به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، از دعای قبل از خواب تا حرز رهایی از سختیها؛ با مهمترین دعاهای منقول از حضرت فاطمه زهرا (سلاماللهعلیها) آشنا شوید.
در میان دعاهای منقول از حضرت زهرا (س)، نیایشهایی برای اوقات مختلف شبانهروز، پس از نماز، هنگام خواب، روز جمعه و زمان مواجهه با مشکلات دیده میشود. همچنین برخی از این دعاها به درخواست حاجت، دفع خوابهای ناخوشایند و طلب سلامتی اختصاص دارند.
بنابر روایت حوزه، در این مطلب، با استناد به منابع معرفیشده در مجموعه آثار و کتابهای مرتبط با سیره حضرت زهرا (س)، ۱۰ دعای منقول از ایشان را همراه با متن عربی و ترجمه فارسی مرور میکنیم.
۱. دعای حضرت زهرا (س) برای برآورده شدن حاجات و قناعت به روزی الهی
یکی از دعاهای جامع منقول از حضرت فاطمه زهرا (سلاماللهعلیها)، نیایشی است که در آن بنده از خداوند قناعت، سلامتی، آمرزش، آسان شدن امور و توفیق بندگی درخواست میکند.
متن دعا:
«اللّهمّ قنّعنی بما رزقتنی، و استرنی و عافنی أبدا ما أبقیتنی، و اغفر لی و ارحمنی إذا توفّیتنی. اللّهمّ لا تعینی فی طلب ما لم تقدّره لی، و ما قدّرته علیّ فاجعله میسّرا سهلا. اللّهمّ کافِ عن والدیّ و کلّ من له نعمة علیّ خیر مکافاة. اللّهمّ فرّغنی لما خلقتنی له، و لا تشغلنی بما تکفّلت لی به، و لا تعذّبنی و أنا أستغفرک، و لا تحرمنی و أنا أسألک. اللّهمّ ذلّل نفسی فی نفسی، و عظّم شأنک فی نفسی، و ألهمنی طاعتک، و العمل بما یرضیک، و التّجنّب ممّا یسخطک، یا أرحم الرّاحمین.»
ترجمه:
خداوندا! مرا به آنچه روزیام کردهای قانع ساز و تا زمانی که زندهام، پوشش و عافیت عطا فرما. هنگامی که مرا از دنیا میبری، مرا بیامرز و مورد رحمت خود قرار بده.
خدایا! مرا در طلب چیزی که برایم مقدر نکردهای به رنج مینداز و آنچه را برایم مقدر کردهای، آسان و هموار گردان.
پروردگارا! بهترین پاداش را به پدر و مادرم و هر کسی که بر من حقی دارد عطا کن.
مرا برای کاری که به خاطر آن آفریده شدهام فارغ ساز و به اموری که خودت بر عهده گرفتهای مشغول مکن. در حالی که از تو آمرزش میخواهم، عذابم نکن و هنگامی که از تو درخواست میکنم، محرومم مساز.
خدایا! نفس مرا در نظرم کوچک و مقام خودت را در دلم بزرگ گردان و اطاعت از خودت، انجام کارهای پسندیده و دوری از آنچه موجب خشمت میشود را به من الهام کن.
منبع: فاطمه زهرا علیهاالسلام، شادمانی دل پیامبر صلیاللهعلیهوآله، جلد ۱، صفحه ۳۱۸؛ نیایشهایی از سویدای دل، جلد ۱، صفحه ۲۷۲.

۲. دعای حضرت زهرا (س) در روز جمعه
در روایتی، دعایی از حضرت فاطمه (س) برای روز جمعه نقل شده است که محور اصلی آن تقرب به خداوند، اخلاص در عمل، آمرزش گناهان و طلب عاقبتبهخیری است.
