به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، یکی از مطالب مفید این شماره مقاله دکتر احمد اشرف است که در نوروز 1401 در دانشگاه پرینستون نوشته است. در این مقاله احمد اشرف سیر تحول مفهومی «هویت ایرانی» را در قالب سه دیدار و تجربهی فکری متمایز از دوران کودکی تا پختگی علمی روایت میکند. نویسنده از نخستین دلبستگیهای خود به ناسیونالیسم رمانتیک در دوران دبیرستان، تا مشاهدات میدانیاش در میان عشایر و روستاییان و در نهایت پژوهشهای بنیادینش برای دانشنامهی ایرانیکا را به تصویر میکشد.
استدلال محوری اشرف این است که برخلاف تصورات رایج دربارهی ازلی بودن هویت ملی، مفهوم مدرن «ملت و ملیت» از برساختههای عصر جدید و حاصل تعامل میان سنت تاریخی (مبتنی بر تاریخ سنتی و اساطیری مندرج در شاهنامه) و دولتهای مدرن است. وی با تفکیک میان «هویت تاریخی-ملی باستانی» و «تاریخ سنتی مکتوب در دوران اسلامی»، به نقد دیدگاههای پانایرانیستی و رویکردهای تقلیلگرایانهی برخی محققان دربارهی قدمت سیاسی هویت ایرانی پرداخته و بر ضرورت نگاه جامعهشناختی تاریخی و علمی به مقولهی هویت تأکید میکند.
در سایت انجمن جامعه شناسی ایران، در خبر انتشار جدیدترین شمارههای فصلنامه مطالعات اجتماعی ایران، سال بیستم، شماره اول و دوم، بهار و تابستان ۱۴۰۵، یادداشت کوتاه سوسن باستانی سردبیر فصلنامه مطالعات اجتماعی ایران را می خوانیم. او تاکید کرده است:
«خوشحالیم به اطلاع پژوهشگران، استادان، اعضای هیأت علمی، دانشجویان و علاقهمندان حوزه علوم اجتماعی و انسانی برسانیم که جدیدترین شمارههای فصلنامه مطالعات اجتماعی ایران، سال بیستم، شماره اول و دوم، بهار و تابستان ۱۴۰۵ منتشر شده است.
فصلنامه مطالعات اجتماعی ایران با هدف توسعه دانش اجتماعی، فراهمسازی بستری برای گفتوگوی علمی میان پژوهشگران و انتشار دستاوردهای پژوهشی نوین در حوزههای مختلف علوم اجتماعی، همچنان آماده دریافت، بررسی، داوری علمی و انتشار مقالات پژوهشی ارزشمند است. این نشریه از پژوهشگران دعوت میکند تا مطالعات علمی خود را در زمینههای جامعهشناسی، مطالعات فرهنگی، مسائل اجتماعی، تحولات اجتماعی، سیاستگذاری اجتماعی و حوزههای میانرشتهای مرتبط برای بررسی و انتشار ارسال کنند. فرآیند بررسی مقالات در فصلنامه بر پایه اصول علمی، داوری تخصصی و استانداردهای پژوهشی انجام میشود و تلاش مجموعه تحریریه بر آن است که با حفظ کیفیت علمی، زمینه انتشار آثار برجسته پژوهشگران داخلی و بینالمللی را فراهم آورد.
در ادامه مسیر توسعه علمی نشریه، برنامهریزی برای انتشار یک ویژهنامه انگلیسیزبان در دستور کار قرار گرفته است. این ویژهنامه با موضوع جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و پیامدهای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، منطقهای و بینالمللی آن منتشر خواهد شد و از پژوهشگران داخلی و خارجی دعوت خواهد شد تا مطالعات علمی خود را در این زمینه ارائه نمایند.
بدین وسیله از تمامی نویسندگان، داوران، اعضای هیأت علمی و همراهان علمی فصلنامه که در مسیر ارتقای جایگاه علمی نشریه همکاری میکنند، قدردانی میکنم و امیدوارم این شماره نیز گامی مؤثر در گسترش پژوهشهای اجتماعی و تقویت گفتوگوی علمی باشد.»
در ادامه مهمترین موضوعات، محورها و مقالات فصلنامه به شرح زیر است:
مقالات سال بیستم، شماره اول، بهار ۱۴۰۵
۱. سه دیدار با هویت ایرانی
احمد اشرف
۲. تحلیل جامعهشناختی مسیرهای علّی منتهی به انواع رفتارهای اقدام به خودکشی در نوجوانان در معرض خطر شهر مشهد
منصوره گلی؛ مرضیه ابراهیمی
۳. حکمرانی داده و مشارکت در دولت رفاهِ رقومی (دیجیتال)، مطالعه موردی پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان
علی شکوری؛ حمید عبداللهیان؛ سعیده صدیقی
۴. بازنمایی افراطگرایی در رمان شیاطین داستایفسکی: تحلیل محتوای کیفی بر پایه بحران هویت، رادیکالشدن تدریجی و مدیریت ترس
احسان حمیدیزاده؛ فاطمه طوبایی؛ زهرا معانی
۵. سبکهای فراغتی نوجوانان در عصر دیجیتال: تبیین جامعهشناختی نقش سرمایههای خانوادگی و ارتباط با عملکرد تحصیلی
محمد قدیمپرست بیریا اباتری؛ محمدرضا اقدامی؛ علی یعقوبی چوبری
۶. بازتولید سلطه جنسیتی و فرسایش صمیمیت زناشویی: ارائه مدل فرایندی چرخه پیوندآفرینی مراقبتی
مهسا میرحسینی؛ سیدعلیرضا افشانی؛ حسین افراسیابی؛ ملیحه علیمندگاری
مقالات سال بیستم، شماره اول، بهار ۱۴۰۵
۱. چگونگی آگاهی مورخین ایرانی از سلسلههای واقعی ماد، هخامنشی، سلوکی و اشکانی
احمد اشرف
۲. شیرینی فراتر از خوراک: مطالعه مردمنگارانه فرهنگ مصرف شیرینی در یزد
فریبا صدیقی؛ حمیده شیری محمدآباد؛ مهتا باغشاهی
۳. خواستهها و ناخواستههای زنان در برکشیدن پزشکی نوین: تحلیل گفتمان انتقادی نشریات شکوفه، دانش و عالم نسوان
سیمین کاظمی
۴. رهبری زامبی و آنومی سازمانی: تبیین نقش تعدیلگر بیابانزایی شغلی
محمد جلالی
۵. تتو ابزار هویت و مقاومت؛ پژوهشی کیفی در کلانشهر شیراز
سیروس احمدی؛ نجیم نجیمی؛ مریم مختاری
۶. تحلیل مضمون سیاستگذاری منابع آب در برنامههای اول و دوم توسعه ایران (۱۳۶۸ تا ۱۳۷۸)
حکیمه زارع؛ اصغر میرفردی؛ اسفندیار غفارینسب؛ بیژن خواجهنوری

