خبرآنلاین - نگرش‌های علوم انسانی بویژه در سیاست و اقتصاد اگر در سطح شعار همگی راهگشا هستند اما شیوه رویارویی صاحبان این نگرش‌ها با پرسش‌های دشوار، واقعیت آنها را آشکار می‌کند.
چارلی کرک و عبدال السید، دو چهره سیاسی امریکایی با دیدگاه‌های متفاوت؛ نمونه‌های خوبی برای این بحث هستند، مقایسه میان دو شیوه رویارویی با پرسش، استدلال و افکار عمومی که در این یادداشت از آن با عنوان دوگانه واقع‌گرایی و پوپولیسم یاد می‌کنم.
در یکی از نشست‌های دانشجویی در آکسفورد وقتی از کرک درباره مخالفتش با حق شهروندی از طریق تولد در امریکا سؤال شد، موضعی صریح گرفت و گفت این حق باید برای فرزندان مهاجرانِ غیرقانونی، لغو شود؛ حتی در پاسخ به پرسشی درباره سرنوشت کودکانی که در چنین شرایطی متولد می‌شوند، خیلی روشن گفت آنها شهروند امریکا نخواهند شد.
اینجا بحث درباره درستی یا نادرستی موضع کرک نیست بلکه درباره شیوه پاسخ‌گویی روشن، بی‌پرده و بدون پنهان‌کاری فریبنده است آن هم زمانی‌که ابراز این مواضع واکنش تند بخش درخور توجهی از افکار عمومی را در پی داشته باشد از همین رو خیلی از سیاستمداران از این شیوه پرهیز می‌کنند به عنوان نمونه عبدال السید، در کارزار انتخاباتی خود برای مجلس سنای امریکا، در مواجهه با پرسشی درباره اخوان‌المسلمین وقتی یکی از حاضران از او پرسید: آیا حاضر است اخوان‌المسلمین را محکوم کند. السید اگرچه پاسخ مثبت داد؛ اما بی‌درنگ پرسش را به انگیزه پرسشگر برگرداند و گفت طرح چنین پرسشی بر این فرض استوار است که او به‌عنوان یک مسلمان ممکن است وفاداری دوگانه داشته باشد. سپس بحث را به قانون اساسی امریکا و آزادی مذهب کشاند. او اینجا پرسش را با پرسش پاسخ داد و سپس مسیر بحث از پاسخ به پرسش اصلی به نقد انگیزه پرسشگر جابه‌جا کرد.
السید در بازگویی نگرش اقتصادی هم شفاف سخن نمی‌گوید و اگرچه خود را کاپیتالیست می‌خواند، اما از مالیات بر ثروت میلیاردرها و بازتوزیع منابع برای تأمین خدمات عمومی، زیرساخت، آموزش و بهداشت دفاع می‌کند و تاکید می‌کند: «ترجیح می‌دهم اقتصادی داشته باشیم که هزار میلیونر تولید کند، نه یک میلیاردر.» او مدعی است که توزیع گسترده‌تر ثروت می‌تواند فرصت‌های اقتصادی بیشتری ایجاد کند؛ در حالی که بخش بزرگی از ثروت میلیاردرها، از دید او، در بازار سهام و دارایی‌های مالی انباشته می‌شود و لزوما به ایجاد فرصت‌های تازه نمی‌انجامد.
مهدی تدینی در کانال تلگرامی «گاراژ» در این باره می‌گوید: «السید نمی‌گه علایق سوسیالیستی داره، بلکه می‌گه اتفاقاً من کاپیتالیسم رو قبول دارم، بازار آزاد خوبه، اما باید بازار مهار بشه. شما وقتی این حرف رو می‌زنید، گفتید سوسیالیستید، بدون اینکه گفته باشید سوسیالیستید، پس چپ رو جذب می‌کنید، بدون اینکه راست رو ترسونده باشید.»
تدینی برای رد ادعای السید شرکت اسپیس‌ایکس را مثال می‌زند و به گزارش مجله فورچون در ژوئن ۲۰۲۶ استناد می‌کند که در صورت عرضه عمومی سهام این شرکت، بیش از ۴۴۰۰ نفر از کارکنان کنونی و پیشین آن ممکن است به جمع میلیونرها بپیوندند. این افراد تنها مدیران ارشد نیستند؛ بلکه بخشی از آنها مهندسان، تکنسین‌ها و نیروهای متخصصی هستند که در توسعه و تولید محصولات شرکت نقش داشته‌اند.
این نمونه به‌تنهایی پاسخ همه پرسش‌های مربوط به نابرابری یا توزیع ثروت نیست؛ اما نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری، نوآوری و توسعه یک کسب‌وکار نیز می‌تواند ثروت قابل توجهی را فراتر از بنیان‌گذاران و مدیران ارشد ایجاد کند. تقلیل این فرایند پیچیده به تقابل ساده «هزار میلیونر» و «یک میلیاردر»، هرچند از نظر تبلیغاتی جذاب است، لزوما تصویر کاملی از اقتصاد به دست نمی‌دهد.
دو نمونه کرک و السید نشان می‌دهند چگونه می‌توان در برابر پرسش دشوار ایستاد یا با تغییر زمین بحث، افکار عمومی را به‌سوی دیگری هدایت کرد. سرنوشت این دو چهره نیز معنادار است، چارلی کرک در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۵، هنگام سخنرانی در یک برنامه دانشجویی، هدف گلوله قرار گرفت و جان باخت. عبدال السید نیز در انتخابات ۲۰۲۶ به مجلس سنای امریکا راه یافت.
این دو سرنوشت، به‌خودی‌خود داوری نهایی درباره درستی یا نادرستی دیدگاه‌های سیاسی آن دو نیست؛ اما فرصتی فراهم می‌کند تا بار دیگر به تفاوت میان رویارویی با واقعیت و بهره‌گیری از جذابیت شعارها فکر کنید.
۴۲/۴۲