پنجره محدود ترامپ برای ازسرگیری جنگ با ایران؛ پنتاگون خواهان حمله پیش از آغاز به کار کنگره جدید است
به گزارش خبرآنلاین به نقل از ان‌بی‌سی نیوز، مقام‌های دولت و وزارت دفاع آمریکا پنج روز پیش از انتخابات روز سه‌شنبه، این بازه زمانی را به ترامپ اعلام کرده بودند. نتایج انتخابات، که به پیروزی دموکرات‌ها و در اختیار گرفتن اکثریت هر دو مجلس نمایندگان و سنا انجامید، به گفته این مقام‌ها، احساس فوریت در کاخ سفید برای تصمیم‌گیری درباره ازسرگیری جنگ را افزایش داده است.
ادامه استقرار شمار زیادی از نیروهای نظامی، ناوها و هواپیماهای آمریکایی در خاورمیانه نیز یکی دیگر از دلایلی است که مقام‌های دولت و پنتاگون برای ضرورت تصمیم‌گیری سریع به ترامپ ارائه کرده‌اند.
بخش بزرگی از حضور نظامی آمریکا در منطقه با هدف آماده نگه داشتن گزینه ازسرگیری کارزار گسترده بمباران ایران حفظ شده است. با این حال، مقام‌های دفاعی به ترامپ گفته‌اند تمدید استقرار این تعداد ناو، هواپیما و نیروی نظامی، آمادگی عملیاتی ارتش آمریکا را تحت فشار قرار می‌دهد. به گفته دو مقام آمریکایی، پنتاگون معتقد است برای ادامه محاصره دریایی ایران به حضور نظامی بسیار کوچک‌تری در منطقه نیاز دارد.
تازه‌ترین گزینه‌های نظامی روی میز ترامپ
تیم امنیت ملی ترامپ روز پنجشنبه گزارشی از تهدیدهای ایران و تازه‌ترین گزینه‌های نظامی برای ازسرگیری عملیات گسترده علیه این کشور به رئیس‌جمهور ارائه کرد. یکی از مقام‌های آمریکایی و مقام سوم دیگری که ان‌بی‌سی نیوز با آنها گفت‌وگو کرده، اعلام کردند این نشست در کاخ سفید و در چارچوب جلسه معمول توجیه اطلاعاتی رئیس‌جمهور برگزار شد و پیت هگست، وزیر دفاع، و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نیز در آن حضور داشتند.
این مقام‌ها تأکید کردند که ترامپ هنوز درباره ازسرگیری عملیات نظامی تصمیم نهایی نگرفته است. با این حال، به گفته آنها، رئیس‌جمهور آمریکا طی چند ماه گذشته چندین بار با آغاز یک کارزار نظامی گسترده جدید علیه ایران موافقت کرده، اما هر بار تنها چند ساعت پیش از زمان تعیین‌شده برای آغاز عملیات، دستور لغو آن را داده است.
این رفت‌وبرگشت‌ها نشان می‌دهد ترامپ تا چه اندازه برای پایان دادن به جنگی که ۲۸ فوریه با مشارکت اسرائیل علیه ایران آغاز کرد، با دشواری روبه‌رو بوده است. بر اساس نظرسنجی خروجی ان‌بی‌سی نیوز در انتخابات سه‌شنبه، ۶۲ درصد رأی‌دهندگان معتقد بودند تصمیم به اقدام نظامی علیه ایران اشتباه بوده است. طولانی شدن جنگ و افزایش مداوم قیمت بنزین نیز از جمله عواملی بوده که به کاهش محبوبیت این جنگ در میان افکار عمومی آمریکا انجامیده است.
آرایش نظامی آمریکا در خاورمیانه
به گفته مقام‌های آمریکایی، ایالات متحده بیش از ۵۰ هزار نیروی نظامی در منطقه دارد. این حضور نظامی شامل دو گروه رزمی ناو هواپیمابر و یک گروه دیگر در مسیر اعزام به منطقه، حدود ۲۴ ناو، بیش از ۲۰۰ هواپیما و بیش از ۲۰۰ فروند هواپیمای سوخت‌رسان و ترابری است.
این مقام‌ها همچنین گفته‌اند ارتش آمریکا در هفته‌های اخیر مهمات بیشتری به منطقه منتقل کرده و یگان‌های هوایی جدیدی را جایگزین واحدهای قبلی کرده است.
