به گزارش خبرآنلاین، بازار سهام آمریکا در معاملات روز پنجشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۵ با موجی از فروش مواجه شد؛ موجی که بیش از همه سهام شرکت‌های فناوری، تولیدکنندگان تراشه و کسب‌وکارهای مرتبط با زیرساخت هوش مصنوعی را تحت تأثیر قرار داد. بر اساس گزارش رویترز، شاخص‌های اصلی بورس آمریکا در این روز کاهش قابل‌توجهی را تجربه کردند و نزدک کامپوزیت در مسیر ثبت یکی از سنگین‌ترین افت‌های روزانه خود از آوریل ۲۰۲۵ قرار گرفت.
این اتفاق در شرایطی رخ داد که بازار سهام آمریکا در معاملات روز چهارشنبه تحت تأثیر کاهش ابهامات سیاسی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده بود. با این حال، فضای مثبت بازار دوام چندانی نداشت و نگرانی درباره آینده سرمایه‌گذاری در صنعت هوش مصنوعی، بار دیگر فشار فروش را افزایش داد.
بر اساس داده‌های منتشرشده در گزارش رویترز، داوجونز در مقطع گزارش‌شده ۲.۶۳ درصد، اس‌اندپی ۵۰۰ معادل ۳.۴۱ درصد و نزدک کامپوزیت ۴.۵۵ درصد افت کردند. این کاهش‌ها نشان می‌دهد فشار فروش تنها به چند شرکت محدود نبوده و بخش قابل‌توجهی از بازار سهام آمریکا را درگیر کرده است.
چرا سهام هوش مصنوعی ناگهان سقوط کرد؟
یکی از مهم‌ترین عوامل تشدید ریزش بازار، تغییر نگاه سرمایه‌گذاران به آینده صنعت هوش مصنوعی است. طی ماه‌های گذشته، توسعه هوش مصنوعی به یکی از موتورهای اصلی رشد بازار سهام آمریکا تبدیل شده بود. شرکت‌های فعال در این حوزه با جذب سرمایه‌های کلان، افزایش ارزش بازار و ثبت رکوردهای جدید، نقش مهمی در صعود شاخص‌های بورسی ایفا کردند.
با این حال، تحولات سیاسی آمریکا اکنون نگرانی تازه‌ای را در میان سرمایه‌گذاران ایجاد کرده است. پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای، به‌ویژه در برخی ایالت‌های مهمی که میزبان مراکز داده هستند، احتمال افزایش محدودیت‌ها در توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی را به موضوعی جدی برای بازار تبدیل کرده است.
سرمایه‌گذاران نگران‌اند که سیاستمداران جدید و فرمانداران ایالت‌ها، با اعمال محدودیت‌های قانونی و نظارتی، روند احداث مراکز داده را کند کنند. این نگرانی از آن جهت اهمیت دارد که رشد صنعت هوش مصنوعی تنها به طراحی نرم‌افزارها و توسعه مدل‌های جدید وابسته نیست؛ بلکه به سرمایه‌گذاری گسترده در مراکز داده، تجهیزات پردازشی، تراشه‌ها و تأمین انرژی نیز نیاز دارد.
ملیسا براون، رئیس جهانی تحقیقات تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری در شرکت سیم‌کورپ، در گفت‌وگو با رویترز توضیح داده است که سرمایه‌گذاران به این نتیجه رسیده‌اند برخی از اعضای تازه‌منتخب کنگره و فرمانداران ممکن است به دنبال کاهش سرعت توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی باشند.
به اعتقاد او، اگرچه متوقف کردن کامل این روند بعید به نظر می‌رسد، اما حتی کند شدن سرعت سرمایه‌گذاری‌ها نیز می‌تواند چشم‌انداز رشد این صنعت را تحت تأثیر قرار دهد.
در واقع، مسئله اصلی بازار این است که بخش مهمی از ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری بر اساس تداوم رشد سریع تقاضا برای هوش مصنوعی شکل گرفته است. هر عاملی که این چشم‌انداز را با تردید مواجه کند، می‌تواند به بازنگری در ارزش سهام این شرکت‌ها منجر شود.
انویدیا و کوالکام در کانون ریزش بازار
در معاملات پنجشنبه، تولیدکنندگان تراشه از جمله شرکت‌هایی بودند که بیشترین فشار فروش را تجربه کردند.