متن دعا:
«اَللّهُمَّ اجْعَلْنا مِنْ اَقْرَبِ مَنْ تَقَرَّبَ اِلَیْکَ، وَ اَوْجَهِ مَنْ تَوَجَّهَ اِلَیْکَ، وَ اَنْجَحِ مَنْ سَاَلَکَ وَ تَضَرَّعَ اِلَیْکَ. اَللّهُمَّ اجْعَلْنا مِمَّنْ کَاَنَّهُ یَراکَ اِلیٰ یَوْمِ الْقِیامَةِ الَّذی فیهِ یُلْقاکَ، وَ لا تَمِتْنا اِلاّ عَلیٰ رِضاکَ. اَللّهُمَّ وَ اجْعَلْنا مِمَّنْ اَخْلَصَ لَکَ بِعَمَلِهِ، وَ اَحَبَّکَ فی جَمیعِ خَلْقِکَ. اَللّهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اغْفِرْ لَنا مَغْفِرَةً جَزْماً حَتْماً لا نَقْتَرِفُ بَعْدَها ذَنْباً وَ لا نَکْتَسِبُ خَطیئَةً وَ لا اِثْماً. اَللّهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ صَلاةً نامِیَةً زاکِیَةً مُتَتابِعَةً مُتَواصِلَةً مُتَرادِفَةً بِرَحْمَتِکَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ.»
ترجمه:
خداوندا! ما را از نزدیکترین بندگان به خودت و از موفقترین کسانی قرار بده که به درگاهت روی آورده و با تضرع از تو درخواست میکنند.
پروردگارا! ما را از کسانی قرار بده که چنان به تو ایمان دارند که گویی تو را میبینند و تا روز قیامت و دیدار تو بر این باور استوار میمانند. ما را جز در حالی که از ما راضی هستی، از دنیا مبر.
خدایا! ما را از بندگانی قرار بده که اعمالشان را برای تو خالص کردهاند و مورد محبت تو هستند.
بر محمد و خاندان محمد درود فرست و ما را به آمرزشی قطعی بیامرز که پس از آن مرتکب گناه و خطا نشویم.
منبع: پرسش و پاسخ درباره زندگانی حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام، جلد ۱، صفحه ۵۴۵.
۳. دعای حضرت زهرا (س) هنگام سختیها و دشواریهای قیامت
یکی دیگر از دعاهای نقلشده از حضرت زهرا (س)، نیایشی درباره سختیهای روز قیامت و درخواست پناه و آسایش از خداوند در آن روز است.
متن دعا:
«اَللّهُمَّ، اِذا ضاقَ الْمَقامُ بِالنّاسِ، فَنَعُوذُ بِکَ فی ضِیقِ الْمَقامِ. اَللّهُمَّ، اِذا طالَ یَوْمُ الْقِیامَةِ عَلَی الْمُجْرِمینَ، فَقَصِّرْ [طُولَ] ذلِکَ الْیَوْمِ عَلَیْنا، کَما بَیْنَ الصَّلاةِ اِلَی الصَّلاةِ. اَللّهُمَّ، اِذا دَنَتِ الشَّمْسُ مِنَ الْجَماجِمِ فَکانَ بَیْنَها وَ بَیْنَ الْجَماجِمِ مِقْدارُ مِیلٍ، وَ زِیدَ فی حَرِّها حَرُّ عَشْرِ سِنینَ، فَاِنّا نَسْئَلُکَ اَنْ تُظِلَّنا بِالْغَمامِ، وَ تَنْصِبَ لَنَا الْمَنابِرَ وَالْکَراسِیَّ، نَجْلِسُ عَلَیْها وَالنّاسُ یَنْطَلِقُونَ فِی الْمَقامِ، آمِینَ، رَبَّ الْعالَمینَ.»
مضمون دعا:
خداوندا! هنگامی که جایگاه بر مردم تنگ و دشوار میشود، در آن سختی به تو پناه میآوریم.
پروردگارا! هنگامی که روز قیامت برای گناهکاران طولانی میشود، آن روز را برای ما کوتاه و آسان گردان؛ چنانکه فاصله میان دو نماز کوتاه است.
خدایا! هنگامی که خورشید به سر مردم نزدیک میشود و گرمای آن شدت میگیرد، از تو میخواهیم که ما را در سایه ابرها قرار دهی و جایگاهی برای آسایش ما فراهم کنی.
