به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، استاد حسین انصاریان در جلسه سخنرانی خود به مناسبت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) در حسینیه هدایت، با تبیین جایگاه قلب در آموزه‌های قرآن و روایات اهل‌بیت(ع)، قلب انسان را سرچشمه باورها، انتخاب‌ها و رفتارهای او معرفی کرد و بر ضرورت مراقبت از سلامت قلب و دوری از آلودگی‌های اخلاقی تأکید کرد.
بنابر روایت حوزه، وی با اشاره به تقسیم‌بندی قلب در قرآن کریم به «قلب سلیم» و «قلب بیمار» اظهار کرد: قلب سلیم جایگاه باور به خداوند، قیامت، پیامبران و آیات الهی است. رسیدن به چنین باوری دشوار نیست؛ زیرا نزدیک‌ترین نشانه برای شناخت خداوند، وجود خود انسان و شگفتی‌های آفرینش اوست.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به اینکه اعضا و جوارح انسان از عناصر برخاسته از خاک شکل گرفته‌اند، گفت: چشم، گوش، دست، پا، مو، ناخن، دستگاه گوارش و خون انسان، همگی از عناصر موجود در خاک پدید آمده‌اند. چنین ساختار شگفت‌انگیزی نمی‌تواند بدون آفریننده و تدبیر حکیمانه شکل گرفته باشد. انسان با تأمل در وجود خود درمی‌یابد که نه خالق خویش است و نه دیگر مخلوقات توانایی آفرینش او را دارند؛ بنابراین باید به خالق هستی توجه کند.
استاد انصاریان در ادامه با بیان اینکه ندیدن یک حقیقت، دلیل بر نبودن آن نیست، تصریح کرد: بسیاری از واقعیت‌های پیرامون ما با چشم دیده نمی‌شوند، اما آثارشان قابل مشاهده است. جریان برق در سیم دیده نمی‌شود، اما روشنایی لامپ نشان‌دهنده وجود آن است. روح انسان نیز هنگام مرگ از بدن جدا می‌شود، در حالی که با چشم قابل مشاهده نیست. بنابراین، نمی‌توان همه حقایق هستی را به امور دیدنی محدود کرد.
وی افزود: خداوند خالق هستی است و هیچ موجودی شبیه او نیست؛ ازاین‌رو نمی‌توان برای شناخت و درک وجود خداوند، معیارهای مربوط به مخلوقات مانند حجم، رنگ و ابعاد را در نظر گرفت.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به اینکه باور به قیامت نیز از ویژگی‌های قلب سلیم است، گفت: اگر جهان آخرت و حسابرسی اعمال وجود نداشته باشد، ظالمان و ستمگران تاریخ برنده و پیامبران و بندگان صالح بازنده خواهند بود؛ در حالی که عدالت الهی اقتضا می‌کند اعمال انسان‌ها بدون پاسخ نماند.
قلب انسان، سرچشمه ایمان و رفتارهای اوست
استاد انصاریان با استناد به روایتی از امام صادق(ع) در کتاب «اصول کافی»، قلب را معدن و مخزن اعضا و جوارح انسان دانست و بیان کرد: چشم، گوش، زبان، شکم و پا از آنچه در قلب وجود دارد، بهره می‌گیرند. کسی که مرتکب ربا، زنا و دیگر گناهان می‌شود، در حقیقت از سرمایه قلب خود استفاده می‌کند و کسی که به عبادت و بندگی خداوند می‌پردازد نیز از همین سرمایه بهره می‌برد. بنابراین، اصلاح رفتار انسان از اصلاح قلب آغاز می‌شود.
وی خاطرنشان کرد: سلامت یا آلودگی قلب در رفتار انسان نمایان می‌شود. قلب پاک، انسان را در برابر وسوسه‌های شیطانی و فرهنگ گناه مقاوم می‌کند، اما قلب آلوده می‌تواند زمینه ارتکاب گناهان و حتی جنایت را فراهم سازد.
قرآن، نخستین داروی درمان قلب بیمار
استاد انصاریان در ادامه با تبیین مفهوم قلب بیمار در قرآن کریم گفت: قلب بیمار، قلبی است که به جای حقیقت، باطل را در خود جای داده و این آلودگی بر رفتار و تصمیم‌های انسان اثر می‌گذارد؛ بااین‌حال، کسی که خواهان اصلاح و رهایی از بیماری‌های درونی است، می‌تواند با استفاده از داروهایی که در معارف دینی معرفی شده‌اند، قلب خود را درمان کند.
