این مفهوم در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی نیز توسط امام مجاهد شهید حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، با عنوان «تمدن نوین اسلامی» بیان شده بود.« این گام دوم، انقلاب را به آرمان بزرگش که ایجاد تمدن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمیٰ (ارواحنافداه) هست؛ نزدیک خواهد کرد.»
مفهوم «تمدن نوین اسلامی ـ ایرانی» که از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی مورد توجه قرار گرفته، بیان دیگری از «تمدن نوین اسلامی» است که به شکل‌گیری جامعه‌ای پیشرفته، مستقل و برخوردار از هویت اسلامی و ایرانی اشاره دارد؛ جامعه‌ای که می‌کوشد با بهره‌گیری از ارزش‌های اسلامی، فرهنگ و تاریخ ایران، دانش و فناوری روز و تجربه‌های بشری، الگویی از پیشرفت و زندگی اجتماعی ارائه دهد.

این تمدن،اسلامی است، زیرا که در مسیر تحقق آن، اسلام و ارزش‌های دینی مبنای اصلی جهت‌گیری اخلاقی و اجتماعی معرفی می‌شود. این تمدن،ایرانی هم هست، زیرا بر تاریخ، فرهنگ، زبان، هویت ملی و ظرفیت‌های علمی و اجتماعی ایران تکیه دارد.این تمدن همچنین «نوین» است، زیرا هدف آن صرفاً تکرار گذشته نیست، بلکه تحقق آن متناسب با نیازهای جهان امروز و آینده است.

ویژگی‌های اصلی «تمدن نوین، اسلامی ـ ایرانی» می تواند موارد زیر باشد:
۱. بر ارزش‌های دینی، زبان فارسی، مواریث فرهنگی ایران، اخلاق و سنت‌های تاریخی تکیه دارد.
۲.برای علم و پیشرفت فناوری اهمیت قائل است و بر توسعهٔ دانشگاه‌ها، پژوهش، نوآوری، فناوری‌های نوین و اقتصاد دانش‌بنیان اصرار می ورزد.
۳. عدالت و رفاه اجتماعی را با کاهش فقر و تبعیض، ایجاد فرصت‌های برابر، بهبود کیفیت زندگی و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر،میسر می سازد.
۴.با تاکید بر استقلال و خودباوری،برتقویت توان داخلی، استقلال سیاسی و اقتصادی و استفادهٔ سنجیده از دانش و تجربهٔ سایر ملت‌ها،تمرکز دارد.
۵. اخلاق و معنویت را برای توجه به کرامت انسان، مسئولیت‌پذیری، خانواده، معنویت و پیوند پیشرفت مادی با رشد اخلاقی،توصیه می کند.

در این دیدگاه،تفاوت تمدن نوین اسلامی با تمدن غربی در مبانی ارزشی و هدف نهایی پیشرفت دانسته می‌شود. تمدن نوین اسلامی ـ ایرانی می‌کوشد علم، فناوری، اقتصاد و رفاه را با جلب رضایت الهی،معنویت، عدالت و اخلاق پیوند داده و در خدمت جامعه بشری قرار دهد. در حالی که تمدن‌های غربی برای قدرت،اصالت قائل هستند و آن را نه وسیله‌ای در خدمت ارزش‌های انسانی، بلکه معیاری برای تعیین حق و باطل میدانند.در این دیدگاه،. قدرت به‌عنوان هدف به حفظ سلطه و گسترش نفوذ، حتی به بهای نادیده‌گرفتن عدالت و حقوق دیگران، به هدف اصلی تبدیل می‌شود.در روابط سیاسی و بین‌المللی نیز قدرت از اخلاق عبور می کند و اخلاق تا جایی مورد توجه قرار می‌گیرد که با منافع و قدرت بازیگران تعارض نداشته باشد.

در این چارچوب،تمدن نوین اسلامی ـ ایرانی باید با گسترش ارزش‌های اسلامی-ایرانی در عرصه‌های مختلف زندگی اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی، تمدن رقیب یعنی همان تمدن غرب را دچار چالش کند.
نکته مهم این است که مفهوم «تمدن نوین اسلامی-ایرانی» هم یک آرمان و الگوی نظری است و هم برنامه‌ای برای تحول اجتماعی که تحقق واقعی آن به میزان موفقیت نظام اسلامی در زمینه‌هایی مانند ایجاد عدالت، رفاه، آزادی های مشروع، علم، مدیریت و کیفیت زندگی مردم بستگی دارد.تحقق این موارد می بایست مورد توجه کارگزاران نظام اسلامی قرار گیرد.
نکته آخر اینکه، بنظر می رسد اضافه کردن واژه ایرانی در انتهای مفهوم «تمدن نوین اسلامی» توسط رهبر معظم انقلاب،به پیوند ناگسستنی اسلام و ایران و اسلامیت و ایرانیت توجه داشته و این مهم را موجب تقویت و تثبیت انسجام اجتماعی و اتحاد ملی که عامل اصلی اقتدار کشور است، می داند.

مشاهده خبر در سایت خبرآنلاین