به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، حفظ زبان‌های بومی و انتقال میراث فرهنگی به نسل‌های آینده، یکی از چالش‌های مهم حوزه فرهنگ است؛ موضوعی که در استان مازندران با توجه به پیشینه زبان طبری، موسیقی نواحی و روایت‌های شفاهی اهمیت ویژه‌ای دارد.
محمد محمدی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران، در گفت‌وگو با خبرآنلاین با تشریح برنامه‌های هفته مازندران، از تدوین مجموعه‌ای پژوهشی با حدود ۲۰۰ هزار واژه طبری خبر داد و گفت: «این مجموعه در ۱۳ جلد و با همکاری نزدیک به ۳۰۰ پژوهشگر تهیه شده است.»
وی افزود: «پژوهشگران برای گردآوری واژگان به مناطق مختلف مازندران و نواحی کوهستانی البرز مراجعه کرده‌اند و با گویشوران محلی، از جمله چوپانان و ساکنان مناطق دوردست، گفت‌وگو کرده‌اند تا واژه‌ها و تفاوت‌های گویشی ثبت شود.»
محمدی با بیان اینکه برنامه‌ریزی برای رونمایی این مجموعه در سال ۱۴۰۵ انجام شده است، تأکید کرد: «زبان تنها وسیله ارتباط نیست، بلکه بخشی از تاریخ و حافظه فرهنگی مردم است. اگر برای ثبت و آموزش آن اقدام نکنیم، بخشی از این میراث ممکن است به‌تدریج فراموش شود.»
فرهنگ بومی نباید به مناسبت‌ها محدود شود
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران با اشاره به برنامه‌های هفته مازندران گفت: «این هفته از ۱۲ تا ۲۱ آبان‌ماه برگزار می‌شود و مناسبت‌هایی همچون آیین تیرماسی، روز ملی مازندران در ۱۴ آبان و سالروز تولد نیما یوشیج در ۲۱ آبان را شامل می‌شود.»
وی افزود: «نمایشگاه «نغمه قلم» با بیش از ۱۰۰ اثر خوش‌نویسی در فرهنگسرای نیاوران و برنامه‌هایی در برج آزادی و خانه نیما یوشیج از جمله رویدادهای مرتبط با این مناسبت هستند.محمدی در عین حال معتقد است که فعالیت‌های فرهنگی نباید به چنین مناسبت‌هایی محدود بمانند. به گفته او، با همکاری آموزش‌وپرورش برنامه‌هایی برای معرفی زبان و آیین‌های مازندرانی در بیش از ۲۰۰ مدرسه استان پیش‌بینی شده است.»
آیا قصه‌های بومی می‌توانند به اقتصاد هنر کمک کنند؟
محمدی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت تئاتر مازندران، یکی از ضعف‌های این حوزه را کمبود نمایشنامه‌های متکی بر فرهنگ بومی دانست و گفت: «در نشست با کارگردانان استان تأکید کردیم که نمایشنامه‌ها علاوه بر کیفیت هنری، باید پیام فرهنگی داشته باشند.»
وی با اشاره به تولید آثاری با الهام از داستان‌های طالب و زهره، نجما و رعنا اظهار کرد: «برخی از این نمایش‌ها بدون حضور چهره‌های مشهور توانسته‌اند مخاطبان زیادی جذب کنند. این تجربه نشان می‌دهد که می‌توان با تکیه بر قصه‌های بومی نیز به گیشه موفق رسید.»
او افزود: «در ادامه این مسیر، تولید آثاری درباره امیر و گوهر را نیز دنبال می‌کنیم تا ضمن معرفی روایت‌های تاریخی و عاشقانه مازندران، به اقتصاد هنرهای نمایشی کمک شود.»
موسیقی و سینما؛ دو ابزار برای حفظ هویت
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران با اشاره به موسیقی بومی استان گفت: «موسیقی مازندران دارای مقام‌ها و گوشه‌های ویژه‌ای است و حفظ و معرفی آن نیازمند حمایت از گروه‌های موسیقی و حضور در جشنواره‌های ملی است.»
او همچنین از تلاش برای میزبانی مازندران در رویدادهای بزرگ موسیقی نواحی خبر داد.
محمدی درباره سینما نیز گفت: «انجمنی از فیلم‌سازان استان تشکیل شده و از آنان خواسته‌ایم معماری، آیین‌ها و فرهنگ بومی را در اولویت تولیدات قرار دهند. مستند «دماوند تا کاسپین» و آثار مرتبط با استاد فرهنگ شریف و دکتر ستوده از جمله نمونه‌های مورد اشاره در این زمینه هستند.»
استقبال از کنسرت‌ها؛ نشانه‌ای از نیاز مخاطبان به رویدادهای فرهنگی
وی در بخش دیگری از گفت‌وگو با اشاره به اجرای کنسرت علیرضا قربانی در مازندران گفت: «این برنامه با ظرفیت حدود ۶ هزار نفر برگزار شد و استقبال مخاطبان زمینه افزایش اجراها را فراهم کرد. طبق آمار اعلام‌شده، حدود ۵۰ هزار بلیت در جریان این برنامه به فروش رسیده است.»
محمدی تأکید کرد: «هدف ما پاسخ‌گویی به نیاز فرهنگی مردم و توسعه رویدادهایی است که با استقبال مخاطبان همراه می‌شوند.»
با این حال، چالش اصلی همچنان تداوم این سیاست‌هاست؛ اینکه طرح‌های پژوهشی به انتشار و دسترسی عمومی منجر شوند، آموزش زبان بومی در مدارس استمرار پیدا کند و آثار هنری تولیدشده بتوانند در چرخه توزیع و اقتصاد هنر جایگاه مناسبی پیدا کنند.