نیلوفر مولایی: با وجود آنکه محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در گفتوگویی بیان کرده بود که «درباره دکترین هستهای ایران تصمیم جدیدی گرفته نشده است»؛ اما همچنان این موضوع به یکی از مطالبات برخی از سیاسیون در داخل کشور تبدیل شده است. آنچنانکه اخیراً مجلس خبرگان رهبری هم در بیانیهای، از ضرورت بررسی موضوع خروج از NPT و بازنگری در دکترین دفاعی کشور و ایجاد بازدارندگی روایت کرد و آن را یک مطالبه عمومی و ملی دانست.
اما تأکیدات بر تغییر دکترین دفاعی و حرکت به سوی یک راهبرد بازدارندگی، در حالی صورت میگیرد که اخیراً مصطفی نجفی، از چهرههای نزدیک به محسن رضایی، در گفتوگویی با خبرگزاری خبرآنلاین بیان کرده است: «تغییر دکترین زمانی کارآمد است که توان فناورانه، تابآوری شبکه زیرساختی، انسجام نهادی و ادراک دقیق اطلاعاتی فراهم باشد. اگر این پیششرطها محقق نیست، دامن زدن لفظی به خروج از انپیتی، بدون رسیدن به سلاح، کشور را در معرض ضربه پیشدستانه قرار میدهد.» از همین رو، این سؤال ایجاد میشود که آیا در حال حاضر ایران کدامیک از پیششرطها را برای حرکت به سوی راهبرد بازدارنده در اختیار دارد.
طرح موضوع هستهای تنها یک نتیجه دارد و آن، خدمت به ترامپ است
حشمتالله فلاحتپیشه، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در مجلس دهم، یکی از چهرههایی است که با طرح موضوع بمب اتم مخالفت کرده و آن را بهانهای برای آغاز جنگ دوباره میداند. او به خبرآنلاین گفت: «تمام آن هفت شرطی که مطرح شد و همه ادعاهایی که تحت عنوان آزمایش هستهای و پیگیری راهبرد هستهای در ایران مطرح میشود، در چارچوب همان بخش اول قرار میگیرند. بر این اساس، ایران باید یک آزمایش هستهای انجام دهد و به موشک یا بمب هستهای دست پیدا کند. البته تعداد کلاهکهای هستهای نیز با توجه به میزان اورانیومی که ایران در اختیار دارد، حداکثر میتواند به ۱۰ کلاهک برسد. اگر این گام برداشته شود، اقدامی ناقص خواهد بود؛ زیرا در این وضعیت، ایران در مقابل تهدید بازیگرانی مانند آمریکا قرار میگیرد که بیش از هشت هزار کلاهک هستهای در اختیار دارد. اسرائیل نیز بیش از ۲۰۰ کلاهک هستهای اعلامنشده در اختیار دارد.»
حاکمیت باید درباره تغییر دکترین دفاعی تصمیم بگیرد
از سوی دیگر، برخی از چهرههای سیاسی در گفتوگو با خبرگزاری خبرآنلاین تأکید کردند که دانش فنی ساخت سلاح هستهای در اختیار ایران قرار دارد و باید دید اراده سیاسی برای حرکت به سوی آن وجود دارد یا خیر. سیدحسین نقویحسینی، نماینده سابق مجلس و از چهرههای سیاسی اصولگرا، بیان کرد: «تغییر راهبرد هستهای جمهوری اسلامی ایران نیازمند بررسیهای دقیق و تصمیمگیری در سطوح کلان حاکمیت و عالیترین سطوح کشور است. با توجه به اینکه رهبر شهید انقلاب در این زمینه فتوای کاملاً روشن و شفافی دارند، تغییر این راهبرد نیازمند تصمیمگیری حاکمیت است. همچنین بررسیهای فنی، تاکتیکی و استراتژیک در این زمینه اهمیت بسیاری دارد.»
حسینعلی اخلاقی امیری، نماینده مشهد در مجلس دوازدهم نیز به خبرآنلاین گفت: «واقعیت این است که ما ظرفیت علمی این موضوع را داریم. مهمترین مسئلهای که به آن نیاز داریم، اراده حاکمیت است. اگر اراده حاکمیت برای این موضوع و در بحث اجرایی شکل بگیرد، از نظر علمی و توان فنی مشکلی نداریم و فاصله ما با آن به اندازه یک آزمایش خواهد بود.»
