به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در قله‌های صخره‌ای و مرتفع رشته‌کوه دولومیت در شمال ایتالیا، گرمای بی‌سابقه تابستان لایه‌های یخ را کنار زده و انبوهی از تسلیحات متعلق به قرن بیستم را نمایان کرده است.
ارتش ایتالیا در طول تابستان حدود ۲۵۰ ماده منفجره متعلق به جنگ جهانی اول را کشف و خنثی کرد. خبرگزاری ایتالیایی آنسا (ANSA) این خبر را گزارش داده است.
این بقایای خطرناک جنگ در دامنه‌های مرتفع کوهستانی و یخچال‌های طبیعیِ در حال ذوب در منطقه ترنتینو آلتو آدیجه (Trentino-Alto Adige) پیدا شدند. کوهنوردان و گردشگران طبیعت‌گرد بارها این مهمات را مشاهده و موضوع را به مقام‌های مسئول گزارش کردند.
در یکی از موارد عجیب، آتش‌نشانان هنگام بیرون کشیدن خودرویی که پس از فراموش کردن کشیدن ترمز دستی از جاده منحرف شده و به دره سقوط کرده بود، یک گلوله خمپاره ۹۰ میلی‌متریِ عمل‌نکرده پیدا کردند. باربی لاتزا نادو (Barbie Latza Nadeau) در گزارشی برای شبکه سی‌ان‌ان این ماجرا را روایت کرده است.
مجموعه‌ای از گلوله‌های عمل‌نکرده توپخانه‌ای متعلق به جنگ جهانی اول،روی یخ‌های در حال ذوب یکی از یخچال‌های طبیعی در رشته‌کوه دولومیت پراکنده شده‌اند.
منبع عکس: ارتش ایتالیا (Esercito Italiano)
این کشف غیرمنتظره در ماه ژوئن، نخستین مورد از عملیات پاک‌سازی و جمع‌آوری مهمات در فصل جاری برای تیپ آلپاین جولیا ارتش ایتالیا بود. متخصصان ارتش تا اواسط اکتبر در امتداد خط‌الرأس‌های مرتفع و پرتگاه‌های خطرناک به عملیات ادامه دادند. این عملیات مناطقی ازجمله یخچال‌های طبیعی کاره آلتو و لارس در محدوده آداملو-برنتا و همچنین نواحی نزدیک قله چیما تره کانونی و یخچال لیوریو در منطقه استلویو را دربرمی‌گرفت. این اطلاعات در بیانیه ارتش ایتالیا منتشر شده است.
به گزارش روزنامه گاردین به نقل از آنجلا جفریدا، در میان ۲۵۰ قطعه مهمات کشف‌شده، نارنجک‌های دستی، گلوله‌های توپخانه ۷۵ میلی‌متری و گلوله‌های خمپاره ساخت فرانسه از نوع «تِوِتو» به چشم می‌خورد.
این تسلیحات یادگار هولناک «جنگ سفید» هستند؛ نبردی بی‌رحمانه که بین سال‌های ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۸ میان ارتش‌های اتریش ـ مجارستان و ایتالیا در ارتفاعاتی گاه بیش از ۱۰ هزار پا (حدود ۳ هزار متر) جریان داشت. سربازان در آن دوران تونل‌هایی را مستقیماً در دل یخ حفر می‌کردند، توپ‌های سنگین صحرایی را از صخره‌های عمودی بالا می‌کشیدند و سرمای طاقت‌فرسا را تحمل می‌کردند.
برآورد می‌شود جنگ سفید حدود ۱۸۰ هزار کشته بر جای گذاشته باشد. بخش عمده این تلفات ناشی از سرمازدگی، سقوط از ارتفاع و بهمن‌های ویرانگر بود؛ عواملی که بسیار مرگبارتر از گلوله‌های دشمن بودند. با پایان درگیری‌ها در اواخر سال ۱۹۱۸، هر دو طرف زرادخانه‌های عظیمی از تسلیحات و همچنین پیکر سربازان کشته‌شده را در منطقه رها کردند؛ بقایایی که زیر توده‌های برف زمستانی مدفون شدند و در دل یخچال‌های طبیعی یخ زدند.
