به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در این استفتاء، از آیت‌الله العظمی سیستانی درباره مسئولیت شرعی والدینی که فرزندان خود را می‌زنند و معلمانی که دانش‌آموزان را تنبیه بدنی می‌کنند، سؤال شده است؛ به‌ویژه در مواردی که ضرب به حدّ دیه برسد و پس از گذشت سال‌ها، امکان دسترسی به فرد آسیب‌دیده وجود نداشته باشد.
متن پرسش چنین است:
«اولادی که توسط والدین مضروب می‌شوند و سیلی می‌خورند و همچنین دانش‌آموزان که از معلمان خود کتک می‌خورند، اگر ضرب به حد دیه برسد، آیا اولیا و مربیان مدیون این بچه‌ها هستند و چگونه باید آنها را راضی کنند، بعد سال‌ها از یکدیگر جدا شوند و شاید هم دیگر تا آخر عمر نبینند؟»
پاسخ آیت‌الله سیستانی درباره پرداخت دیه
آیت‌الله العظمی سیستانی در پاسخ به این پرسش فرموده‌اند:
«دیه واجب است، در مورد پدر می‌تواند بعضی از مصارف غیر نفقه از آنها به حساب آورد و در مورد معلم اگر می‌تواند باید آنها را پیدا کند و راضی نماید و اگر از یافتن آنها مأیوس شد باید مبلغ دیه را رد مظالم بدهد، و در صورت شک در مقدار، احتمال کمتر را در نظر بگیرد.»
تکلیف شرعی والدین و معلمان چیست؟
بر اساس این پاسخ، حکم مطرح‌شده چند بخش دارد:
- وجوب دیه: اگر ضرب‌وجرح به حدی باشد که دیه شرعاً واجب شود، پرداخت آن لازم است.
- درباره پدر: طبق پاسخ استفتاء، پدر می‌تواند برخی هزینه‌های غیرواجبِ نفقه فرزندان را به حساب دیه منظور کند.
- درباره معلم: اگر به دانش‌آموز آسیب زده باشد و دیه بر عهده او قرار گرفته باشد، باید در صورت امکان، فرد آسیب‌دیده را پیدا کند و رضایت او را به دست آورد.
- اگر دسترسی به دانش‌آموز ممکن نباشد: در صورتی که معلم از یافتن فرد آسیب‌دیده مأیوس شود، مطابق پاسخ نقل‌شده باید مبلغ دیه را به عنوان رد مظالم بپردازد.
- اگر مقدار دیه مشخص نباشد: طبق متن پاسخ، در صورت شک در مقدار، مقدار کمتر در نظر گرفته می‌شود.
این استفتاء به مسئولیت شرعی ناشی از آسیب بدنی و لزوم جبران حق فرد آسیب‌دیده می‌پردازد. در موارد واقعی، تشخیص نوع آسیب، میزان دیه و نحوه اجرای حکم باید با توجه به جزئیات پرونده و ضوابط شرعی مربوط انجام شود.