در همین حال، یک مقام کاخ سفید در واکنش به گزارش‌ها اعلام کرد که ترامپ «در هر زمان همه گزینه‌ها را در اختیار دارد» و آمریکا با توجه به کنترل تنگه هرمز و فروپاشی اقتصاد ایران، در موقعیت بسیار قدرتمندی قرار گرفته است.
این مقام کاخ سفید گفت: «ایران به‌شدت تضعیف شده و شرایط به یکی از دو شکل پیش خواهد رفت؛ یا از مسیر آسان یا از مسیر دشوار. رئیس‌جمهور ترامپ همه کارت‌ها را در اختیار دارد و هر کاری را که به نفع ایالات متحده باشد انجام خواهد داد. فقط رئیس‌جمهور ترامپ می‌داند چه تصمیمی خواهد گرفت و چه زمانی آن را اجرا خواهد کرد.»
سخنگوی پنتاگون از اظهارنظر درباره این گزارش خودداری کرد.
نگرانی از ورود کنگره جدید به پرونده جنگ
در کنار فشارهای نظامی، نگرانی از پیامدهای سیاسی ازسرگیری جنگ پس از آغاز به کار کنگره جدید نیز در محاسبات کاخ سفید مطرح شده است.
به گفته دو مقام آمریکایی، برخی از مشاوران ترامپ به او هشدار داده‌اند که اگر دستور تشدید جنگ پس از آغاز به کار کنگره جدید صادر شود، تحقیقات احتمالی نمایندگان، محدودیت‌های بودجه‌ای یا تصویب قطعنامه‌هایی برای جلوگیری از اقدام نظامی رئیس‌جمهور می‌تواند دست او را ببندد.
این دو مقام گفته‌اند در روزهای اخیر، مطرح شدن فرصت محدود برای آغاز یک کارزار نظامی جدید، بحث‌های شدیدی را در پشت صحنه کاخ سفید به راه انداخته و حتی به مقصر دانستن یکدیگر در میان مقام‌های دولت منجر شده است.
در این میان، حامیان ازسرگیری عملیات نظامی، از جمله پیت هگست، بن‌بست کنونی را نتیجه تصمیم ترامپ برای پذیرش تفاهم‌نامه با ایران و توقف عملیات نظامی در ماه آوریل می‌دانند. به گفته دو مقام آمریکایی، آنها معاون رئیس‌جمهور جی‌دی ونس، وزیر خارجه مارکو روبیو و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، و جرد کوشنر، داماد رئیس‌جمهور و مذاکره‌کنندگان ارشد دولت با ایران، را از جمله افرادی می‌دانند که ترامپ را به پذیرش آن تفاهم و توقف حملات ترغیب کردند.
هگست و فرمانده سنتکام خواهان ادامه حملات بودند
به گفته این مقام‌ها، پیت هگست و دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، در زمان تصمیم‌گیری برای توقف عملیات نظامی در ماه آوریل، از ترامپ خواسته بودند حملات را متوقف نکند. آنها معتقد بودند اگر حملات تنها دو هفته دیگر ادامه پیدا می‌کرد، آمریکا می‌توانست به تمام اهداف خود دست یابد.
این مقام‌ها همچنین گفته‌اند هگست در ماه ژوئیه نیز ترامپ را برای ازسرگیری عملیات گسترده نظامی علیه ایران تحت فشار قرار داده و از او خواسته بود کار را تمام کند. به گفته آنها، وزیر دفاع آمریکا همچنان از حامیان اصلی آغاز دوباره حملات است.
در حالی که هگست و برخی مقام‌های نظامی معتقدند ازسرگیری عملیات گسترده می‌تواند ضربه‌ای تعیین‌کننده به ایران وارد کند و تهران را برای مذاکره با هدف پایان دادن به جنگ تحت فشار قرار دهد، گروه دیگری از مشاوران ترامپ با این دیدگاه مخالف‌اند. به گفته دو مقام آمریکایی، این گروه هشدار داده‌اند که تشدید نظامی ممکن است تلاش‌ها برای دستیابی به توافق صلح را تضعیف کند.
ونس در تلاش برای بازگشت به مسیر مذاکره
در سوی دیگر این اختلاف، جی‌دی ونس قرار دارد که در مقاطعی هدایت تلاش‌های آمریکا برای مذاکره با ایران را برعهده داشته است. تنها چند روز پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای، ونس نامه‌ای برای محسن رضایی، رئیس شورای عالی امنیت ملی ایران، ارسال کرد تا مسیر گفت‌وگوها از سر گرفته شود و در صورت امکان، از بازگشت آمریکا به حملات نظامی جلوگیری شود.
