در همین راستا، دکترسید زهرا میراعلمی فرماندار شهرستان سیاهکل در گفتگو با خبرنگارخبرآنلاین گیلان از برگزاری جشنواره زعفران در بخش دیلمان خبر داد و اعلام کرد زمان برگزاری این رویداد به‌زودی اطلاع‌رسانی خواهد شد. برگزاری جشنواره زعفران می‌تواند فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های تولید این محصول، عرضه دستاوردهای کشاورزان، معرفی کیفیت زعفران دیلمان و فراهم‌کردن زمینه حضور سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی در زنجیره تولید، فرآوری و بسته‌بندی این محصول ارزشمند باشد. این رویداد همچنین می‌تواند به معرفی ظرفیت‌های گردشگری و فرهنگی دیلمان و پیوند میان گردشگری روستایی و تولید محصولات بومی کمک کند.
آغاز کشت زعفران در دیلمان از سال ۱۳۸۷ داستان ورود زعفران به دیلمان به سال ۱۳۸۷ بازمی‌گردد؛ زمانی که برای نخستین بار پیاز این گیاه از استان خراسان به همت سازمان جهاد کشاورزی گیلان وارد منطقه شد و در قالب طرحی آزمایشی، در ۳۲ روستا و در قطعاتی به مساحت ۲۰۰ مترمربع، با آموزش و نظارت کارشناسان جهاد کشاورزی کشت شد. پس از مشاهده نخستین گل‌های زعفران در آبان‌ماه همان سال، روند توسعه این کشت با تأمین و ورود پیاز بیشتر ادامه یافت و به‌تدریج کشاورزان بیشتری به تولید این محصول روی آوردند. اکنون پس از گذشت نزدیک به دو دهه، حدود ۳۵ تا ۴۰ هکتار از اراضی کشاورزی نزدیک به ۴۰ روستای بخش‌های دیلمان و پیرکوه شهرستان سیاهکل زیر کشت زعفران قرار دارد. بیشتر بهره‌برداران در قطعات کوچک‌تر از یک هکتار فعالیت می‌کنند، اما در روستای عاشورآباد تعدادی از کشاورزان پیشرو توانسته‌اند سطح زیر کشت خود را به بیش از یک هکتار افزایش دهند.
ظرفیت تولید سالانه ۱۶۰ کیلوگرم طلای سرخ بر اساس برآوردهای ارائه‌شده از سوی فعالان این حوزه، عملکرد هر هکتار زعفران در منطقه حدود ۳.۵ تا ۴ کیلوگرم زعفران خالص پیش‌بینی می‌شود. با احتساب سطح زیر کشت فعلی، ظرفیت تولید سالانه زعفران در دیلمان و پیرکوه حدود ۱۲۲ تا ۱۶۰ کیلوگرم خواهد بود. با توجه به ارزش اقتصادی بالای این محصول، توسعه کشت زعفران می‌تواند نقش مهمی در افزایش درآمد کشاورزان و رونق اقتصادی روستاهای منطقه داشته باشد. البته میزان سودآوری نهایی به هزینه‌های تولید، تأمین پیاز مرغوب، نیروی کار، برداشت، فرآوری و شرایط بازار بستگی دارد. زعفران دیلمان؛ محصولی با کیفیت ممتاز یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های زعفران تولیدی دیلمان، کیفیت آن است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی فعالان این حوزه، نمونه‌های زعفران تولیدی منطقه از نظر رنگ، عطر و طعم در آزمایشگاه‌های تخصصی زعفران خراسان جنوبی مورد ارزیابی قرار گرفته و موفق به کسب درجه ممتاز شده‌اند. این ویژگی می‌تواند زمینه مناسبی برای معرفی زعفران دیلمان به‌عنوان یکی از محصولات شاخص کشاورزی گیلان و ایجاد یک برند اختصاصی منطقه‌ای فراهم کند. زعفران؛ فرصتی برای تغییر الگوی کشت در مناطق کوهستانی با توجه به محدودیت منابع آبی در برخی مناطق کوهستانی، زعفران به دلیل نیاز آبی نسبتاً پایین در مقایسه با بسیاری از محصولات زراعی، می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای تنوع‌بخشی به الگوی کشت باشد.
