به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در این روایت، امام صادق(ع) با بیانی صریح، دوگانگی میان گفتار و کردار برخی افراد را توصیف می‌کنند؛ کسانی که زبانشان شیرین و دلنشین است، اما در باطن، نیت و رفتارشان با آموزه‌های دینی فاصله‌ای عمیق دارد.
هشدار امام صادق(ع) درباره کسانی که دین را ابزار دنیاطلبی می‌کنند
حضرت در توصیف این افراد می‌فرمایند:
«وَ أَلْسِنَتُهُمْ أَحْلَی مِنَ الْعَسَلِ»
زبان‌هایشان از عسل شیرین‌تر است.
اما امام(ع) بلافاصله به حقیقت درونی آنان اشاره کرده و می‌فرمایند:
«وَ أَعْمَالُهُمُ الْبَاطِنَةُ أَنْتَنُ مِنَ الْجِیَفِ»
و اعمال پنهانی و درونی‌شان از مردار متعفن‌تر است.
وقتی ظاهر سخن با نیت قلبی تفاوت دارد
مرحوم آیت‌الله مجتبی تهرانی در شرح این روایت، به نکته‌ای عمیق اشاره می‌کند: این افراد در ظاهر سخنانی زیبا و دلنشین بر زبان می‌آورند، اما آنچه در دل دارند با گفتارشان تفاوت دارد. زبانشان از یک حقیقت سخن می‌گوید، ولی نیتشان در مسیری دیگر حرکت می‌کند.
به تعبیر ایشان، امام صادق(ع) در ادامه روایت، با لحنی هشدارآمیز این پرسش‌ها را مطرح می‌کنند:
«أَ فَبِی یَغْتَرُّونَ أَمْ إِیَّایَ یُخَادِعُونَ أَمْ عَلَیَّ یَجْتَرُونَ...»
آیا به سبب من دچار غرور شده‌اند؟ آیا می‌خواهند مرا فریب دهند؟ یا در برابر من گستاخی می‌کنند؟
این فراز از روایت، به خطر بزرگ دین‌فروشی اشاره دارد؛ زمانی که فرد، مفاهیم مقدس و باورهای دینی را نه برای هدایت و بندگی خداوند، بلکه به‌عنوان ابزاری برای کسب منافع شخصی و دنیوی به کار می‌گیرد.
معیار دینداری، فقط سخنان زیبا نیست
این هشدار امام صادق(ع) یادآور حقیقتی مهم است: دینداری را نمی‌توان صرفاً از روی ظاهر، ادبیات مذهبی یا سخنان جذاب افراد سنجید. آنچه به گفتار انسان اعتبار می‌بخشد، صداقت نیت، پاکی باطن و هماهنگی رفتار با ادعاهای اوست.
این روایت دعوتی است به تأمل در فاصله میان زبان و عمل؛ فاصله‌ای که اگر با ریا، فریب و دنیاطلبی پر شود، می‌تواند مقدسات دینی را به ابزاری برای رسیدن به اهداف شخصی تبدیل کند.
منبع: وسائل الشیعه، جلد ۱۵، صفحه ۳۵۷
شرح روایت: بیانات اخلاقی مرحوم آیت‌الله مجتبی تهرانی
برای دانلود فایل صوتی اینجا را کلیک کنید.