ونس یک روز پس از انتخابات نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که دلیل شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای، جنگ بوده و دستیابی به توافق از مسیر مذاکره منطقی‌ترین راه پیش رو است.
او در این پیام که بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد، نوشت: «همه می‌دانند چرا شکست خوردیم. هر گفت‌وگوی صادقانه‌ای درباره اینکه از اینجا به بعد چه باید کرد، باید از همین نقطه آغاز شود.»
مارکو روبیو نیز روز شنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران اعلام کرد که مذاکرات با ایران از طریق کانال‌های مختلف همچنان ادامه دارد.
وزیر خارجه آمریکا گفت: «ترجیح رئیس‌جمهور در مواجهه با هر چالشی در جهان این است که در صورت امکان، آن را از راه دیپلماسی و صلح‌آمیز حل‌وفصل کند.» او در عین حال افزود که ترامپ «می‌داند برخی مسائل در جهان وجود دارند که نمی‌توان آنها را به شکل مسالمت‌آمیز حل کرد.»
جنگی که قرار بود چند هفته طول بکشد
دو مقام آمریکایی در گفت‌وگو با ان‌بی‌سی نیوز تأکید کرده‌اند جنگی که اکنون وارد نهمین ماه خود شده، از ابتدا قرار نبود تا این اندازه طولانی شود. به گفته آنها، برنامه اولیه این بود که عملیات نظامی تنها چند هفته ادامه داشته باشد، نه چند ماه.
عملیاتی که پنتاگون از آن با عنوان «خشم حماسی» یاد می‌کند، شامل ۳۸ روز عملیات نظامی گسترده بود؛ هرچند آمریکا و ایران در ماه‌های پس از آن نیز به‌طور مرتب حملات و ضربات متقابل انجام داده‌اند. ان‌بی‌سی نیوز گزارش داده است که آمریکا روز دوشنبه مواضعی را در جزیره قشم ایران هدف حمله قرار داده است.
به گفته دو مقام آمریکایی، اگر ترامپ دستور آغاز کارزار نظامی جدیدی را صادر کند، این عملیات ممکن است در مقایسه با دور نخست کوتاه‌تر، اما شدیدتر باشد و استفاده از بمب‌های سنگین را در بر بگیرد.
زیرساخت‌های نفت و گاز و تأسیسات هسته‌ای ایران، از جمله سایت کوه پیک‌اکس، از اهدافی هستند که مقام‌های آمریکایی در گفت‌وگو با ترامپ درباره آنها بحث کرده‌اند.
مارک کانسیان، سرهنگ بازنشسته تفنگداران دریایی آمریکا و مشاور ارشد مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی (CSIS) در واشنگتن، نیز گفته است سنتکام می‌تواند دامنه اهداف حملات در ایران را گسترش دهد و سامانه‌های برق یا تأسیسات نفتی را نیز در فهرست اهداف قرار دهد.
به ارزیابی کانسیان، هدف قرار دادن چنین زیرساخت‌هایی می‌تواند حکومت ایران را به سمت مذاکره سوق دهد.
او گفت: «این سطح از تشدید حملات ممکن است تغییری ایجاد کند. هدف قرار دادن همان مجموعه اهداف قبلی، موضع مذاکره ایران را تغییر نخواهد داد.»
پیشنهاد استفاده از سنگین‌ترین بمب متعارف آمریکا
کانسیان همچنین پیشنهاد کرده است ترامپ می‌تواند از بمب موسوم به «مادر همه بمب‌ها» یا MOAB استفاده کند؛ بمبی متعارف با وزن ۲۲ هزار پوند که برای حمله به تأسیساتی مانند کوه پیک‌اکس، جایی که مواد هسته‌ای در عمق زمین نگهداری می‌شوند، مطرح شده است.
به گفته این کارشناس، ترامپ پیش‌تر یک بار از این بمب در افغانستان استفاده کرده و به‌کارگیری دوباره آن می‌تواند یک نمایش نظامی بزرگ و چشمگیر در اختیار رئیس‌جمهور آمریکا قرار دهد؛ اقدامی که شاید به او امکان دهد جنگ ایران را از منظر سیاسی و تبلیغاتی به نقطه پایانی برساند.
با این حال، کانسیان درباره ارزش راهبردی چنین حمله‌ای تردید دارد و معتقد است تأثیر واقعی این بمب بر اهداف مورد نظر قطعی نیست.
او در این باره گفت: «ممکن است بمب MOAB تأثیری داشته باشد یا نداشته باشد.»