چالشی سخت، جذاب و کنشمند که در بستر فضای مجازی شکل میگیرد و یک اتفاق نه چندان پیچیده برای جذب مخاطب یا اصطلاحا فالوئر بیشتر را به بحرانی عظیم در زندگی همان انسانها تبدیل میکند. انسانهایی که هر کدام موضوع از نگاه خود برایشان جدی میشود حال این موضوع، قدرت، ثروت، شهرت، کسب اعتبار و هرچه که هست چالشهای اصلی فیلمنامه «بُت» را میسازد.
فیلم در بستر یک لایو اینستاگرامی آغاز میشود و از طرفی نیز کاراکتر اصلی داستان با بازی لیلا حاتمی، کاراکتری ناشنواست که قدرت تکلم بسیار ضعیفی دارد و همین امر باعث میشود تا مخاطب در دقایق اولیه فیلم به دلیل خواندن همزمان زیرنویسها و همچنین کامنتهای ارسالی کمی با کندی در مسیر روایت داستان قرار گیرد اما با پیشرفت هر چه بیشتر زمان فیلم این موضوع تا اندازهای تلطیف میشود و مخاطب نیز با جنس روایت نعمتالله مانوس میگردد.
مشکل اصلی «بُت» زمانی آغاز میشود که خُردهروایتهای فرعی فیلم از چالش اصلی فیلم سبقت میگیرند و مخاطب درگیر روایتهای متعددی میشود که جمعبندی آنها بخش عمدهای از زمان اصلی فیلم را میگیرند و فیلم از یک درام مبتنی بر ایده جذاب به یک اثر با گسستگی ساختاری بدل میشود. نعمتالله در «بُت» شخصیتهای متعددی را با خواستههای متفاوت وارد داستان فیلم میکند که همین آدمها هر کدام تا قصهشان برای مخاطب بازگو و کاراکترشان شکل گیرد، محوریت قصه اصلی را با گسست روبهرو کرده و همین امر سبب میشود تا فیلم هم به لحاظ زمانی و هم به لحاظ ریتم دچار آسیب شود.
کاراکتر اصلی فیلم (لیلا حاتمی) که در حقیقت چالش اصلی فیلم را میسازد در پارهای از لحظات به شدت منفعل میشود و فیلمساز درگیر روایتهای دیگر کاراکترهای فیلم میگردد، نوید پورفرج در نقش برادر لیلا از دیگر کاراکترهای کلیدی فیلمنامه نیز اگرچه در آغاز تلاش دارد تا از خود یک انسان موجه و غیر منفعتطلب بسازد اما در ادامه او نیز اسیر شهوت پول و ثروت میشود و بدون اینکه مراحل تحولی یک کاراکتر را به خوبی طی کند، به ناگاه به یکی از آدمهای منفی داستان تبدیل میشود. البته باید توجه داشت که در شخصیتپردازی اگر کاراکتری غیرقابل پیشبینی برای مخاطب باشد نکتهای بسیار مثبت است اما به شرط آنکه زیرساختهای تحولی آن کاراکتر در طول مسیر داستان به درستی پیریزی شده باشد.
دیگر کاراکترهای فیلم نیز اگرچه حضورشان در فیلم بسیار پررنگ است اما بخشهای مهمی از لایههای شخصیتیشان برای مخاطب مبهم است و صرفا اهدافشان که همان بهرهبرداری از چالش اصلی فیلم است مورد پرداخت قرار گرفته شده است. «بُت» به لحاظ قاب و تصویر البته در سطح نسبتا خوبی قرار دارد و قاببندیهای کنترلشده و فاصله حسابشده دوربین از شخصیتها، بهجای نمایش صریح احساسات، از نکات قابل توجه اثر است که این مهم با میزانسنهای درست و حسابشده حمید نعمتالله، فیلم را از سطح یک اثر معمولی به شدت بالاتر برده و حرکت بازیگران در قابهای متفاوت و بعضا ساختارشکنانه بر غنای بصری فیلم افزوده است.
در پایان باید گفت «بُت» اثری جسورانه با نگاهی معنادار به هویت انسانی در شرایط خاص و پیچیده است و اینکه موقعیتها چگونه میتوانند انسانها را در رسیدن به امیال نفسانی خود تغییر دهند.
عضو انجمن منتقدین خانه سینما*