محمدعلی پورمختار، فعال سیاسی اصولگرا هم با اشاره به اراده سیاسی حاکمیت گفت: «تصمیمگیری درباره این موضوع، مسائل و تبعات سیاسی و بینالمللی ساخت و تولید چنین سلاحهایی و همچنین موضوع استفاده از آنها، طبیعتاً باید بهصورت جامع بررسی شود. چنانچه تشخیص داده شود که این اقدام باید انجام شود، با توجه به دانش موجود، میتوانیم در مدت کوتاهی به آن دست پیدا کنیم؛ اما در حال حاضر، این موضوع صرفاً بر مبنای صحبتهایی مطرح شده است و هنوز درباره تغییر دکترین دفاعی تصمیمگیری نشده است.»
* در ادامه مشروح اظهارات فلاحتپیشه، نقوی حسینی، پورمختار، اخلاقی امیری و کنعانیمقدم را در جدول زیر میخوانید؛
چهره سیاسی
اظهارات
حشمتالله فلاحتپیشه/ نماینده ادوار مجلس
* البته موارد دیگری را هم مطرح میکنند. اینکه این موارد بخشی از سیاست کشور هستند یا در حال حاضر در مراجع تصمیمگیری مطرح شدهاند، موضوع دیگری است. اما درباره موضوع بازدارندگی باید گفت اگر کشورها راهبردها یا سیاستهایی را در حوزه نظامی به کار بگیرند و این راهبردها را بهصورت ناقص اجرا کنند، نتیجه آن آسیبی است که به آن کشور وارد میشود. ایران نیز کم از این آسیبها ندیده است. برای مثال، شعارهایی مانند «اسرائیل باید محو شود»، «خروج آمریکا از منطقه» یا حتی بهاصطلاح «ایجاد یک تدبیر منطقهای ایرانمحور» مطرح شدهاند؛ اما از آنجا که این شعارها بهصورت ناقص اجرا شدهاند، عملاً ملت ایران در حال پرداخت هزینه آنهاست.
* بازدارندگی هستهای سه بخش دارد و این هفت شرطی که شما مطرح کردید، فقط در بخش اول آن، آن هم بهصورت ناقص، وجود دارد؛ در حالی که دو بخش دیگر اساساً نادیده گرفته شدهاند. بخش اول راهبرد هستهای، دستیابی به بمب هستهای است؛ اما این تنها بخش اول ماجراست. بخش دوم، ایجاد یک زرادخانه بازدارنده است؛ یعنی یک کشور باید بمب هستهای و قابلیت بهکارگیری آن را داشته باشد تا بتواند در طرف مقابل بازدارندگی ایجاد کند. بخش سوم نیز برخورداری از توان وارد کردن ضربه دوم یا ضربه نهایی است؛ ضربهای که عملاً بهاندازهای پشیمانکننده باشد که هیچ کشوری را به فکر ورود به جنگ با ایران نیندازد.
* ببینید، تمام آن هفت شرطی که مطرح شد و همه ادعاهایی که تحت عنوان آزمایش هستهای و پیگیری راهبرد هستهای در ایران مطرح میشود، در چارچوب همان بخش اول قرار میگیرند. بر این اساس، ایران باید یک آزمایش هستهای انجام دهد و به موشک یا بمب هستهای دست پیدا کند. البته تعداد کلاهکهای هستهای نیز با توجه به میزان اورانیومی که ایران در اختیار دارد، حداکثر میتواند به ۱۰ کلاهک برسد. اگر این گام برداشته شود، اقدامی ناقص خواهد بود؛ زیرا در این وضعیت، ایران در مقابل تهدید بازیگرانی مانند آمریکا قرار میگیرد که بیش از هشت هزار کلاهک هستهای در اختیار دارد. اسرائیل نیز بیش از ۲۰۰ کلاهک هستهای اعلامنشده در اختیار دارد. درباره دو بخش دیگر اساساً بحثی نشده است؛ یعنی اینکه ایران بهاندازهای سلاح هستهای در اختیار داشته باشد که بتواند از آن بهعنوان ابزاری بازدارنده استفاده کند یا در نهایت، بهویژه از توان وارد کردن ضربه نهایی برخوردار باشد. هیچیک از این موارد در این راهبرد مورد توجه قرار نگرفته است.