سهام شرکت انویدیا ۷.۷ درصد کاهش یافت و شاخص نیمه‌رساناهای فیلادلفیا نیز نزدیک به ۱۰ درصد افت کرد. اهمیت این اتفاق از آن جهت است که انویدیا یکی از مهم‌ترین بازیگران زنجیره تأمین سخت‌افزار هوش مصنوعی محسوب می‌شود و تحولات مربوط به این شرکت، معمولاً بر انتظارات سرمایه‌گذاران درباره کل صنعت تراشه اثر می‌گذارد.
در همین حال، سهام کوالکام نیز با افت ۱۱.۵ درصدی مواجه شد. این کاهش پس از آن اتفاق افتاد که چشم‌انداز فروش تراشه‌های مورد استفاده در گوشی‌های هوشمند برای سه‌ماهه چهارم، پایین‌تر از انتظارات وال‌استریت ارزیابی شد.
افت کوالکام نشان می‌دهد نگرانی‌های بازار صرفاً به زیرساخت هوش مصنوعی محدود نیست و ضعف احتمالی تقاضا در بخش‌های دیگر صنعت فناوری نیز می‌تواند بر رفتار سرمایه‌گذاران اثر بگذارد.
شرکت‌های بزرگ فناوری نیز از موج فروش در امان نماندند. سهام متا ۳.۸ درصد کاهش یافت، آمازون ۱.۷ درصد افت کرد و آلفابت نیز با کاهش یک‌درصدی مواجه شد.
در میان شرکت‌های دیگر، تسلا ۹ درصد و اسپیس‌ایکس ۱۱.۴ درصد از ارزش سهام خود را از دست دادند. همچنین شرکت‌های فعال در حوزه مراکز داده و زیرساخت هوش مصنوعی، از جمله آیرن، دیجیتال اپراتیو، کورویو و نبیوس، با کاهش قابل‌توجه قیمت سهام مواجه شدند.
این تحولات نشان می‌دهد موج فروش به یک صنعت یا شرکت خاص محدود نمانده و بخش‌های مختلف زنجیره سرمایه‌گذاری در فناوری را درگیر کرده است.
نزدک در آستانه ورود به محدوده اصلاح
یکی از مهم‌ترین پیامدهای ریزش اخیر، افزایش احتمال ورود شاخص نزدک کامپوزیت به محدوده اصلاح قیمتی است.
در ادبیات بازارهای مالی، زمانی که یک شاخص یا دارایی از بالاترین سطح اخیر خود دست‌کم ۱۰ درصد کاهش پیدا کند، معمولاً از ورود آن به محدوده اصلاح یا Correction سخن گفته می‌شود. این وضعیت با سقوط بازار یا بازار نزولی تفاوت دارد؛ زیرا اصلاح قیمتی لزوماً به معنای آغاز یک روند نزولی بلندمدت نیست.
طبق گزارش رویترز، نزدک کامپوزیت در معاملات پنجشنبه به محدوده‌ای نزدیک شد که می‌توانست افت ۱۰ درصدی آن نسبت به رکورد ثبت‌شده در ششم اکتبر را تأیید کند.
در مقابل، شاخص نزدک ۱۰۰ که شامل ۱۰۰ شرکت بزرگ غیرمالی پذیرفته‌شده در نزدک است، پیش‌تر در روز دوشنبه وارد محدوده اصلاح شده بود.
رویترز همچنین برآورد کرده است که با افت حدود ۵.۲ درصدی نزدک ۱۰۰ در معاملات مورد اشاره، بیش از ۲ تریلیون دلار از ارزش بازار شرکت‌های تشکیل‌دهنده این شاخص در معرض کاهش قرار می‌گیرد.
این رقم نشان‌دهنده ابعاد گسترده سرمایه‌ای است که در معرض نوسانات بازار فناوری قرار دارد. البته کاهش ارزش بازار الزاماً به معنای خروج همین میزان پول نقد از بورس نیست؛ بلکه ارزش دارایی‌های سهامداران بر اساس قیمت‌های جدید بازار محاسبه می‌شود.
داوجونز چیست و چرا افت آن اهمیت دارد؟
در کنار نزدک، شاخص داوجونز نیز در معاملات پنجشنبه کاهش قابل‌توجهی را تجربه کرد.