منبع: پرسش و پاسخ درباره زندگانی حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام، جلد ۱، صفحه ۵۵۹.
۴. دعای حضرت زهرا (س) در سجده پس از نماز
در میان نیایشهای منقول از حضرت فاطمه (س)، دعایی نیز برای سجده پس از نماز نقل شده است. این دعا با بیان صفات بیهمتای خداوند، بر بیواسطه بودن ارتباط بنده با پروردگار تأکید میکند.
متن دعا:
«یا مَنْ لَیْسَ غَیْرُهُ رَبٌّ یُدْعیٰ. یا مَنْ لَیْسَ فَوْقَهُ اِلهٌ یُخْشیٰ. یا مَنْ لَیْسَ دُونَهُ مَلِکٌ یُتَّقیٰ. یا مَنْ لَیْسَ لَهُ وَزیرٌ یُؤْتیٰ. یا مَنْ لَیْسَ لَهُ حاجِبٌ یُرْشیٰ. یا مَنْ لَیْسَ لَهُ بَوّابٌ یُغْشیٰ. یا مَنْ لا یَزْدادُ عَلیٰ کَثْرَةِ السُّؤالِ اِلاّ کَرَماً وَ جُوداً، وَ عَلیٰ کَثْرَةِ الذُّنُوبِ اِلاّ عَفْواً وَ صَفْحاً، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ افْعَلْ بی کَذا وَ کَذا.»
ترجمه:
ای آنکه جز تو پروردگاری نیست که خوانده شود! ای آنکه بالاتر از تو معبودی نیست که از او بیم داشته باشند! ای آنکه جز تو فرمانروایی نیست که از او پروا کنند!
ای آنکه وزیر و واسطهای نداری که برای رسیدن به تو به سراغش بروند! ای آنکه دربان و نگهبانی نداری که برای ورود به محضرت نیازمند رشوه باشد!
ای آنکه هرچه بندگان بیشتر از تو درخواست کنند، جز بر کرم و بخشندگیات افزوده نمیشود و هرچه گناهان بیشتر باشد، جز بر عفو و گذشتت نمیافزاید!
بر محمد و خاندان محمد درود فرست و حاجت مرا برآورده ساز.
منبع: تفسیر و شرح صحیفه سجادیه (انصاریان)، جلد ۵، صفحه ۲۵۱.
۵. دعای حضرت زهرا (س) پیش از خواب
یکی از توصیههای عبادی پیامبر اکرم (ص) به حضرت فاطمه زهرا (س)، خواندن دعایی پیش از خواب است. این نیایش با پناه بردن به پروردگار آسمانها و زمین آغاز میشود و در ادامه، درخواست رهایی از بدهکاری، فقر و دشواریهای زندگی را در بر میگیرد.
متن دعا:
«اَللّهُمَّ! رَبَّ السَّماواتِ السَّبْعِ وَ رَبَّ الْعَرْشِ الْعَظیمِ، رَبَّنا رَبَّ کُلِّ شَیْءٍ، مُنْزِلَ التَّوْراةِ وَ الْإِنْجیلِ وَ الْفُرْقانِ، فالِقَ الْحَبِّ وَ النَّویٰ، اَعُوذُ بِکَ مِنْ شَرِّ کُلِّ دَابَّةٍ اَنْتَ آخِذٌ بِناصِیَتِها. اَنْتَ الاَوَّلُ فَلَیْسَ قَبْلَکَ شَیْءٌ، وَ اَنْتَ الْآخِرُ فَلَیْسَ بَعْدَکَ شَیْءٌ، وَ اَنْتَ الظّاهِرُ فَلَیْسَ فَوْقَکَ شَیْءٌ، وَ اَنْتَ الْباطِنُ فَلَیْسَ دُونَکَ شَیْءٌ، وَ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ عَلیٰ اَهْلِ بَیْتِهِ وَ عَلَیْهِمُ السَّلامُ، وَ اقْضِ عَنِّی الدَّیْنَ، وَ اَغْنِنِی مِنَ الْفَقْرِ، وَ یَسِّرْ لی کُلَّ اَمْرٍ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ.»
