تینا مزدکی_بررسی ۴۱۳ آسیب‌پذیری ثبت‌شده بین ژانویه ۲۰۲۲ تا سپتامبر ۲۰۲۴ نشان داد نزدیک به ۴۵ درصد این موارد شدت بالا و ۱۶ درصد شدت بحرانی داشته‌اند. این ضعف‌ها علاوه بر اطلاعات شخصی و موقعیت مکانی رانندگان، در برخی شرایط می‌توانند ایمنی عملکرد خودرو را نیز تحت تأثیر قرار دهند.
- اپلیکیشن‌ها، وب‌سایت‌ها و سرویس‌های ابری بیش از یک‌سوم آسیب‌پذیری‌های شناسایی‌شده را تشکیل می‌دهند، سهمی نزدیک به سه برابر پژوهش‌های پیشین.
- حدود ۴۵ درصد آسیب‌پذیری‌های بررسی‌شده در دسته شدت بالا و ۱۶ درصد در دسته بحرانی قرار گرفته‌اند.
- در سال ۲۰۱۵، پژوهشگران نشان دادند که می‌توانند پس از نفوذ از طریق سیستم سرگرمی یک جیپ گرند چروکی، فرمان، ترمز و شتاب‌دهنده آن را از راه دور تحت تأثیر قرار دهند.
- در دسامبر ۲۰۲۴، اطلاعات مکانی مرتبط با حدود ۸۰۰ هزار خودرو از برندهای گروه فولکس‌واگن به دلیل ضعف امنیتی در دسترس آنلاین قرار گرفت.
- آسیب‌پذیری در نرم‌افزارهای شخص ثالث و کتابخانه‌های کدنویسی می‌تواند پیش از خروج خودرو از کارخانه وارد زنجیره توسعه شود.
- نصب به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری، استفاده از گذرواژه‌های قوی و محدود کردن اطلاعات به‌اشتراک‌گذاشته‌شده با سرویس‌های متصل از توصیه‌های اصلی برای کاهش خطر است.
تهدیدهای امنیتی خودروها از کجا وارد می‌شوند؟
خودروهای امروزی فقط وسایل نقلیه نیستند، بلکه رایانه‌هایی متصل به تلفن‌های هوشمند، ماهواره‌ها، خودروهای دیگر و سرورهای ابری‌اند. این ارتباطات امکاناتی مانند مسیریابی، سرگرمی و برخی قابلیت‌های رانندگی هوشمند را فراهم می‌کنند، اما در عین حال مسیرهای تازه‌ای برای نفوذ ایجاد می‌کنند.
پژوهشگران دانشگاه گوتنبرگ و دانشگاه فناوری چالمرز با بررسی ۴۱۳ آسیب‌پذیری نرم‌افزاری ثبت‌شده از ژانویه ۲۰۲۲ تا سپتامبر ۲۰۲۴ و مقایسه آن‌ها با مشکلات امنیتی دهه پیش از آن، دریافتند سهم آسیب‌پذیری‌های مرتبط با سامانه‌های بیرونی افزایش یافته است. بیش از یک‌سوم ضعف‌های شناسایی‌شده به اپلیکیشن‌ها، وب‌سایت‌ها و سرویس‌های ابری مربوط می‌شدند.
از سیستم سرگرمی تا تهدید ایمنی خودرو
نفوذ به سامانه‌های دیجیتال خودرو لزوماً به معنای امکان کنترل کامل وسیله نقلیه نیست، اما برخی آسیب‌پذیری‌ها می‌توانند پیامدهایی فراتر از اختلال در سرگرمی یا ارتباطات داشته باشند. در سال ۲۰۱۵، پژوهشگران امنیتی نشان دادند که با دسترسی به سیستم سرگرمی یک جیپ گرند چروکی می‌توانند عملکرد فرمان، ترمز و شتاب‌دهنده آن را از راه دور تحت تأثیر قرار دهند.