داوجونز یا میانگین صنعتی داوجونز، یکی از شناخته‌شده‌ترین شاخص‌های بازار سهام آمریکاست که عملکرد ۳۰ شرکت بزرگ و اثرگذار این کشور را دنبال می‌کند.
برخلاف نزدک که وزن قابل‌توجهی از شرکت‌های فناوری را در خود جای داده است، داوجونز ترکیبی از شرکت‌های فعال در صنایع مختلف، از جمله مالی، صنعتی، مصرفی و فناوری را در بر می‌گیرد. بنابراین، تغییرات این شاخص می‌تواند تصویری از وضعیت بخشی گسترده‌تر از اقتصاد شرکتی آمریکا ارائه دهد.
تفاوت مهم داوجونز با شاخص‌هایی مانند اس‌اندپی ۵۰۰ و نزدک در شیوه محاسبه آن است. داوجونز شاخصی قیمت‌محور است؛ یعنی قیمت سهام شرکت‌های عضو در محاسبه آن اهمیت مستقیم دارد، در حالی که شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ عمدتاً بر اساس ارزش بازار تعدیل‌شده با سهام شناور محاسبه می‌شود.
بر اساس گزارش رویترز، داوجونز در مقطع گزارش ۲.۶۳ درصد کاهش داشت. هم‌زمان افت ۳.۴۱ درصدی اس‌اندپی ۵۰۰ و کاهش ۴.۵۵ درصدی نزدک نشان داد که فشار فروش در بازار سهام آمریکا گسترده بوده است.
اهمیت هم‌زمانی این افت‌ها در آن است که سرمایه‌گذاران تنها در حال خروج از چند سهم پرریسک فناوری نیستند؛ بلکه در حال ارزیابی مجدد ریسک سرمایه‌گذاری در بازار سهام آمریکا هستند.
نرخ بهره فدرال رزرو؛ نگرانی تازه سرمایه‌گذاران
عامل دیگری که بر فضای منفی بازار اثر گذاشته، افزایش نگرانی‌ها درباره سیاست پولی فدرال رزرو است.
در شرایطی که سرمایه‌گذاران پیش‌تر به کاهش نرخ بهره در آمریکا امیدوار بودند، اظهارات برخی مقام‌های بانک مرکزی این کشور درباره احتمال افزایش مجدد نرخ بهره، انتظارات بازار را تغییر داده است.
بث هاماک، رئیس فدرال رزرو کلیولند، و توماس بارکین، رئیس فدرال رزرو ریچموند، روز پنجشنبه در اظهاراتی به احتمال افزایش نرخ بهره در آینده اشاره کردند.
این موضوع برای بازار سهام اهمیت زیادی دارد؛ زیرا افزایش نرخ بهره معمولاً هزینه تأمین مالی شرکت‌ها را بالا می‌برد و جذابیت سرمایه‌گذاری در دارایی‌های پرریسک، به‌ویژه سهام شرکت‌های فناوری را کاهش می‌دهد.
از سوی دیگر، ارزش‌گذاری بسیاری از شرکت‌های فناوری و هوش مصنوعی بر اساس سودآوری مورد انتظار آنها در سال‌های آینده انجام می‌شود. در چنین شرایطی، افزایش نرخ بهره می‌تواند ارزش فعلی سودهای آینده را کاهش دهد و فشار بیشتری بر قیمت سهام این شرکت‌ها وارد کند.
در همین حال، بازارها در انتظار انتشار گزارش اشتغال بخش غیرکشاورزی آمریکا در ماه اکتبر هستند؛ گزارشی که قرار است روز جمعه منتشر شود و می‌تواند بر انتظارات مربوط به تصمیم‌های بعدی فدرال رزرو اثر بگذارد.
بر اساس گزارش رویترز، معامله‌گران در آن مقطع احتمال افزایش مجدد نرخ بهره در ماه آینده را نیز در محاسبات خود لحاظ کرده بودند.
کاهش قیمت نفت؛ عاملی با اثر دوگانه
در کنار تحولات سیاسی و نگرانی‌های مربوط به نرخ بهره، کاهش قیمت نفت نیز از دیگر موضوعات اثرگذار بر بازارهای مالی آمریکا بود.
