گناهش ازدواج با مردی خارج از طایفه بود، گناهی که ظاهراً در نگاه مردان خانواده، آنقدر نابخشودنی بود که میشد به بهایش وی را نه از خانواده بلکه از زندگی حذف کرد آن هم نه با گلوله و خنجر ، بلکه با یک گواهی فوت!
از جنوبیترین نقطه سیستان و بلوچستان راه شیراز را در پیش گرفته بود تا کنار مردی که دوستش داشت زندگی کند ، مردی که انتخابش کرده بود، بیآنکه بخواهد به سنت و رسوم مردسالارانهی طایفه تن دهد. آمده بود تا ساده و بیدغدغه زندگی کند ،به دور از صدای اسلحه و رفتوآمد قاچاقچیان، دور از ترس و اضطراب روزهایی که نمیدانست فردا چه اتفاقی قرار است بیفتد. دور از نگرانی برای دختری که شاید روزی به دنیا میآورد و پیش از آنکه فرصت شناختن خودش و دنیای اطرافش را پیدا کند، باید به حکم رسم و رسوم طایفه، در آغاز بلوغ راهی خانه بخت میشد.
برای همین از شهر و دیار خودش دل کند و دل به مردی از دیاری دیگر سپرد تا دستکم سرنوشت خودش را خودش انتخاب کند.
سالها به سختی گذشت. با کار و تلاش، با کمترین امکانات و گاهی با حسرت روزهایی که میتوانست در کنار همسر و خانوادهاش خوش باشد. زندگی اگرچه آسان نبود، اما دستکم متعلق به خودشان بود. از خانواده خبری نداشت و خانواده هم ظاهراً تصمیم گرفته بود نامی از او نشنود.
تا اینکه صاحب فرزند شدند.
همسرش برای گرفتن شناسنامه فرزندشان به اداره ثبت احوال شیراز مراجعه میکند هنوز مقدمات کار شروع نشده بود که با واقعیتی دروغین روبهرو میشود ، مستند به سند سجلی زنش مرده بود!
برادران زن و مردان طایفه، با نفوذ و قدرتی که در منطقه داشتند، سالها پیش برای او گواهی فوت گرفته بودند.
نامش از فهرست زندگان خارج شده و در سامانه ثبت احوال، به عنوان فردی متوفی ثبت شده بود.
انگار برای پاک کردن نام زنی که برخلاف خواست آنان ازدواج کرده بود، حتی نیازی به پیدا کردن و کشتنش هم نداشتند. کافی بود او را در اسناد رسمی کشور مرده اعلام کنند!
وقتی روبهرویم نشست، از همان ابتدا معلوم بود که برای تعریف کردن یک ماجرای معمولی نیامده است. هر کلمهای که بر زبان میآورد، باری از اندوه داشت ، اندوهی جگرسوز و زخمی کهنه.
از هجران گفت ، از خانوادهای که سالها ندیده بود ، از دلتنگی برای مادر و خواهرانش و از ترسی که هنوز هم در گوشهای از ذهنش خانه داشت.
اما میان تمام حرفهایش ، جملهای بود که بیشتر از همه در ذهنم ماند : من برای خودم چیزی نمیخوام؛ فقط میخوام بتونم برای بچهام شناسنامه بگیرم.
تلخی ماجرا زمانی به اوج میرسد که پرونده در دادگاه مطرح شده بود.
زن برای اثبات زنده بودنش ، درخواست ابطال گواهی فوت تقدیم دادگاه کرده بود و شهود نیز هویت و حیات او را تأیید کرده بودند.
اما دادگاه در رد خواسته وی اعلام کرده بود که چون گواهی فوت از سوی اداره ثبت احوال، بهعنوان مرجع صالح، صادر شده است، امکان ابطال آن وجود ندارد!
انگار اعتبار یک تکه کاغذ از واقعیت زنده بودن انسانی که مقابل دادگاه ایستاده بود، بیشتر بود. زنی که نفس میکشید، سخن میگفت و شاهدانی برای اثبات حیاتش داشت، همچنان برای قاضی دادگاه ، مرده محسوب میشد.
در اعتراض به رای دادگاه بدوی از زبان زن لایحه ای با این عبارت تنظیم کردم ؛ چطور گواهی فوت مرا تایید میکنید وقتی زنده هستم و نفس میکشم !!
وکیل دادگستری_شیراز