اگرچه کوهنوردان از دهه ۱۹۹۰ به طور پراکنده بقایای جنگی را در این مناطق پیدا کرده‌اند، سرعت و حجم این کشفیات در سال‌های اخیر به‌شدت افزایش یافته است. تغییرات اقلیمی عامل اصلی این روند است. کاهش بارش برف در زمستان ۲۰۲۵ و به دنبال آن گرمای سوزان تابستان ۲۰۲۶، موجب عقب‌نشینی بی‌سابقه یخچال‌های طبیعی در سراسر شمال ایتالیا شد.
این اتفاق تا حد زیادی پیامد گرمایش جهانی است. استفانو موروسینی، مورخ دانشگاه برگامو و هماهنگ‌کننده پروژه میراث فرهنگی در پارک ملی استلویو، در گفت‌وگو با روزنامه گاردین می‌گوید: «در سال‌های اخیر، در پایان هر تابستان، این بقایای خطرناک از زیر یخ‌ها بیرون می‌آیند و تعدادشان هر سال بیشتر می‌شود. این مهمات بیش از ۱۰۰ سال در دل یخ حفظ شده‌اند. برخی از آن‌ها پیش‌تر منفجر شده‌اند، اما بسیاری هنوز منفجر نشده‌اند؛ بنابراین اکنون که دوباره از زیر یخ‌ها نمایان می‌شوند، بسیار بسیار خطرناک هستند.»
خنثی‌سازی مواد منفجره‌ای که بیش از یک قرن قدمت دارند، در محیط دشوار کوهستان‌های آلپ، چالشی بزرگ از نظر لجستیکی و اجرایی است. در مقطعی، کشف مجموعه‌ای از گلوله‌های توپخانه ۷۵ میلی‌متری، مقام‌ها را وادار کرد مسیر محبوب کوهنوردی میان قله چیما دل فراته و گردنه فورچلا فیرولو را به طور موقت مسدود کنند.
متخصصان خنثی‌سازی مواد منفجره برای دسترسی به قله‌های دورافتاده دولومیتبه پشتیبانی بالگردها متکی هستند؛ آن‌ها باید پیش از آغاز بارش برف زمستانی و
بسته شدن فرصت فصلی پاک‌سازی، عملیات خود را به پایان برسانند.
ارتش ایتالیا (Esercito Italiano)
ارتش ایتالیا اعلام کرده است که این عملیات برای عبور از صخره‌های صعب‌العبور و مناطق در معرض ریزش سنگ، به «مهارت‌های بالای کوهنوردی» نیاز داشت. به گزارش سی‌ان‌ان، در این مأموریت‌ها خدمه بالگردهای تخصصی، نیروهای آتش‌نشانی داوطلب، صلیب سرخ و واحد امداد کوهستان گاردیا دی فینانتسا (پلیس مالی ایتالیا) مشارکت داشتند.
در بسیاری از مناطق، نیروهای عملیاتی برای انتقال ایمن گلوله‌های ناپایدار به محل‌های انفجار کنترل‌شده، ناچار بودند از تجهیزات ویژه حمل هوایی و پوشش‌های حفاظتی سنگین استفاده کنند.
موروسینی در گفت‌وگو با روزنامه گاردین می‌گوید علاوه بر خطرات ناشی از مهمات و باروت، عقب‌نشینی یخچال‌های طبیعی نیز کوه‌پیمایی در ارتفاعات بالا را به‌تدریج خطرناک‌تر می‌کند. او به فروریختن یخچال طبیعی مارمولادا در سال ۲۰۲۲ اشاره می‌کند؛ حادثه‌ای که به کشته شدن ۱۱ نفر انجامید.
او می‌افزاید: «اگر به این منطقه سفر کنید، می‌توانید ببینید یخچال‌های طبیعی با چه سرعتی عقب‌نشینی می‌کنند و تغییرات اقلیمی چه تأثیر شدیدی بر آن‌ها گذاشته است.»
منبع: www.smithsonianmag.com منتشرشده به تاریخ ۲ نوامبر ۲۰۲۶ برابر با ۱۱ آبان ۱۴۰۵