قیمت نفت در معاملات روز پنجشنبه برای چهارمین روز متوالی کاهش یافت. این اتفاق در شرایطی رخ داد که انتظارات درباره کاهش احتمال تشدید درگیری‌های نظامی مرتبط با ایران، بر بازار انرژی اثر گذاشته بود.
کاهش قیمت نفت می‌تواند از مسیر کاهش هزینه انرژی، به تعدیل فشارهای تورمی کمک کند؛ با این حال، اثر آن بر بازار سهام یکسان نیست. از یک طرف، کاهش هزینه انرژی برای بسیاری از شرکت‌ها مثبت ارزیابی می‌شود و از طرف دیگر، افت قیمت نفت می‌تواند درآمد شرکت‌های فعال در بخش انرژی را کاهش دهد.
مسئله مهم‌تر برای سیاست‌گذاران پولی این است که تورم همچنان یکی از نگرانی‌های اصلی بانک‌های مرکزی جهان باقی مانده است. افزایش قبلی قیمت نفت در پی تحولات خاورمیانه، فشارهای تورمی را تشدید کرده بود و اکنون بازارها در تلاش‌اند تأثیر کاهش اخیر قیمت انرژی را بر مسیر سیاست پولی ارزیابی کنند.
آیا اصلاح بازار آمریکا به معنای پایان رونق هوش مصنوعی است؟
ریزش اخیر بازار سهام آمریکا یک پرسش اساسی را مطرح کرده است: آیا دوران رشد پرشتاب سهام هوش مصنوعی به پایان رسیده یا بازار صرفاً در حال اصلاح انتظارات و ارزش‌گذاری شرکت‌هاست؟
واقعیت این است که کاهش قیمت سهام شرکت‌های فناوری به‌تنهایی نمی‌تواند پایان رونق هوش مصنوعی را اثبات کند. با این حال، تحولات اخیر نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران دیگر صرفاً بر اساس وعده‌های رشد آینده حاضر به پرداخت قیمت‌های بالا برای سهام این شرکت‌ها نیستند.
توسعه هوش مصنوعی به سرمایه‌گذاری‌های سنگین در بخش‌های مختلف نیاز دارد. از تولید تراشه‌های پیشرفته گرفته تا ساخت مراکز داده، تأمین برق و توسعه شبکه‌های پردازشی، همگی به منابع مالی گسترده وابسته هستند.
بنابراین، هرگونه محدودیت در توسعه مراکز داده یا افزایش هزینه‌های تأمین مالی می‌تواند بر سرعت گسترش این صنعت اثر بگذارد. در چنین شرایطی، شرکت‌هایی که بخش بزرگی از ارزش بازار آنها بر مبنای انتظارات رشد آینده شکل گرفته است، بیشتر در معرض بازنگری سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرند.
از سوی دیگر، پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا می‌تواند فضای سیاست‌گذاری درباره توسعه زیرساخت‌های فناوری را تغییر دهد. البته هنوز نمی‌توان از توقف سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی سخن گفت؛ موضوعی که در حال حاضر مطرح است، افزایش احتمال محدودیت‌ها و کند شدن روند توسعه برخی پروژه‌هاست.
در مجموع، ریزش پنجشنبه وال‌استریت را می‌توان نشانه‌ای از تغییر فضای سرمایه‌گذاری در بازار فناوری آمریکا دانست؛ بازاری که طی ماه‌های گذشته بخش مهمی از رشد خود را از خوش‌بینی به آینده هوش مصنوعی گرفته بود.
اکنون سه عامل سیاسی، پولی و اقتصادی به‌طور هم‌زمان بر انتظارات سرمایه‌گذاران اثر گذاشته‌اند: نگرانی از محدودیت توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، احتمال افزایش نرخ بهره و تردید درباره چشم‌انداز سودآوری شرکت‌های فناوری.
اگر این نگرانی‌ها ادامه پیدا کند، فشار فروش می‌تواند به سایر بخش‌های بازار نیز گسترش یابد. با این حال، برای قضاوت درباره آغاز یک روند نزولی بلندمدت، باید واکنش بازار به داده‌های اشتغال، سیاست‌های فدرال رزرو و تحولات مربوط به صنعت هوش مصنوعی را بررسی کرد.