به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
رویترز نوشت: عربستان سعودی چند روز پیش از مجموعه‌ای از حملات مرگبار به فرودگاه ریاض که دست‌کم ۱۸ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جای گذاشت، صدور هشدارهای عمومی درباره حملات نظامی قریب‌الوقوع را متوقف کرده بود.
دولت عربستان تاکنون توضیح نداده است که چرا پیش از چهار حمله‌ای که طی هفته گذشته ریاض را هدف قرار دادند، هیچ هشداری برای عموم مردم صادر نشد.
هشدارها پیش‌تر خشونت‌هایی را برجسته می‌کردند که تلاش‌های پادشاهی سعودی برای القای تصویری از آرامش و ثبات به مردم این کشور و جهان، در جریان جنگ با حوثی‌های یمن را تضعیف می‌کردند.
به گفته چهار مقام غربی و عرب در منطقه و همچنین تحلیلگران سیاسی که با رویترز گفت‌وگو کرده‌اند، صادر نشدن هشدارها هنگام حملات به فرودگاه، پرسش‌هایی را درباره آسیب‌پذیری عربستان در برابر حملات و توانایی این کشور برای حفاظت از ساکنان و بازدیدکنندگان مطرح کرده است.
به گفته این افراد، این مسئله همچنین بازتاب‌دهنده تلاش‌ها برای حفظ احساس عادی بودن شرایط در کشور بوده است.
سلطان العامر، پژوهشگر سعودی مستقر در آمریکا و پژوهشگر ارشد مقیم اندیشکده «شورای سیاست خاورمیانه»، گفت: «دولت عربستان می‌خواهد هر دو هدف را هم‌زمان محقق کند؛ از یک سو عملیات نظامی انجام دهد و از سوی دیگر بکوشد به مردم و ذی‌نفعان خارجی اطمینان خاطر بدهد.»
سازمان دفاع مدنی عربستان، نهاد ملی مدیریت شرایط اضطراری، امداد و آتش‌نشانی که زیر نظر وزارت کشور فعالیت می‌کند و هشدارهای اولیه را صادر می‌کند، و همچنین دفتر رسانه‌ای دولت سعودی، به پرسش‌های ایمیلی رویترز درباره علت صادر نشدن هشدارها پاسخ ندادند.
به گفته برخی تحلیلگران منطقه‌ای، رویکرد عربستان ممکن است نتیجه‌ای معکوس داشته باشد، زیرا نبود هشدارها بر میزان ابهام و نگرانی در این کشور افزوده است.
روز دوشنبه، سازمان دفاع مدنی عربستان نخستین هشدارهای خود از ۲۹ سپتامبر را صادر کرد و درباره تهدیدهای احتمالی در ریاض و شهرهای جنوبی کشور هشدار داد.
رویترز نتوانست مشخص کند که آیا تصمیم به ازسرگیری صدور هشدارها در واکنش به حملات فرودگاه اتخاذ شده است یا خیر. دولت عربستان نیز بلافاصله به درخواست اظهارنظر در این باره پاسخ نداد.
سکوت سامانه هشدار
از زمان آغاز جنگ آمریکا و ایران در ماه فوریه، همه کشورهای حاشیه خلیج فارس هدف حملات پهپادی و موشکی ایران قرار گرفته‌اند؛ اما دولت‌های این کشورها در نحوه اطلاع‌رسانی عمومی درباره حملات، رویکردهای متفاوتی در پیش گرفته‌اند.
وزارت کشور قطر پیش از تقریباً هر حمله، از جمله حملات اخیر در ماه ژوئیه، هشدارهایی را از طریق تلفن همراه صادر کرده است. در آن زمان به ساکنان هشدار داده شد که در خانه بمانند و از پنجره‌ها فاصله بگیرند.
بحرین و کویت نیز بارها آژیرهای هشدار را به صدا درآورده‌اند و از مردم خواسته‌اند به پناهگاه بروند.
