پژوهش گسترده مجله «نیچر» بر روی نیم میلیون بزرگسال نشان میدهد که خواب شبانه خارج از بازه ۶ تا ۸ ساعت، با تسریع پیری بیولوژیکی در تمامی ارگانهای بدن و افزایش خطر مرگ زودرس در ارتباط است.
به گزارش خبرآنلاین از یورونیوز، سالهاست که تمرکز نظامهای سلامت بر هشدارهای مربوط به «کمخوابی» معطوف بوده است، اما نتایج یک مطالعه بینالمللی و وسیع که در تاریخ ۱۳ مه ۲۰۲۶ در مجله معتبر Nature منتشر شده، ورق را برگرداند. این تحقیق نشان میدهد که «پرخوابی» نیز میتواند به اندازه «کمخوابی» برای ارگانهای حیاتی بدن مخرب و پیرکننده باشد.
کشف رابطه Uشکل در فرآیند پیری
محققان در این پژوهش به الگوی رفتاری جدیدی دست یافتهاند که آن را «رابطه Uشکل» (U-shaped relationship) مینامند. طبق این الگو، نمودار پیری بیولوژیکی در دو انتهای طیف خواب (بسیار کم و بسیار زیاد) صعودی است.
دادهها تایید میکنند که:
- خواب کمتر از ۶ ساعت: منجر به فشار به سیستم عصبی و تسریع فرسودگی سلولی میشود.
- خواب بیشتر از ۸ ساعت: پیوند مستقیمی با تسریع روند پیری در تقریباً تمامی ارگانهای بدن دارد.
مطالعهای بر پایه دادههای نیم میلیون نفر
آنچه به این تحقیق اعتبار دوچندان میبخشد، مقیاس آماری آن است. این مطالعه با بررسی وضعیت زیستی ۵۰۰ هزار بزرگسال به این نتیجه رسیده است که افرادی که دقیقاً در «محدوده طلایی» یعنی بین ۶ تا ۸ ساعت میخوابند، کمترین سن بیولوژیکی و پایینترین نرخ خطر مرگ زودهنگام را ثبت کردهاند.
فرسودگی ارگانها؛ پیامد خواب نامنظم
برخلاف تصور عمومی که خواب زیاد را مایه استراحت بیشتر میداند، این تحقیق ثابت کرده است که خواب طولانیمدت با پیری زودرس بافتها گره خورده است. متخصصان بر اساس این یافتهها هشدار میدهند که برای حفظ شادابی و سلامت ماندگار، نباید اجازه داد ترازوی خواب از تعادل خارج شود.
توصیه نهایی متخصصان
توصیه نهایی این گزارش علمی برای عموم بزرگسالان صریح است، برای پیشگیری از پیری زودرس و کاهش ریسک ابتلا به بیماریهای مزمن، بازه ۶ تا ۸ ساعت خواب شبانه را به عنوان یک استاندارد زیستی غیرقابل تغییر در سبک زندگی خود بگنجانید.
۲۳۳۲۳۳