* متأسفانه طرح چنین موضوعاتی، از جمله شعارهایی است که در طول تاریخ هیچگاه به مرحله عمل نرسیدهاند، اما ملت هزینه آنها را پرداخته است. با این حال، شاهد بودیم افرادی که چنین شعارهایی سر دادند، از جمله رئیسجمهوری که شعار «محو اسرائیل» را مطرح کرد، اکنون پس از جنگها به یکی از ساکتترین فرد تبدیل شده است. ایشان در جایگاه رئیسجمهور و رئیس شورای عالی امنیت ملی کشور، این سخنان را مطرح میکرد؛ در حالی که اگر کسی بدون توجه به قابلیتهای نظامی کشور چنین سخنانی بگوید، اقدامش خیانت محسوب میشود. ازاینرو، معتقدم کسانی هم که اکنون این موضوع را مطرح میکنند، بیشتر به دنبال نوعی فرار به جلو برای پاسخگو نبودن در قبال شرایطی هستند که در کشور ایجاد کردهاند. من همچنان معتقدم سه جنگ گذشته، یعنی جنگ ۱۲ روزه، جنگ ۴۰ روزه و جنگ دو هفتهای با آمریکا، قابل پیشگیری بودند و اکنون نیز در چنین شرایطی، طرح موضوع [بمب] هستهای تنها یک نتیجه دارد و آن، خدمت به ترامپ است.
* چراکه ترامپ تمام مقدمات لازم برای جنگ چهارم علیه ایران را فراهم کرده و در هماهنگی با اسرائیل، خود را برای آن آماده کرده است. حمله به ایران آماده است، اما انتخابات آمریکا باعث شده است که اقدام برای آغاز جنگ چهارم، از نظر مشروعیت در داخل آمریکا با تزلزل مواجه شود. ازاینرو، میبینیم که آمریکاییها از زبان ایرانیها به دنبال طرح بهانههایی برای آغاز جنگی جدید هستند. برای نمونه، ترامپ میگوید ایران در حال ساخت موشکهایی است که میتوانند به شهرهای آمریکا برسند یا اینکه ایران در حال ساخت بمب اتم است و میخواهد از آن علیه اسرائیل، خاورمیانه، اروپا و سپس آمریکا استفاده کند. بههیچوجه راهبرد ایران، راهبردی متعارف نیست.
* ۹ کشور دنیا دارای دکترین دفاعی هستند و تمام دکترینهای دفاعی کشورها پس از دستیابی به بمب اتم طراحی و اعلام شدهاند؛ بهعبارت دیگر، همواره ساخت بمب اتم بر اعلام دکترین نظامی مقدم بوده است. تنها کشوری که در آن، بدون برخورداری از بمب اتم، عدهای از تغییر راهبرد صحبت میکنند، ایران است. این موضوع نهتنها کمکی به تقویت توان راهبردی ایران نکرده، بلکه بهانه لازم را برای تداوم و مزمن شدن جنگ علیه ایران در اختیار بازیگرانی مانند آمریکا و اسرائیل قرار داده است.
* کشورها معمولاً در خفا به بمب اتم دست پیدا میکنند و در صورت لزوم، پس از آن، راهبرد هستهای خود را بهصورت علنی اعلام میکنند. با این حال، میبینیم که در ایران، با وجود اینکه هیچ راهبردی برای دستیابی به بمب هستهای وجود نداشته و ایران برای دور شدن از این اتهام، یکپنجم بازرسیهای تاریخ آژانس را پذیرفته و در عین حال، با جنگهای ناعادلانه مواجه شده است، باز هم عدهای از بمب اتم صحبت میکنند. من معتقدم کسانی که از تغییر راهبرد هستهای بدون برخورداری از بمب اتم صحبت میکنند، نهتنها کمکی به تقویت راهبرد دفاعی کشور نمیکنند، بلکه بزرگترین ضربه را به راهبرد دفاعی ایران وارد میکنند.
سید حسین نقوی حسینی/ نماینده ادوار مجلس
* تغییر راهبرد هستهای جمهوری اسلامی ایران نیازمند بررسیهای دقیق و تصمیمگیری در سطوح کلان حاکمیت و عالیترین سطوح کشور است. با توجه به اینکه رهبر شهید انقلاب در این زمینه فتوای کاملاً روشن و شفافی دارند، تغییر این راهبرد نیازمند تصمیمگیری حاکمیت است. همچنین بررسیهای فنی، تاکتیکی و استراتژیک در این زمینه اهمیت بسیاری دارد. به نظرم، جناب آقای نجفی به این مسائل فنی بهدرستی اشاره کردند؛ زیرا وقتی از تغییر راهبرد صحبت میکنیم، باید این تغییر بهگونهای باشد که کاملاً عملیاتی و قابل اجرا باشد؛ در غیر این صورت، نمیتواند نقش بازدارندگی ایجاد کند. برای مثال، ما اخیراً اعلام کردیم سلاحی در اختیار داریم که پدر همه بمبهایی است که آمریکاییها ادعا میکنند.