عربستان سعودی از ماه مه صدور هشدارهای تهدیدآمیز از طریق تلفن همراه و حساب‌های شبکه‌های اجتماعی را با استفاده از یک سامانه ملی هشدار زودهنگام آغاز کرد. با این حال، با وجود افزایش حملات حوثی‌ها در روزهای منتهی به هفته گذشته، این سامانه در سکوت فرو رفت.
بر اساس مطالب منتشرشده در حساب کاربری سازمان دفاع مدنی عربستان در شبکه اجتماعی ایکس، آخرین هشدار پیش از حملات هفته گذشته، در ۲۹ سپتامبر برای منطقه نجران در جنوب کشور صادر شده بود.
با این حال، سازمان دفاع مدنی همچنان هشدارهایی درباره رعایت نکات ایمنی در شرایط نامساعد جوی، از جمله بارندگی و سیل، منتشر کرده و آخرین مورد از این هشدارها را نیز روز دوشنبه صادر کرده است.
این سازمان همچنین به ساکنان هشدار داده است که تصاویر، شایعات یا اطلاعات مربوط به رهگیری موشک‌ها و پهپادها و محل اصابت آن‌ها را منتشر نکنند. این هشدار در قالب مطلبی که روز دوشنبه منتشر شد، بار دیگر مورد تأکید قرار گرفت. این محدودیت‌ها بر اساس مقررات دولتی صادرشده در ماه مارس اعمال می‌شوند.
رویترز نتوانست مشخص کند که آیا تاکنون کسی به دلیل انتشار چنین اطلاعاتی تحت پیگرد قضایی قرار گرفته است یا خیر. دفتر رسانه‌ای دولت عربستان نیز به درخواست اظهارنظر در این باره پاسخ نداد.
دو مقام که مستقیماً از این موضوع اطلاع داشتند، به رویترز گفتند که پیش از حملات هفته گذشته به فرودگاه، مقام‌های یک دولت متحد غربی از مسئولان عربستان پرسیده بودند که چرا صدور هشدارها متوقف شده است.
به گفته این دو مقام، پاسخ طرف سعودی این بود که هشدارها اختلال زیادی ایجاد می‌کنند و بسیاری از شهروندان شکایت کرده‌اند که این هشدارها آن‌ها را در طول شب از خواب بیدار می‌کند.
دفتر رسانه‌ای دولت عربستان و مقام‌های سعودی به درخواست‌ها برای اظهارنظر درباره این ادعا پاسخ ندادند.
مایکل رتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان سعودی، گفت ریاض در تلاش بوده است میان اطلاع‌رسانی عمومی درباره حملات و جلوگیری از ایجاد اختلال در زندگی عادی کشور تعادل برقرار کند؛ اما در نهایت، رویکرد این کشور به افزایش احساس ناامنی و نگرانی درباره حملات منجر شده است.
او گفت: «به نظر می‌رسد رویکرد آن‌ها در اطلاع‌رسانی عمومی، بازتابی از دوراهی‌ای است که با آن روبه‌رو هستند. آن‌ها باید به حوثی‌ها پاسخ دهند، اما نمی‌خواهند این اقدام به اختلال اجتماعی منجر شود و پیام‌رسانی عمومی آن‌ها نیز بازتاب همین وضعیت است.»
او افزود: «اما نبود هشدار درباره حملات قریب‌الوقوع حوثی‌ها، همان نگرانی و اضطرابی را ایجاد می‌کند که مقام‌های سعودی تلاش دارند از آن جلوگیری کنند.»
هشدار جدید درباره تهدیدها
علی شهابی، تحلیلگر سعودی نزدیک به دولت این کشور، گفت عربستان چه هشدارهای اولیه صادر کند و چه نکند، به دلیل وسعت سرزمینی خود برای دفاع از تمام زیرساخت‌ها و دارایی‌هایش با دشواری روبه‌رو خواهد بود.
