی و وضعیت قرارداد او، به یکی از پرونده‌های حقوقی دو باشگاه تبدیل شده است. در گفت‌وگویی که نگارنده این گزارش، با نوروز خسروی، وکیل باشگاه استقلال خوزستان انجام داد، او درباره دلیل شکایت این باشگاه از پرسپولیس گفت: «ما از پرسپولیس بابت پرداخت‌نکردن مطالبات شکایت کردیم و حکم فیفا مبنی بر داشتن قرارداد توسط بیفوما را نیز در اختیار داریم چراکه بر اساس حق و حقوقی که مدنظر ماست باشگاه پرسپولیس مطالبات مربوط به بیفوما را پرداخت نکرده است». این اظهارنظر، موضع حقوقی استقلال خوزستان را روشن می‌کند؛ باشگاهی که معتقد است تعهدات مالی مربوط به پرونده بیفوما پرداخت نشده و اسناد موجود، از جمله رأی یا حکم مورد اشاره وکیل، پشتوانه پیگیری حقوقی آن است. براساس مستندات، استقلال خوزستان مدعی است در توافقی برای انتقال بازیکن، ۳۵۰ هزار دلار مطرح شده، اما پرسپولیس به تعهد مورد ادعای باشگاه اهوازی عمل نکرده است. هزاریان همچنین از پیگیری حقوقی و مطالبه یک میلیون دلار سخن گفته است. البته در دی‌ماه ۱۴۰۴، تسنیم گزارش داد کمیته وضعیت بازیکنان فدراسیون فوتبال دعوای استقلال خوزستان علیه پرسپولیس درباره پرونده بیفوما را رد کرده است. در گزارش دیگری، مدیر حقوقی استقلال خوزستان مدعی شد رد شکایت به دلیل پرداخت‌نشدن هزینه دادرسی بوده و این باشگاه قصد دارد پیگیری را ادامه دهد. پرونده آسانی نیز در نهایت به همین اصل بازمی‌گردد: سند باید جایگزین گمانه‌زنی شود. پاسخ کامل و تاریخ‌دار فیفا، متن توافق‌های طرفین، سوابق ثبت و مستندات صدور مجوز بازی، حلقه‌های ضروری برای رسیدن به نتیجه‌اند. تا زمانی که این مدارک منتشر نشوند، هر ادعای قطعی درباره تخلف یا تأیید نهایی صلاحیت بازی آسانی، فراتر از شواهد علنی موجود خواهد بود.