به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین؛ در ۸ ژوئیه ۱۸۵۳ [۱۷ تیر ۱۲۳۲]، چهار کشتی نیروی دریایی ایالات متحده به فرماندهی کمودور متیو پری وارد بندر اوراگا در ژاپن شدند و به سیاست «ساکوکو» (انزوا) که بیش از ۲۰۰ سال ادامه داشت، پایان دادند. در آن برهه از تاریخ، ژاپن با مسئلهای تازه روبهرو بود؛ یا باید مدرن میشد یا باید استعمار را میپذیرفت. این کشور در کمتر از ۵۰ سال یکی از فشردهترین تحولات دولتمحور تاریخ مدرن را از سر گذراند که به «اصلاحات میجی» (احیای میجی) معروف است.
ناوگان پری در دومین سفرش به ژاپن، ۱۸۵۴.منبع: کتابخانهی عمومی نیویورک / ویکیمدیا کامنز
تهدید تهاجم غرب که انقلاب امپراتوری ژاپن را برانگیخت
پیش از سپیدهدم ۳ ژانویه ۱۸۶۸ [۱۳ دی ۱۲۴۶]، ساموراییهای هوادار امپراتور از ساتسوما و چوشو، دو طایفهی متحد که نسل جوانتر ساموراییهای کممرتبهشان نفوذ قابلتوجهی در آنها داشتند، کاخ امپراتوری در کیوتو را تصرف کردند. آنها بر این باور بودند که شوگونات توکوگاوا که زمام حکومت را در دست داشت، برای محافظت از ژاپن بسیار ناتوان است، زیرا پیشتر هم نتوانسته بود کشور را از دستاندازی قدرتهای غربی در امان نگه دارد. پس از ورود کمودور پری، دولت متوجه شد که فناوری نظامی ژاپن از غرب عقبتر است و برای پرهیز از درگیری، با کشورهایی مانند ایالات متحده، فرانسه، بریتانیا و روسیه معاهداتی امضا کرد.
عکس امپراتور میجی اثر اوچیدا کویچی، ۱۸۷۳.منبع: موزه هنر کلیولند / ویکیمدیا کامنز
چگونه یک امپراتور نوجوان، قدرت را از ۳۰۰ ارباب فئودال گرفت
در سال ۱۸۶۸، طایفههای متحد، امپراتور ۱۵ ساله موتسوهیتو (که بعدها به امپراتور میجی شهرت یافت) را بر تخت نشاندند و بدین ترتیب اقتدار امپراتوری را در ژاپن بازگرداندند. دولت جدید ژاپن از ناسیونالیسم به عنوان نیرویی یگانهساز بهره گرفت و در ۶ آوریل ۱۸۶۸ [۱۸ فروردین۱۲۴۷] «سوگندنامه منشور» را صادر کرد؛ بیانیهای پنجمادهای که اهداف دولت را برای نوسازی کشور و کسب دانش از سراسر جهان تشریح میکرد. در سال ۱۸۷۱، دولت رسماً قلمروهای فئودالی «هان» را منحل کرد و ژاپن را به استانهایی تقسیم کرد که مقامهای منصوبشده از سوی شخص امپراتور آنها را اداره میکردند. این اقدام عملاً قدرت سیاسی حدود ۳۰۰ فرمانروای محلی موسوم به «دایمیو» را که پیش از اصلاحات میجی قدرت را در اختیار داشتند، از میان برد.
روند تمرکزگرایی دولت با «اصلاح مالیات زمین» در سال ۱۸۷۳ ادامه یافت. این اصلاحات، مالیات سالانه را معادل سه درصد ارزش زمین تعیین کرد، که تغییری نسبت به نظام قدیمی مالیاتستانی مبتنی بر تولید برنج بود. نظام جدید وصول مالیات به دولت امکان داد درآمدی پایدار از محل مالیاتها به دست آورد، درآمدی که برای توسعه سریع کشور ضروری بود.