در حال حاضر بسیاری از کشاورزان منطقه ترجیح می‌دهند زعفران را در زمین‌های کوچک و نزدیک به محل سکونت خود، در قطعاتی به مساحت ۱۰۰ تا ۲۰۰ مترمربع کشت کنند تا مدیریت مزرعه و مراقبت از محصول برای آنان آسان‌تر باشد. زمان مناسب کاشت پیاز زعفران در منطقه معمولاً اواخر مرداد، شهریور و مهرماه است و برداشت گل نیز در آبان‌ماه انجام می‌شود. برای احداث هر هکتار مزرعه زعفران نیز حدود ۷ تا ۱۰ تن پیاز مورد نیاز است که تأمین آن یکی از مهم‌ترین هزینه‌های اولیه کشاورزان به شمار می‌رود. چهار مطالبه مهم زعفران‌کاران دیلمان از دولت با وجود ظرفیت‌های قابل توجه این محصول، زعفران‌کاران منطقه معتقدند توسعه پایدار این کشت نیازمند حمایت‌های هدفمند دولت و دستگاه‌های متولی بخش کشاورزی است.
۱. توسعه زیرساخت‌های آبی و مدیریت منابع آب حمایت از اجرای سامانه‌های نوین آبیاری، احداث استخرهای ذخیره آب کشاورزی و تسهیل دسترسی به منابع آب پایدار، از مهم‌ترین درخواست‌های کشاورزان است. ۲. ایجاد زنجیره فرآوری و بسته‌بندی محلی بخش قابل توجهی از زعفران تولیدی منطقه به‌صورت فله‌ای به خارج از استان ارسال می‌شود و نبود زیرساخت‌های فرآوری و بسته‌بندی، مانع بهره‌مندی تولیدکنندگان از ارزش افزوده واقعی محصول است. اعطای تسهیلات کم‌بهره به تعاونی‌های روستایی و کشاورزان برای راه‌اندازی کارگاه‌های استاندارد فرآوری، پاک‌سازی، آزمایشگاه‌های تعیین کیفیت و بسته‌بندی با برند اختصاصی «زعفران دیلمان» می‌تواند به حل این مشکل کمک کند. ۳. ساماندهی بازار فروش و کاهش نقش واسطه‌ها نوسانات قیمت و نبود بازارهای مطمئن فروش باعث شده است کشاورزان در برخی موارد نتوانند محصول خود را با قیمت واقعی به بازار عرضه کنند. ایجاد بازارچه‌های محلی، حمایت از فروش مستقیم و فراهم‌کردن زمینه خرید توافقی یا تضمینی، از دیگر مطالبات زعفران‌کاران است. ۴. تسهیلات کم‌بهره و حمایت بیمه‌ای هزینه بالای آماده‌سازی زمین، خرید پیاز مرغوب و تأمین نیروی کار در زمان برداشت، ضرورت ارائه تسهیلات حمایتی را دوچندان کرده است. کشاورزان خواستار وام‌های کم‌بهره با دوره تنفس متناسب با چرخه اقتصادی زعفران و همچنین تقویت پوشش بیمه محصولات کشاورزی برای جبران خسارت‌های ناشی از سرمازدگی، خشکسالی و بارندگی‌های شدید هستند. جهاد کشاورزی و ضرورت حمایت از تولیدکنندگان مدیریت جهاد کشاورزی منطقه نیز با هدف ترغیب کشاورزان به توسعه این محصول، اقداماتی از جمله برگزاری کلاس‌های آموزشی و ترویجی در مناطق دیلمان و پیرکوه و معرفی متقاضیان برای تأمین و خرید پیاز زعفران از استان خراسان انجام داده است. تداوم آموزش‌های تخصصی، تأمین نهاده‌های باکیفیت و حمایت‌های اعتباری می‌تواند زمینه ورود کشاورزان بیشتری را به این عرصه فراهم کند. دیلمان؛ از ظرفیت کشاورزی تا فرصت گردشگری و اقتصادی تجربه نزدیک به دو دهه کشت زعفران در دیلمان نشان می‌دهد که این محصول توانسته از یک کشت آزمایشی به فعالیتی اقتصادی در روستاهای منطقه تبدیل شود. اکنون برگزاری جشنواره زعفران می‌تواند نقطه عطفی در معرفی این ظرفیت باشد؛ رویدادی که علاوه بر معرفی محصول و توانمندی کشاورزان، امکان پیوند میان کشاورزی، گردشگری، صنایع تبدیلی و اقتصاد محلی را فراهم می‌کند. بی‌تردید اگر برگزاری جشنواره با برنامه‌ریزی برای توسعه کشت، حمایت از تولیدکنندگان، ایجاد زیرساخت‌های فرآوری و بسته‌بندی و ساماندهی بازار فروش همراه شود، زعفران دیلمان می‌تواند از یک محصول پراکنده روستایی به برندی شناخته‌شده در کشاورزی گیلان تبدیل شود. اکنون نگاه زعفران‌کاران دیلمان به حمایت مسئولان و برگزاری جشنواره‌ای است که بتواند صدای تولیدکنندگان این طلای سرخ را به گوش مسئولان و بازارهای اقتصادی برساند.
فرماندار سیاهکل از برگزاری جشنواره زعفران در دیلمان خبر داد