او گفت: «در عربستان چیزهای زیادی وجود دارد که باید از آن‌ها محافظت کنید. این کشور بسیار بزرگ است و فرودگاه‌ها، خطوط لوله و تأسیسات نفتی دارد. پوشش دفاعی کافی برای حفاظت هم‌زمان از همه این اهداف وجود ندارد؛ سامانه‌های پاتریوت، موشک‌های رهگیر و آتشبارهای موشکی به اندازه‌ای نیستند که بتوانند از همه‌چیز دفاع کنند.»
شهابی افزود: «عربستان سعودی به سامانه‌های پدافند هوایی به میزان نامحدود نیاز دارد.»
با وجود حملات، عربستان سعودی روز دوشنبه میزبان یک کنفرانس بین‌المللی بود؛ هرچند شماری از مدیران ارشد شرکت‌های بزرگ نفتی از حضور در آن انصراف دادند.
در کنگره انرژی شورای جهانی نفت در ریاض، شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، برادر ولیعهد عربستان و وزیر انرژی این کشور، لحنی قاطعانه در پیش گرفت و در عین حال به وجود خطرها و عزم عربستان برای ادامه اجرای برنامه‌های اقتصادی خود اذعان کرد.
او از تمام کسانی که به ریاض سفر کرده بودند تشکر کرد و گفت: «شما به این کشور سفر کرده‌اید، چون می‌دانید این کشور امن است.
با این حال، او افزود: «برگزاری گردهمایی ما به این معنا نیست که خطر از بین رفته است.»
وی تأکید کرد: «ما هرگز هیچ فرصتی را برای پایبندی به تعهدات و چشم‌انداز خود از دست نخواهیم داد.»
سفارتخانه‌ها هشدارهای داخلی خود را صادر می‌کنند
با وجود آنکه تا روز دوشنبه هیچ هشدار عمومی در ماه اکتبر صادر نشده بود، ریاض طی این مدت حدود ۱۲ بار هدف حمله قرار گرفته بود؛ این موضوع را دو مقام غربی اعلام کردند.
بر اساس اظهارات سه فرد مطلع از موضوع و هشدارهایی که رویترز مشاهده کرده است، سفارتخانه‌های کشورهای غربی در عربستان در این مدت هشدارهای داخلی درباره حملات موشکی و پهپادی را برای کارکنان خود صادر می‌کردند.
یکی از این افراد گفت این هشدارهای داخلی با استفاده از ترکیبی از اطلاعات سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و دیگر دولت‌های غربی و داده‌های دریافتی از مقام‌های سعودی تهیه می‌شوند.
به گفته افراد مطلع، این هشدارها شامل پیام‌هایی نیز بوده است که هم‌زمان با دو حمله نخست هفته گذشته به فرودگاه برای کارکنان سفارتخانه‌ها ارسال شده بودند.
با این حال، این افراد گفتند حتی سفارتخانه‌ها نیز پیش از حمله روز شنبه به فرودگاه هیچ هشدار داخلی دریافت نکرده بودند؛ حمله‌ای که مرگبارترین مورد از حملات هفته گذشته بود. آن‌ها توضیحی درباره علت صادر نشدن هشدار ارائه نکردند.
رویترز نتوانست مشخص کند که چرا پیش از حمله روز شنبه هیچ هشداری صادر نشده بود.
روز یکشنبه، تلویزیون دولتی عربستان تصاویری از حمله روز شنبه منتشر کرد.
در این تصاویر، چندین نمای مختلف از مسافران در ترمینال فرودگاه دیده می‌شد. ده‌ها نفر در صف سوار شدن به یک پرواز ایستاده بودند. مردان و زنان روی صندلی‌ها نشسته و در حالی که به صفحه تلفن‌های همراه خود خیره شده بودند، آن‌ها را مرور می‌کردند.
سپس، نور درخشان نارنجی‌رنگ انفجار یک موشک ظاهر شد.
منبع: انتخاب