به گزارش خبرآنلاین، شبکه خبری الجزیره در گزارشی پیرامون نشست سه‌جانبه آتی رهبران قدرت‌های جهانی نوشت که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه قرار است در روزهای ۱۸ و ۱۹ نوامبر در حاشیه اجلاس اپک با یکدیگر دیدار کنند. سایمون مابون، استاد سیاست بین‌الملل در دانشگاه لنکستر بریتانیا معتقد است که این دیدار احتمالا به خلق تصاویر دیپلماتیک چشمگیر و لفاظی‌های پرشور ترامپ محدود خواهد شد و این سه رهبر به صورت جمعی یا یک‌جانبه قادر نخواهند بود به درگیری‌های جاری در ایران یا اوکراین پایان دهند.
اولویت‌های متضاد در دستور کار شنژن
یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث در این نشست، پیمان کاهش تسلیحات استراتژیک جدید موسوم به نیو استارت است که در ماه فوریه منقضی شد. روسیه در حال حاضر بیشترین تعداد کلاهک‌های هسته‌ای را در اختیار دارد و پس از آن آمریکا و چین قرار دارند که پکن نیز به سرعت در حال توسعه زرادخانه خود است. ترامپ پیشتر پیشنهاد مسکو برای تمدید این معاهده را رد کرده و خواستار توافقی جدید و مدرن با حضور پکن شده بود، اما وزارت امور خارجه چین ماه گذشته رسما اعلام کرد که درخواست از این کشور برای پیوستن به مذاکرات خلع سلاح هسته‌ای در این مرحله نه منصفانه است و نه واقع‌بینانه. یک مقام ارشد دولت ترامپ نیز به رویترز گفته است که اگرچه این موضوع آغازگر گفت‌وگوها خواهد بود، اما انتظار نمی‌رود توافقی در این زمینه حاصل شود.
بحران خاورمیانه و جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران که از اواخر ماه فوریه آغاز شد، دیگر محور کلیدی و اجتناب‌ناپذیر این مذاکرات است. با گذشت بیش از ۱۰۰ روز از آغاز این درگیری، تنگه استراتژیک هرمز همچنان بسته مانده و قیمت نفت و گاز به دلیل حملات مداوم و وجود مین‌های دریایی به شدت در نوسان است. این وضعیت به ویژه برای چین که پیش از جنگ یک‌سوم نفت خام خود را از این مسیر حیاتی تامین می‌کرد بسیار نگران‌کننده است، در حالی که روسیه به واسطه افزایش قیمت انرژی و لغو اخیر تحریم‌های نفتی واشنگتن سود سرشاری برده است. در همین حال، رقابت‌های تجاری و نبرد بر سر کنترل ریزتراشه‌های هوش مصنوعی نیز بر روابط پکن و واشنگتن سایه انداخته است؛ تنش‌هایی که با وضع تعرفه‌های ۱۴۵ درصدی از سوی ترامپ و اقدامات تلافی‌جویانه ۱۲۵ درصدی چین شدت گرفت و اخیرا با ادعای واشنگتن مبنی بر جاسوسی پکن از مدیرعامل شرکت انویدیا، ابعاد تازه‌ای یافته است.
غیبت معنادار بحران اوکراین
با وجود اهمیت جهانی جنگ اوکراین، بعید به نظر می‌رسد که این موضوع جنجالی در نشست سه‌جانبه مطرح شود. مقامات آمریکایی تاکید کرده‌اند که واشنگتن مذاکرات صلح را از مسیر دیگری دنبال می‌کند و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا به همراه جرد کوشنر، مشاور ارشد پیشین کاخ سفید در هفته جاری برای پیگیری این روند به روسیه و اوکراین سفر کرده‌اند. از آنجا که چین همواره این جنگ را یک مسئله اروپایی دانسته است، مقامات آمریکایی طرح آن را در نشست شنژن نامناسب ارزیابی می‌کنند.
در روزهای اخیر ترامپ ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین را به عدم تمایل برای پایان دادن به جنگ متهم کرده و کی‌یف را مقصر افزایش قیمت گازوئیل به دلیل حمله به تاسیسات نفتی روسیه دانسته است. در نقطه مقابل، کی‌یف نیز واشنگتن را به محدود کردن دسترسی ارتش اوکراین به اینترنت ماهواره‌ای استارلینک برای هدایت پهپادهای تهاجمی متهم می‌کند.
اهداف پنهان و رویای یالتای جدید
تحلیلگران سیاسی بر این باورند که هر یک از طرفین با اهداف کاملا متفاوتی پا به این میدان می‌گذارند. برای ولادیمیر پوتین این نشست فرصتی طلایی است تا با به حاشیه راندن بحران اوکراین، جایگاه خود را به عنوان یک رهبر تراز اول و تاثیرگذار در معماری امنیت اروپا به نمایش بگذارد. پکن نیز با جدیت به دنبال یافتن راهی برای پایان دادن به جنگ ایران است تا امنیت متزلزل انرژی خود را تضمین کند و همزمان از ورود به معاهدات هسته‌ای ناخواسته بگریزد. در این میان، دونالد ترامپ که پس از شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای اهرم‌های فشار خود را در داخل از دست داده است، تلاش می‌کند تا با ایفای نقش یک دولتمرد جهانی، شکست‌های دیپلماتیک خود در خاورمیانه را پوشش دهد.
برخی مقامات روس از جمله پیوتر تولستوی، رئیس کمیته امور بین‌الملل پارلمان روسیه، این نشست را پیش‌درآمدی بر یک «یالتای جدید» خوانده‌اند؛ اشاره‌ای معنادار به کنفرانس تاریخی سال ۱۹۴۵ که در آن رهبران شوروی، آمریکا و بریتانیا نقشه جهان را پس از جنگ جهانی دوم بازطراحی کردند. با این حال، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین تاکید کرده است که هرچند این دیدار سه‌جانبه بسیار بااهمیت ارزیابی می‌شود، اما هیچ توافقی در آن نمی‌تواند به طور یک‌جانبه به سایر کشورهای جهان تحمیل شود.
۴۲/۴۲