ترجمه و مضمون:
خداوندا! ای پروردگار هفت آسمان و عرش بزرگ، ای پروردگار ما و پروردگار همه چیز، ای نازلکننده تورات و انجیل و قرآن، و شکافنده دانه و هسته!
از شر هر جنبندهای که زمامش در دست توست به تو پناه میآورم.
تو اولی هستی که پیش از تو چیزی نبوده و آخری هستی که پس از تو چیزی نیست. تو آشکاری و بالاتر از تو چیزی نیست و تو پنهانی و فراتر از ادراک مخلوقات هستی.
خدایا! بر محمد و خاندانش درود فرست، بدهی مرا ادا کن، مرا از فقر بینیاز ساز و همه امورم را آسان گردان.
منبع: سیره اخلاقی و سبک زندگی حضرت زهرا، جلد ۱، صفحه ۳۸.
۶. دعای حضرت زهرا (س) برای دفع خوابهای بد
در روایتی از امام صادق (ع)، دعایی از حضرت زهرا (س) برای پناه بردن به خداوند از آثار ناخوشایند خوابها نقل شده است.
متن دعا:
«اَعُوذُ بِما عاذَتْ بِهِ مَلائِکَةُ اللهِ الْمُقَرَّبُونَ وَ اَنْبِیآءُ اللهِ الْمُرْسَلُونَ وَ عِبادُ اللهِ الصّالِحُونَ مِنْ شَرِّ رُؤْیایَ الَّتی رَاَیْتُ اَنْ تَضُرَّنی فی دینی وَ دُنْیایَ.»
ترجمه:
پناه میبرم به همان کسی که فرشتگان مقرب الهی، پیامبران فرستادهشده و بندگان صالح خدا به او پناه میبرند؛ از شر خوابی که دیدهام و بیم آن دارم به دین و دنیای من آسیب برساند.
منبع: پرسش و پاسخ درباره زندگانی حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام، جلد ۱، صفحه ۵۳۷.
۷. دعای حضرت زهرا (س) برای افزایش توان عبادت و فهم قرآن
در یکی دیگر از دعاهای منقول از حضرت فاطمه (س)، درخواست نیروی بندگی، بصیرت در فهم قرآن و شناخت احکام الهی دیده میشود. این دعا نشان میدهد که عبادت آگاهانه و فهم عمیق معارف دینی در منظومه نیایشهای ایشان جایگاه ویژهای دارد.
متن دعا:
«اَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ قُوَّةً فی عِبادَتِکَ، وَ تَبَصُّراً فی کِتابِکَ، وَ فَهْماً فی حُکْمِکَ. اَللّهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ لا تَجْعَلِ الْقُرْآنَ بِنا ماحِلاً، وَ الصِّراطَ زائِلاً، وَ مُحَمَّداً صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ عَنّا مُوَلِّیاً.»
ترجمه:
خداوندا! از تو نیروی بندگی و عبادت، بینش در فهم کتابت و درک احکام و فرمانهایت را درخواست میکنم.
پروردگارا! بر محمد و خاندان محمد درود فرست و قرآن را برای ما مهجور و دور از فهم، راه راست را ناپایدار و پیامبر را از ما رویگردان قرار مده.
منبع: پیشوایان هدایت، جلد ۳، صفحه ۲۹۲.
۸. حرز حضرت زهرا (س) برای گشایش گرفتاریها و رهایی از سختیها
یکی دیگر از متون منقول از حضرت زهرا (سلاماللهعلیها)، دعایی است که در آن خداوند به حق عرش، وحی، پیامبر و خانه توحید سوگند داده میشود و از او درخواست گشایش و فرج میشود.