* تغییر راهبرد هستهای جمهوری اسلامی ایران نیازمند بررسیهای دقیق و تصمیمگیری در سطوح کلان حاکمیت و عالیترین سطوح کشور است. با توجه به اینکه رهبر شهید انقلاب در این زمینه فتوای کاملاً روشن و شفافی دارند، تغییر این راهبرد نیازمند تصمیمگیری حاکمیت است. همچنین بررسیهای فنی، تاکتیکی و استراتژیک در این زمینه اهمیت بسیاری دارد. به نظرم، جناب آقای نجفی به این مسائل فنی بهدرستی اشاره کردند؛ زیرا وقتی از تغییر راهبرد صحبت میکنیم، باید این تغییر بهگونهای باشد که کاملاً عملیاتی و قابل اجرا باشد؛ در غیر این صورت، نمیتواند نقش بازدارندگی ایجاد کند. برای مثال، ما اخیراً اعلام کردیم سلاحی در اختیار داریم که پدر همه بمبهایی است که آمریکاییها ادعا میکنند.
* اگر چنین سلاحی وجود نداشته باشد، طبیعی است که نهتنها نقش بازدارندگی نخواهد داشت، بلکه مشکلاتی نیز ایجاد خواهد کرد. درباره تغییر راهبرد هستهای نیز دقیقاً همین مسئله مطرح است. اگر از نظر تکنولوژی و ظرفیتهای فنی به مرحلهای رسیده باشیم که بهمحض اعلام، بتوانیم آنچه را هدف قرار دادهایم رونمایی کنیم، قطعاً این اقدام بازدارنده خواهد بود.
* {آیا اراده سیاسی برای تغییر دکترین دفاعی وجود دارد}: اکنون مطالبه مردم نیز همین است؛ یعنی مردم خواهان تغییر دکترین هستهای کشور هستند. اما اینکه تا چه اندازه شرایط برای تغییر این دکترین فراهم باشد و نهادهای حاکمیتی تا چه میزان در این زمینه بررسی کرده و به جمعبندی مثبتی رسیده باشند، مسئله دیگری است. تغییر فتوای رهبر شهید انقلاب نیز به فرایندی مشخص و تصمیمگیری مهمی نیاز دارد. قطعاً مقام معظم رهبری باید در این زمینه تصمیم بگیرند و شخص دیگری نمیتواند در این خصوص تصمیمگیری کند. تا زمانی که فتوای امام شهیدمان پابرجاست، کسی نمیتواند اقدام دیگری انجام دهد؛ مگر اینکه رهبر عزیزمان تصمیم دیگری بگیرند تا دکترین تغییر کند. بنابراین، این موضوع هم به نظر شرعی و فتوای مقام معظم رهبری نیاز دارد و هم مستلزم تصمیم و اراده نهادهای حاکمیتی است.
* وقتی کشور از فناوری هستهای برخوردار است و غنیسازی موردنیاز برای ساخت چنین سلاحهایی را در اختیار دارد و میتواند غنیسازی را در آن سطح انجام دهد و مواد موردنیاز برای غنیسازی را نیز هماکنون در اختیار دارد؛ رسیدن به این هدف دیگر کار دشواری نیست و همه صاحبنظران فنی حوزه سلاحهای هستهای نیز این موضوع را تأیید میکنند. بنابراین، به نظرم اگر اراده حاکمیت بر تغییر این دکترین و حرکت در این مسیر باشد، فاصله چندانی با آن نداریم.