وی نخستین داروی درمان قلب را تلاوت همراه با تدبر در قرآن کریم دانست و اظهار کرد: قرآن تنها کتابی برای قرائت ظاهری نیست، بلکه آیات آن باید با تأمل و شناخت عمیق خوانده شوند. خداوند در آیه ۵۷ سوره یونس، قرآن را مایه پند، شفای بیماری‌های درونی، هدایت و رحمت برای مؤمنان معرفی کرده است.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به تأثیر آموزه‌های قرآن در تحول جامعه صدر اسلام افزود: پیامبر اکرم(ص) با بهره‌گیری از تعالیم قرآن، انسان‌هایی را که در فضای جاهلیت و بت‌پرستی زندگی می‌کردند، به ایمان و بندگی خداوند دعوت کرد و بسیاری از آنان به مؤمنان و فداکاران راه اسلام تبدیل شدند. این تحول، نمونه‌ای از قدرت درمانگری قرآن در برابر بیماری‌های قلبی و اخلاقی است.
وی همچنین با اشاره به کاربرد مفهوم شفا در قرآن کریم، به آیه مربوط به عسل در سوره نحل اشاره کرد و گفت: خداوند عسل را دارای خاصیت درمانی برای مردم معرفی کرده است. حضرت ابراهیم(ع) نیز در سخنان خود از خداوند به‌عنوان شفادهنده یاد می‌کند. قرآن هم شفای بیماری‌های درونی انسان است.
سه گروه قاری قرآن در روایت امام باقر(ع)
استاد انصاریان در بخش دیگری از سخنان خود با استناد به روایتی از امام باقر(ع) در کتاب «اصول کافی»، قاریان قرآن را به سه گروه تقسیم کرد.
وی گروه نخست را افرادی دانست که قرآن را وسیله کسب درآمد، جلب توجه حاکمان و فخرفروشی در برابر مردم قرار می‌دهند و گفت: این افراد به جای بهره‌گیری از هدایت قرآن، از آن برای رسیدن به منافع شخصی استفاده می‌کنند.
استاد انصاریان گروه دوم را کسانی معرفی کرد که حروف و الفاظ قرآن را حفظ می‌کنند، اما به حدود و احکام آن پایبند نیستند. این افراد قرآن می‌خوانند، ولی به واجبات آن عمل نمی‌کنند و از محرمات دوری نمی‌جویند؛ در نتیجه، از حقیقت و آثار هدایتگر قرآن بهره چندانی نمی‌برند.
وی گروه سوم را قاریانی دانست که قرآن را به قلب خود عرضه می‌کنند و آموزه‌های آن را در رفتار و زندگی خویش به کار می‌گیرند و افزود: این افراد هنگامی که با دستور قرآن درباره فروخوردن خشم، گذشت از خطای دیگران و نیکوکاری روبه‌رو می‌شوند، برای اجرای این آموزه‌ها در زندگی خود تلاش می‌کنند.
گذشت و نیکوکاری؛ نشانه‌های قلب سالم
این استاد حوزه علمیه با اشاره به آیات قرآن درباره کنترل خشم و گذشت از دیگران اظهار کرد: خداوند از مؤمنان می‌خواهد در برابر لغزش دیگران خشم خود را فرو ببرند، از خطاهای آنان بگذرند و در صورت امکان برای برطرف کردن مشکلاتشان قدم بردارند.
وی با تأکید بر اینکه گذشت واقعی تنها به زبان آوردن عبارت «بخشیدمت» نیست، گفت: انسان باید در قلب خود نیز از خطای دیگران بگذرد و در صورت توان برای رفع مشکلات و کمبودهای آنان اقدام کند. این همان مرحله‌ای است که قرآن از آن با عنوان نیکوکاری یاد می‌کند.
استاد انصاریان همچنین با انتقاد از قهر و قطع ارتباط طولانی‌مدت میان برخی اعضای خانواده‌ها تأکید کرد: گاهی خواهر و برادر یا دیگر بستگان سال‌ها با یکدیگر قهر هستند، در حالی که چنین رفتاری با آموزه‌های قرآن درباره عفو، گذشت و اصلاح روابط انسانی سازگار نیست.
وی در پایان با تأکید بر اینکه قلب انسان سرچشمه باورها و رفتارهای اوست، خاطرنشان کرد: اگر قلب با قرآن و آموزه‌های الهی اصلاح شود، آثار این تحول در اخلاق، عبادت، روابط خانوادگی و رفتار اجتماعی انسان نمایان خواهد شد.