سال‌ها بعد نیز ضعف‌های امنیتی سیستم‌های سرگرمی و ارتباطی همچنان مطرح‌اند. برای نمونه، یک آسیب‌پذیری مستند در سیستم سرگرمی یکی از خودروهای اشکودا می‌توانست در شرایط خاص به مهاجمی که به شبکه وای‌فای خودرو متصل بود اجازه دهد سیستم را از کار بیندازد.
اطلاعات مکانی رانندگان در معرض خطر است
یکی از اهداف مهم حملات سایبری به خودروهای متصل، اطلاعات شخصی کاربران است. داده‌هایی مانند نشانی محل سکونت، مسیرهای روزانه، زمان رفت‌وآمد و محل پارک خودرو می‌توانند تصویری دقیق از زندگی روزمره افراد ایجاد کنند.
در دسامبر ۲۰۲۴، پژوهشگران فاش کردند که اطلاعات مکانی مرتبط با حدود ۸۰۰ هزار خودرو از برندهای گروه فولکس‌واگن به‌صورت آنلاین در دسترس قرار گرفته بود. این رخداد به اطلاعات ورود ناامن به سرویس‌های آمازون وب سرویسز مربوط می‌شد که یک شرکت ارائه‌دهنده خدمات شخص ثالث از آن استفاده می‌کرد. این ضعف امکان دسترسی به موقعیت‌های دقیق GPS و برخی اطلاعات شخصی را فراهم کرده بود.
طبق گزارش منتشرشده، این مشکل پیش از شناسایی سوءاستفاده مخرب شناخته‌شده برطرف شد. با این حال، این رخداد نشان داد که ضعف امنیتی در سرویس‌های جانبی نیز می‌تواند حریم خصوصی صاحبان خودرو را به خطر بیندازد.
افزایش سهم آسیب‌پذیری‌های شدید و بحرانی
پژوهش جدید علاوه بر تغییر محل بروز آسیب‌پذیری‌ها، به افزایش شدت آن‌ها نیز اشاره می‌کند. نزدیک به ۴۵ درصد موارد بررسی‌شده در دسته شدت بالا و ۱۶ درصد در دسته بحرانی قرار داشتند. در پژوهشی پیشین، سهم آسیب‌پذیری‌های بحرانی حدود ۵ درصد گزارش شده بود.
این ارقام به معنای آن نیست که هکرها کنترل هزاران خودرو را به دست گرفته‌اند. شناسایی یک آسیب‌پذیری نشان‌دهنده امکان بالقوه سوءاستفاده است، نه اثبات وقوع حمله موفق. با این حال، گستردگی سامانه‌های متصل و وابستگی خودروها به نرم‌افزارهای مختلف، اهمیت ارزیابی و رفع ضعف‌های امنیتی را افزایش می‌دهد.
سازندگان خودرو چگونه می‌توانند خطر را کاهش دهند؟
پژوهشگران به ضعف‌هایی در کتابخانه‌های نرم‌افزاری شخص ثالث مورد استفاده توسعه‌دهندگان خودرو نیز اشاره کرده‌اند. چنین مشکلاتی ممکن است پیش از عرضه خودرو و در مراحل طراحی و توسعه وارد سامانه‌های آن شوند.
از این رو، امنیت سایبری باید از ابتدای فرایند طراحی تا تولید و پشتیبانی نرم‌افزاری در نظر گرفته شود. جدا نگه‌داشتن سیستم‌های سرگرمی از بخش‌های حیاتی مرتبط با ایمنی نیز می‌تواند مانع از آن شود که نفوذ به یک بخش، سایر عملکردهای حساس خودرو را تحت تأثیر قرار دهد.
رانندگان نیز می‌توانند با نصب به‌روزرسانی‌های امنیتی، انتخاب گذرواژه‌های قوی و بررسی اطلاعاتی که در اختیار سرویس‌های متصل قرار می‌دهند، بخشی از خطر را کاهش دهند. در خودروهای هوشمند، حفاظت از داده‌ها و امنیت عملکرد خودرو به یکدیگر وابسته‌اند و هر دو به توجه مستمر سازندگان و کاربران نیاز دارند.
منبع: newatlas