رهبران هیأت ایواکورا در لندن، ۱۸۷۲.منبع: ویکیمدیا کامنز
چگونه مأموریتهای مطالعاتی جهانی رونق صنعتی انفجاری ژاپن را شعلهور کرد
از ۱۸۷۱ تا ۱۸۷۳، دولت ژاپن هیأتی موسوم به «هیأت ایواکورا» را برای مطالعه به ایالات متحده و اروپا فرستاد. این هیأت به این نتیجه رسید که ژاپن برای حفظ استقلال خود باید سیاستی به نام «فوکوکو کیوهی» را دنبال کند، به معنای «کشور را ثروتمند کن، ارتش را نیرومند کن».
زمانی که نمایندگان در سال ۱۸۷۳ به ژاپن بازگشتند، تلاش برای صنعتیسازی از پیش آغاز شده بود. دولت مرکزی طولی نکشید که کارخانههای نمونهای تأسیس کرد تا نیروی کار را در استفاده از ماشینآلات غربی آموزش دهد. کارخانه ابریشمبافی تومیوکا یکی از نخستین کارخانههای کشور بود که در سال ۱۸۷۲ با کمک کارشناسان فرانسوی ساخته شد. بهزودی، در پی تلاشهای سریع صنعتیسازی، تولید ابریشم و دیگر کالاهای تجاری پرتقاضا برای صادرات از دهه ۱۸۸۰ تا ۱۹۱۳ بهشدت افزایش یافت.
بخش عمده درآمد جدید حاصل از صادرات صرف تأمین مالی واردات صنایع سنگین و گسترش شبکههای حملونقل و ارتباطات کشور شد. شایان ذکر است که نخستین خط راهآهن ژاپن، میان توکیو و یوکوهاما، در سال ۱۸۷۲ افتتاح شد و طول آن ۲۹ کیلومتر بود.
تا سال ۱۸۹۰، شبکهای گسترده از ریلهای راهآهن به طول بیش از ۱۴۰۰ مایل (حدود ۲۲۵۰ کیلومتر) در سراسر کشور کشیده شده بود. در همان زمان، دولت بیش از ۴۰۰۰ مایل خط تلگراف احداث کرد تا ارتباطات سریعتر شود. افزون بر این، تا سال ۱۹۰۰، تولید زغالسنگ نسبت به سطح سال ۱۸۷۶ بیش از ۴۰۰ درصد جهش کرده بود. این رشد با نیاز شدید به انرژی حرارتی در بخشهای رو به رونق فولاد و کشتیسازی همراه بود، ازجمله کارخانههای کشتیسازی جدید میتسوبیشی در ناگاساکی.
دانشگاه توکیو، نخستین دانشگاه مدرن ژاپن.منبع: ویکیمدیا کامنز
چرا ژاپن طبقه سامورایی را برای بازسازی جامعه مدرن لغو کرد
دولت میجی وقتی دریافت که برای ساختن دولتی مدرن به شهروندانی تحصیلکرده نیاز دارد، در سال ۱۸۷۲ «گاکوسی» یا فرمان نظام آموزشی ژاپن را برقرار کرد. این قانون آموزش مبتنی بر طبقات اجتماعی را رسماً لغو کرد و کودکان دختر و پسر را ملزم کرد چهار سال به مدرسه بروند. تا دهه ۱۸۸۰، نرخ ثبتنام در مدارس ابتدایی در میان کودکان در سن مدرسه از حدود ۳۰ درصد در آغاز دوره میجی به بیش از ۵۰ درصد رسید و تا سال ۱۹۰۵ به بیش از ۹۰ درصد جهش کرد.
ژاپن همچنین طبقه سامورایی را برچید و ارتشی مبتنی بر سربازگیری اجباری ایجاد کرد که ابتدا از روشها و ساختارهای فرانسوی الهام گرفت و سپس الگوی نظامی پروس را پذیرفت. درنهایت، دوره میجی ژاپن را در یک نسل به قدرتی بزرگ در جهان تبدیل کرد.
منبع: thecollector.com

