به گزارش خبرآنلاین «سیدعباس عراقچی» وزیر امور خارجه روز شنبه ۱۶ آبان در پیامی اینستاگرامی وزیر امور خارجه با اشاره به تحرکات دیپلماتیک روزهای اخیر نوشت: در ۴۸ ساعت گذشته در گفت‌وگوهای تلفنی جداگانه با ۱۲ نفر از همتایانم از کشورهای عمان، مصر، اردن، عربستان سعودی، قطر، قبرس، ترکیه، کویت، امارات متحده عربی، تونس، عراق و پاکستان، آخرین تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی و پیامدهای اقدامات تنش‌زای آمریکا و رژیم صهیونیستی را بررسی و تبادل نظر کردیم.
وزیر امور خارجه در تشریح جزئیات این تماس‌ها گفت: در این رایزنی‌ها، ضمن تشریح مواضع اصولی جمهوری اسلامی ایران، بر ضرورت احترام به حاکمیت ملی کشورها، توقف تجاوز و تهدید، پرهیز از مداخلات مخرب خارجی و مسئولیت کشورهای منطقه در جلوگیری از گسترش ناامنی تصریح کردم.
عراقچی افزود: همچنین بر حق مشروع کشورمان در دفاع از حاکمیت و امنیت ملی خود و ضرورت شکل‌گیری ترتیبات امنیتی منطقه‌ای بدون مداخله قدرت‌های فرامنطقه‌ای تاکید کردم.
رایزنی با ۱۲ کشور هم‌زمان با تحرکات تازه برای ازسرگیری مذاکرات تهران و واشنگتن
به گزارش خبرآنلاین، اشاره عراقچی به تماس‌های فشرده دیپلماتیک در ۴۸ ساعت گذشته در شرایطی است که تحرکات منطقه‌ای برای جلوگیری از بازگشت جنگ میان ایران و آمریکا شدت گرفته است. وزیر امور خارجه ایران در روزهای پنجشنبه و جمعه، علاوه بر گفت‌وگو با همتایان عمانی، مصری، اردنی، سعودی، قطری، قبرسی، ترکیه‌ای، کویتی، اماراتی، تونسی، عراقی و پاکستانی، درباره راه‌های مهار تنش‌ها و جلوگیری از گسترش درگیری رایزنی کرده است. در این میان، موضوع امنیت تنگه هرمز، محاصره دریایی آمریکا و ضرورت بازگشت به مسیر دیپلماسی از محورهای مهم این تماس‌ها بوده است.
در همین چارچوب، بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، نیز در تماس تلفنی با عراقچی بر ضرورت دستیابی به ترتیبات عملی برای تأمین امنیت مسیرهای کشتیرانی، پایان دادن به وضعیت جنگی و جلوگیری از ازسرگیری درگیری‌ها تأکید کرد. وزیران خارجه مصر و اردن نیز در گفت‌وگوهای جداگانه بر ضرورت استفاده از راهکارهای دیپلماتیک و جلوگیری از تشدید تنش‌ها تأکید داشتند. از سوی دیگر، وزیر خارجه عراق در گفت‌وگو با عراقچی درباره طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، تعیین جدول زمانی آغاز مذاکرات و گنجاندن موضوع هسته‌ای در گفت‌وگوهای احتمالی با آمریکا تبادل نظر کرد.
هم‌زمان با این رایزنی‌ها، تلاش‌های میانجیگرانه قطر و پاکستان برای بازگرداندن تهران و واشنگتن به میز مذاکره ادامه دارد. خبرگزاری رویترز روز پنجشنبه به نقل از یک مقام ارشد ایرانی گزارش داد که تهران پیشنهاد هسته‌ای خود را از طریق قطر به آمریکا منتقل کرده است؛ پیشنهادی که بررسی و مذاکره درباره آن به اجرای هفت شرط ایران از سوی واشنگتن مشروط شده است. لغو تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران و پرداخت غرامت از جمله مطالبات تهران عنوان شده‌اند. این مقام ایرانی گفته بود آمریکا در حال بررسی پیشنهاد است، اما جزئیات بیشتری درباره محتوای آن ارائه نکرد.
در سوی دیگر، خبرگزاری آکسیوس گزارش داد که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، طی دو هفته گذشته شخصاً در تلاش‌های غیرمستقیم برای دستیابی به آتش‌بس جدید و ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای مشارکت داشته است. به نوشته این رسانه، ونس تقریباً به‌صورت روزانه با محمد بن عبدالرحمن آل‌ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و دیگر میانجی‌ها در تماس بوده است. استیو ویتکاف و جرد کوشنر نیز در این تلاش‌ها مشارکت دارند. همچنین امکان برگزاری یک نشست فنی در سطح کارشناسی میان ایران و آمریکا در روزهای آینده مطرح شده، هرچند این نشست هنوز برگزار نشده است.
این تحرکات پس از آن شدت گرفت که ونس در روزهای پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نامه‌ای به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، ارسال کرد و خواستار ازسرگیری مذاکرات مستقیم شد. به گزارش آکسیوس، مقام‌های ایرانی این نامه را زمینه‌ساز ایجاد تحرک مثبت برای بازگشت به مذاکرات ارزیابی کرده‌اند.
در همین حال، نخست‌وزیر قطر روز جمعه اعلام کرد تلاش‌های میانجیگرانه دوحه برای جلوگیری از خارج شدن اوضاع منطقه از کنترل ادامه دارد و واشنگتن حتی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای نیز همچنان به دنبال یافتن راه‌حل دیپلماتیک است. او از پیشرفت در مذاکرات سخن گفت و ابراز امیدواری کرد که دو طرف به توافقی قابل قبول دست یابند. دونالد ترامپ نیز روز جمعه در تماس تلفنی با شیخ تمیم بن حمد آل‌ثانی، امیر قطر، درباره تلاش‌های دیپلماتیک دوحه برای نزدیک کردن مواضع تهران و واشنگتن گفت‌وگو کرد.
با وجود افزایش این تحرکات، هنوز توافق تازه‌ای میان ایران و آمریکا اعلام نشده و اختلاف بر سر شروط تهران برای پایان جنگ، محاصره دریایی و مسائل هسته‌ای همچنان پابرجاست. در نتیجه، دیپلماسی منطقه‌ای در شرایطی دنبال می‌شود که هم‌زمان با تلاش میانجی‌ها برای جلوگیری از بازگشت درگیری، در واشنگتن نیز بحث درباره ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران ادامه دارد.