محمدعلی پورمختار/ نماینده ادوار مجلس
* این موارد شرط نیست و بحث اصلی، توانایی فنی آن است. بارها دانشمندان شهید، از جمله شهید عباسی، صراحتاً اعلام کردند که از نظر فنی در سطحی هستیم که در صورت وجود اراده، میتوانیم این کار را انجام دهیم. توانمندی فنی لازم وجود دارد؛ اما ورود به این عرصه و ساخت چنین سلاحی با فتوای امام شهید مواجه است که آن را حرام اعلام کردند. به اعتقاد من، این فتوا سیاسی نیست که در طول زمان تغییر کند؛ بلکه بر اساس فقه صادر شده است و فقه نیز سلاحهای کشتار جمعی را حرام اعلام کرده است. از سوی دیگر، علاوه بر مسائل سیاسی، تبعات امنیتی، حفاظت و نگهداری از بمبهای هستهای و نحوه بهکارگیری آنها نیز مسائل خاصی هستند. رهبر شهید انقلاب درباره این موضوع گفتند که نگهداری از این سلاحها دردسرها و مشکلات بسیاری دارد و برای کشورهایی که آنها را در اختیار دارند، مخاطراتی به همراه میآورد.
* در حال حاضر، آنچه آقای نجفی اعلام کردهاند، دیدگاه تعدادی از کارشناسان است که بر مبنای آن، اظهارنظرهایی داشتهاند. با این حال، آنچه به نظر من مسلم است، این است که به تعبیر رهبر شهید انقلاب، ما در هر سطحی تهدید شویم، به همان سطح اقدام خواهیم کرد. همین موضوع زمینه را فراهم میکند تا در صورت مواجهه با تهدید هستهای، بتوانیم پاسخ مناسبی به آن بدهیم. تعیین سطح و شکل فنی این اقدام نیز به دانشمندان ما و تصمیمگیری اعضای شورای عالی امنیت ملی بستگی دارد.
* تصمیمگیری درباره این موضوع، مسائل و تبعات سیاسی و بینالمللی ساخت و تولید چنین سلاحهایی و همچنین موضوع استفاده از آنها، طبیعتاً باید بهصورت جامع بررسی شود. چنانچه تشخیص داده شود که این اقدام باید انجام شود، با توجه به دانش موجود، میتوانیم در مدت کوتاهی به آن دست پیدا کنیم؛ اما در حال حاضر، این موضوع صرفاً بر مبنای صحبتهایی مطرح شده است و هنوز درباره تغییر دکترین دفاعی تصمیمگیری نشده است.
* آیا در حال حاضر اراده سیاسی در حاکمیت برای تغییر دکترین دفاعی و هستهای ایران وجود دارد؟ مسلماً این اقدام امکانپذیر است و میتواند اتفاق بیفتد. در صورتی که سطح تهدید بالا باشد، طبیعتاً سطح پاسخ نیز باید به همان اندازه افزایش پیدا کند تا بتواند بازدارندگی ایجاد کند. با توجه به نظرسنجیها، در حال حاضر ۷۰ درصد مردم با این موضوع موافق هستند و خواهان تجدیدنظر، اصلاح و ایجاد آمادگی برای پاسخگویی هستند. بنابراین، این اقدام قابلیت اجرا دارد. در هر صورت، اگر ملت ایران و کشور ما تهدید شوند، میتوانیم برای پاسخگویی و ایجاد بازدارندگی مطمئن و قوی، بهگونهای که دشمن نتواند با چنین تهدیدهایی ما را تحت فشار قرار دهد، در این زمینه در دکترین خود اصلاحاتی انجام دهیم.
حسنعلی اخلاقی امیری/ نماینده مشهد در مجلس دوازدهم
* شاید ایشان قصد داشته بحث را در موقعیتی قرار بدهد که دشمنان ما سوءاستفاده نکنند؛ وگرنه واقعیت این است که ما ظرفیت علمی این موضوع را داریم. مهمترین مسئلهای که به آن نیاز داریم، اراده حاکمیت است. اگر اراده حاکمیت برای این موضوع و در بحث اجرایی شکل بگیرد، از نظر علمی و توان فنی مشکلی نداریم و فاصله ما با آن به اندازه یک آزمایش خواهد بود. بنابراین، درباره آنچه ایشان مطرح کردهاند، باید از خودشان بپرسیم منظورشان چه بوده است؛ اما واقعیت این است که امروز آمادگی افکار عمومی را داریم. هم در میان عموم مردم و هم در میان نخبگان این آمادگی وجود دارد. از سال ۱۴۰۳، در مجلس شورای اسلامی، در دو نوبت و حدود ۸۰ و چند نماینده درباره تغییر دکترین دفاعی درخواست خود را مطرح کردند.
* اینکه چقدر اراده و تصمیم در حاکمیت وجود دارد، موضوع دیگری است. در این ۲۵۰ شب، مردم با تمام وجود این موضوع را بهعنوان یک عامل بازدارنده مطالبه میکنند. بنابراین، درباره آنچه ایشان مطرح کردهاند، باید از خودشان بپرسید؛ اما واقعیت امر، به نظرم، خیلی سادهتر و روشنتر است.