متن دعا:
«اَللّهُمَّ بِحَقِّ الْعَرْشِ وَ مَنْ عَلاهُ، وَ بِحَقِّ الْوَحْیِ وَ مَنْ اَوْحاهُ، وَ بِحَقِّ النَّبِیِّ وَ مَنْ نَبَّاهُ، وَ بِحَقِّ الْبَیْتِ وَ مَنْ بَناهُ، یا سامِعَ کُلِّ صَوْتٍ، یا جامِعَ کُلِّ فَوْتٍ، یا بارِیءَ النُّفُوسِ بَعْدَ الْمَوْتِ، صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ اَهْلِ بَیْتِهِ، وَ اْتِنا وَ جَمیعَ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمُؤْمِناتِ فی مَشارِقِ الْاَرْضِ وَ مَغارِبِها، فَرَجاً مِنْ عِنْدِکَ عاجِلاً، بِشَهادَةِ اَنْ لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ وَ اَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُکَ وَ رَسُولُکَ، صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَ عَلیٰ ذُرِّیَّتِهِ الطَّیِّبینَ الطّاهِرینَ وَ سَلَّمَ تَسْلیماً کَثیراً.»
مضمون دعا:
خداوندا! به حق عرش و آنکه بر آن قرار دارد، به حق وحی و آنکه آن را نازل کرده، به حق پیامبر و آنکه او را به پیامبری برگزیده و به حق خانه و آنکه آن را بنا کرده است، از تو درخواست میکنیم.
ای شنونده همه صداها و گردآورنده آنچه از دست رفته است، ای آفریننده جانها پس از مرگ! بر محمد و خاندانش درود فرست و برای ما و همه مردان و زنان مؤمن در شرق و غرب زمین، گشایش و فرجی فوری از جانب خودت مقرر فرما.
منبع: پرسش و پاسخ درباره زندگانی حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام، جلد ۱، صفحه ۵۱۸.

۹. دعای نور حضرت زهرا (س) برای بیماری تب
از دیگر دعاهای مشهور منسوب به حضرت فاطمه زهرا (س)، دعای نور است که در برخی منابع برای بیماری تب نقل شده است. این دعا با تکرار نام خداوند و توصیف نور الهی آغاز میشود.
متن دعا:
«بِسْمِ اللهِ النُّورِ، بِسْمِ اللهِ نُورِ النُّورِ، بِسْمِ اللهِ نُورٌ عَلیٰ نُورٍ، بِسْمِ اللهِ الَّذی هُوَ مُدَبِّرُ الْاُمُورِ، بِسْمِ اللهِ الَّذی خَلَقَ النُّورَ مِنَ النُّورِ.
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذی خَلَقَ النُّورَ مِنَ النُّورِ، وَ اَنْزَلَ النُّورَ عَلَی الطُّورِ، فی کِتابٍ مَسْطُورٍ، فی رِقٍّ مَنْشُورٍ، بِقَدَرٍ مَقْدُورٍ، عَلیٰ نَبِیٍّ مَحْبُورٍ. اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذی هُوَ بِالْعِزِّ مَذْکُورٌ، وَ بِالْفَخْرِ مَشْهُورٌ، وَ عَلَی السَّرّآءِ وَ الضَّرّآءِ مَشْکُورٌ، وَ صَلَّی اللهُ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطّاهِرینَ.»
مضمون دعا:
به نام خداوند نور، به نام خداوند نورِ نورها، به نام خداوندی که نور بر فراز نور است و تدبیرکننده امور جهان است.
ستایش مخصوص خداوندی است که نور را آفرید و آن را بر طور نازل کرد؛ خداوندی که در همه حال، چه در آسایش و چه در سختی، شایسته ستایش است.
در پایان نیز بر پیامبر اکرم (ص) و خاندان پاک ایشان درود فرستاده میشود.
منبع: پرسش و پاسخ درباره زندگانی حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام، جلد ۱، صفحه ۵۱۸.
۱۰. دعای حضرت زهرا (س) پس از نماز صبح
در میان تعقیبات و دعاهای منقول از حضرت زهرا (س)، نیایشی نیز برای آغاز روز و شهادت دادن به یگانگی خداوند وجود دارد.
