مبلغ - در این تصاویر، حاضرین در برابر کتابخانه‌ای منظم اما ساده نشسته‌اند؛ همین نظم ظاهری و سادگی فضا، دستمایه طعنه شده است. لازم دیدم چند نکته را از سر صدق یادآور شوم.
نخست اینکه در منش آموزش، کتاب و کتابخانه رکنی واجب و لازم است؛ نه کالایی تزئینی و نه ابزاری برای نمایش. کتابخانه، پیش از هر چیز، اتاق کار و ابزار تولید علم است.
دوم، کتاب در کتابخانه‌ها به چند شکل گردآوری می‌شود: کتب مرجع؛ کتب موسوعه‌ای که مجموعه نوشتار در یک موضوع کلی هستند؛ کتاب‌های عالمان و آثار مرتبط با تخصص علمی هر فرد؛ کتب مورد استفاده برای تدریس؛ کتاب‌هایی برای مطالعه و آموزش؛ و کتاب‌های متفرقه که به ذوق‌های غیررشته‌ای صاحب آن‌ها مربوط می‌شود. بنابراین یک کتابخانه حوزوی یا دانشگاهی، لزوماً مجموعه‌ای یکدست و تک‌موضوعی نیست.
سوم، هر علاقه‌مند به آموختن، در حد وسع و نیازش، چنین مجموعه‌هایی را در اندازه‌های مختلف در منزل یا محل کار دارد. کتابخانه شخصی، بخشی از هویت علمی و ابزار روزمره پژوهش است.
چهارم، کتابخانه و اتاق کار دو محیط مجزا برای اهالی کار علمی هستند. نظم یا بی‌نظمی، کتاب‌های باز، فیش‌برداری، کتابخانه منظم و میز محقق، هیچ‌کدام به‌تنهایی منظر داوری درباره کار علمی نیستند و بیهوده‌گردی در آن‌ها معنا ندارد.
پنجم، در همین حوزه، مانند دانشگاه‌های ایران، برترین آثار علمی از بزرگ‌ترین محققان تاریخ و معاصران پدید آمده است. سنجش حیات علمی حوزه با یک قاب عکس و چند کتاب منظم، نه منصفانه است و نه علمی.
ششم، پس کتابخانه و عدد و کتاب و نظم و تلنبار شدن آن‌ها هیچ‌کدام معیار نیستند؛ مهم خروجی این اتاق‌ها و میزها و قلم‌هاست.
هفتم، طعن و خرده‌گیری زرد و رسانه‌ای را لطفاً در حریم علم و تحقیق راه ندهیم. نقد، پرسش و گفت‌وگوی علمی، ساحت مقدس و پاکی است؛ اما تنقیص با عکس و جمله‌های کوتاه، چیزی جز ایجاد بدگمانی نیست.
نکته پایانی اینکه این نوشته نه در پی تعصبی بی‌منطق بر حوزه و حوزویان است و نه دنبال مچ‌گیری و نق زدن. بله، وادی نقد و سؤال و قیل و قال علمی، ساحت مقدس و پاکی است که همگان موظف به رعایت حفظ آن حریم هستیم.