ابراهیم مکوندی، نویسنده، پژوهشگر، بازیگر، کارگردان تئاتر و روزنامهنگار، از انتشار کتاب «۲۰ مَثَل ۲» خبر داد؛ اثری در ادامه مجموعه «مثلهای بختیاری» که با هدف حفظ و بازشناسی بخشی از میراث شفاهی و ادبیات فولکلور لُر و بختیاری گردآوری شده است.
مکوندی در معرفی این کتاب اظهار کرد: نخستین جلد مجموعه «۲۰ مَثَل» را در سال ۱۳۹۱ تألیف کردم که با استقبال مردم، بهویژه جامعه لُر و بختیاری و علاقهمندان به فرهنگ و ادبیات این قوم، روبهرو شد. همین استقبال و تشویق دوستداران فرهنگ بومی باعث شد پس از حدود ۱۰ تا ۱۱ سال، گردآوری روایتهای تازه را آغاز کنم و جلد دوم این مجموعه را به انتشار برسانم.
وی هدف اصلی از نگارش این اثر را احیای میراث فرهنگی و جلوگیری از فراموشی روایتهایی دانست که نسلهای گذشته بهصورت شفاهی نقل کردهاند و افزود: بسیاری از این مثلها و افسانهها را در دوران کودکی از مادربزرگهای پدری و مادری و مادر خود شنیدهام. این روایتها بعدها انگیزهای برای جستوجو، گردآوری و ثبت داستانهایی شد که بخشی از حافظه فرهنگی مردم این حوزه جغرافیایی را تشکیل میدهند.

این پژوهشگر با اشاره به دشواریهای گردآوری مطالب کتاب گفت: برای جمعآوری این روایتها به روستاهای دورافتاده و مناطق مختلف عشایری سفر کردم و حتی در کوچ عشایر همراه آنان شدم. در این مسیر، با سالمندان، ریشسفیدان و راویان محلی گفتوگو کردم تا روایتهایی را که نسلبهنسل منتقل شدهاند، ثبت و ماندگار کنم.
مکوندی درباره محتوای کتاب «۲۰ مَثَل ۲» توضیح داد: روایتهای این مجموعه از نظر مضمون، طیف متنوعی دارند و بخشی از آنها به جهان افسانهها، دیو و پری، موجودات فراطبیعی و انسانهای برخوردار از قدرتهای ماورایی میپردازند. این داستانها علاوه بر جذابیت روایی، بازتابی از تخیل، باورها و شیوه روایتگری در فرهنگ عامه هستند و میتوانند برای نسلهای مختلف خواندنی باشند.
وی با تأکید بر پیوند فرهنگی لُر و بختیاری بیان کرد: در این کتاب، روایتهایی از مناطق بختیارینشین، مناطق لُر، از جمله بهبهان و لرستان، گردآوری شده است. انتخاب عنوان «لُر و بختیاری» نیز با هدف تأکید بر پیوند این میراث فرهنگی و یادآوری اشتراکات زبانی و روایی این جوامع صورت گرفته است.
به گفته مکوندی، همه روایتهای کتاب از راویان محلی شنیده شدهاند و در پایان برخی داستانها، نام راوی یا منطقهای که روایت از آنجا نقل شده است، ذکر شده است. همچنین دو روایت ابتدایی کتاب به دو زبان لُری بختیاری و فارسی ارائه شدهاند تا مخاطبان بتوانند با متن اصلی و برگردان فارسی آن آشنا شوند.
در بخشی از مقدمه کتاب نیز حسن رسولی، نویسنده و ناشر اثر، تلاش مکوندی را در حفظ میراث شفاهی بختیاری با کوشش فردوسی در پاسداشت فرهنگ و هویت ملی ایران مقایسه کرده است؛ مقایسهای که به گفته مکوندی، اهمیت ثبت و انتقال روایتهای عامیانه را یادآور میشود.
مکوندی همچنین از آمادهسازی جلد سوم این مجموعه خبر داد و گفت که برای انتشار آن برنامهریزی کرده است. به گفته وی، قرار است در اسفندماه نیز مراسم بزرگداشتی از سوی انجمن میراث فرهنگی برای او برگزار شود که رونمایی از هفت کتاب از جمله برنامههای پیشبینیشده آن است.
وی در پایان با قدردانی از افرادی که در شکلگیری این اثر همکاری داشتهاند، از محمدطاها چمنزاده، طراح جلد، همچنین سپهر مکوندی، فرزاده کاظمی و شهرام صادقی نام برد و ابراز امیدواری کرد کتاب «۲۰ مَثَل ۲» مورد استقبال علاقهمندان به فرهنگ عامه، ادبیات شفاهی و میراث قومی قرار گیرد.