متن دعا:
«اَللّهُمَّ اِنّی اَصْبَحْتُ اُشْهِدُکَ وَ کَفیٰ بِکَ شَهیداً، وَ اُشْهِدُ مَلائِکَتَکَ وَ حَمَلَةَ عَرْشِکَ وَ سُکّانَ سَبْعِ سَماواتِکَ وَ اَرْضِکَ وَ اَنْبِیآءَکَ وَ رُسُلَکَ وَ وَرَثَةَ اَنْبِیآءَکَ وَ رُسُلِکَ وَ الصّالِحینَ مِنْ عِبادِکَ وَ جَمیعَ خَلْقِکَ، فَاشْهَدْ لی وَ کَفیٰ بِکَ شَهیداً. اِلهی اِنّی اَشْهَدُ اَنَّکَ اَنْتَ اللهُ لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ الْمَعْبُودُ، وَحْدَکَ لا شَریکَ لَکَ، وَ اَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُکَ وَ رَسُولُکَ...»
مضمون دعا:
خداوندا! صبح کردم در حالی که تو را گواه میگیرم و گواهی تو کافی است. فرشتگانت، حاملان عرشت، ساکنان آسمانها و زمین، پیامبران و فرستادگانت، وارثان آنان، بندگان شایسته و همه آفریدگانت را نیز گواه میگیرم.
خدایا! گواه باش که تویی الله، معبودی جز تو نیست و تنها تو شایسته پرستشی. تو یگانهای و شریکی نداری و محمد بنده و فرستاده توست.
منبع: پرسش و پاسخ درباره زندگانی حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام، جلد ۱، صفحه ۵۷۳.
دعاهای حضرت زهرا (س) چه آموزههایی برای زندگی امروز دارند؟
مرور دعاهای منقول از حضرت فاطمه زهرا (سلاماللهعلیها) نشان میدهد که نیایش در سیره ایشان تنها به درخواست حاجت و رفع مشکلات محدود نیست؛ بلکه مجموعهای از آموزههای اخلاقی، اعتقادی و معنوی را در بر میگیرد.
مهمترین محورهای این دعاها عبارتاند از:
- قناعت و رضایت به تقدیر الهی: درخواست روزی همراه با آرامش و دوری از حرص و طمع.
- آمرزش و بازگشت به سوی خدا: توجه به توبه، رحمت الهی و پاکی از گناه.
- اخلاص در عبادت: درخواست توان بندگی و انجام اعمال مورد رضایت پروردگار.
- آرامش در سختیها: پناه بردن به خداوند هنگام گرفتاری و نگرانی.
- توجه به آخرت: یادآوری قیامت و درخواست آسانی در مراحل دشوار آن.
- توکل و اعتماد به خداوند: سپردن امور زندگی به پروردگار و درخواست گشایش در مشکلات.
سخن پایانی
دعاهای منقول از حضرت فاطمه زهرا (سلاماللهعلیها) گنجینهای از معرفت، توحید، اخلاص و بندگی هستند. در این نیایشها، انسان هم برای نیازهای روزمره خود به درگاه خداوند روی میآورد و هم از او بصیرت، پاکی دل، توان عبادت و عاقبتبهخیری میخواهد.
بازخوانی این دعاها میتواند فرصتی برای بازنگری در رابطه انسان با خداوند و آموختن شیوهای عمیقتر از مناجات باشد؛ شیوهای که در آن، آرامش حقیقی نه فقط در برآورده شدن خواستهها، بلکه در اعتماد، بندگی و رضایت الهی جستوجو میشود.
یادآوری پژوهشی: متن حاضر بر اساس نقلهای ارائهشده تنظیم شده است. برای انتشار پژوهشی، لازم است مأخذ اولیه هر روایت، سند نقل، اختلاف نسخههای متنی و میزان اعتبار انتساب دعاها به حضرت زهرا (س) بهصورت جداگانه بررسی شود. همچنین دعای نور یا دیگر دعاهای نقلشده نباید جایگزین تشخیص و درمان پزشکی بیماریها شوند.