* {آیا در حال حاضر اراده سیاسی در حاکمیت برای تغییر دکترین دفاعی و هستهای ایران وجود دارد}: این موضوع در حوزه اختیارات فرمانده کل قواست؛ وگرنه در حوزه سیاسی و حوزههای اجتماعی، به نظر میرسد شرایط مهیاست. اما چون یکی از مواردی که مطرح کردید، تصمیم فرمانده کل قواست، ما هم تابع فرمان ایشان هستیم.
* {درباره نامه نمایندگان به شورای عالی امنیت ملی برای تغییر دکترین دفاعی}: ما طرحی در این باره نداریم و نامه هم خطاب به شورای عالی امنیت ملی ارائه شده است. شورای عالی امنیت ملی ذیل فرمانده کل قوا فعالیت میکند و در آنجا ۸۰ و چند نماینده این نامه را امضا کردهاند که چند نفر از اعضای هیئترئیسه هم جزو امضاکنندگان هستند. شورای عالی امنیت ملی با حضور فرماندهان، این موضوع را بهعنوان نظر کارشناسی و مشورتی در اختیار فرمانده کل قوا قرار میدهد تا ایشان تصمیمگیری کنند. آنچه تصمیم ایشان باشد، اجرا خواهد شد.
حسین کنعانی مقدم/ فعال سیاسی اصولگرا
* اولاً، باید ببینیم آیا با تهدید هستهای مواجه هستیم یا خیر. با توجه به اینکه آمریکا و رژیم صهیونیستی ما را تهدید میکنند، باید واقعیت را درباره وضعیت پدافند هستهای کشور بررسی کنیم و ببینیم آیا درباره بحث هستهای، پدافند هستهای را داریم یا خیر. من در جلساتی که در کمیسیون تخصصی حضور پیدا کردم، تأکید کردم که اکنون در شرایطی قرار داریم که باید برای مقابله با تهدیدات، آمادگی لازم را در حوزه پدافند هستهای ایجاد کنیم.
* در عین حال، تغییر در دکترین دفاعی و امنیتی ما باید با محوریت بازدارندگی هستهای انجام شود. بالاخره باید مشخص کنیم که میخواهیم این مسیر را دنبال کنیم یا خیر. گزینه دیگر این است که به دنبال چتر هستهای از کشورهای چین، روسیه یا بقیه باشیم. به هر حال، موضوع هستهای مسئله بسیار مهمی است و با توجه به اینکه با تهدید مواجه هستیم، باید آن را جدی بگیریم و برای آن برنامه داشته باشیم.
* گرچه چین اعلام کرده است که اگر رژیم صهیونیستی بخواهد از سلاح هستهای استفاده کند، آن را با خاک یکسان خواهد کرد، اما نمیتوانیم در برابر تهدیدات هستهای مصون بمانیم. ما اکنون از نظر سختافزاری شرایط لازم را داریم. برای این کار به سه مؤلفه نیاز داریم: نخست، پرتابکننده که آن را در اختیار داریم؛ دوم، اورانیوم غنیشده که در اختیار داریم و باید خلوص آن را به ۹۰ درصد برسانیم؛ و سوم، فیوز هستهای که هم دانش فنی آن را داریم و هم امکان تهیهاش فراهم شده است. با جمع شدن این سه مؤلفه در کنار هم، سلاح هستهای ساخته میشود.
* پیشنهاد من به دوستان این بود که ابتدا آزمایش هستهای را انجام دهیم و وارد باشگاه هستهای شویم. زمانی که وارد باشگاه هستهای شویم، دستکم دیگر با تهدید هستهای مواجه نخواهیم بود؛ زیرا اگر طرف مقابل بخواهد از سلاح هستهای استفاده کند، ما نیز پاسخ هستهای خواهیم داد. مقدمات و زیرساختهای لازم برای ورود به باشگاه هستهای را در اختیار داریم. پس از ورود به این باشگاه، خروج از انپیتی یا تعلیق همکاریهای ما با این پیمان، در مرحله ثانویه قرار میگیرد؛ رژیم صهیونستی، هند، پاکستان عضو پیمان انپیتی نیستند و سلاح هستهای دارند. آن زمان ما هم میتوانیم از انپیتی خارج شویم؛ چرا که منفعتی برای ما ندارد.

