جهان صنعت نیوز، دیابت یک بیماری مزمن متابولیک است که با افزایش سطح قند خون مشخص میشود و زمانی رخ میدهد که بدن یا به اندازه کافی انسولین تولید نمیکند یا نمیتواند از انسولین تولیدشده به طور مؤثر استفاده کند، انسولین هورمونی است که توسط پانکراس ترشح میشود و نقش کلیدی در ورود گلوکز از خون به سلولها برای تولید انرژی دارد.
وقتی این فرآیند مختل شود، قند در خون تجمع مییابد و در طول زمان به عروق خونی و اعصاب آسیب میرساند؛ دیابت نوع ۱ معمولا در سنین پایینتر بروز میکند و ناشی از تخریب خودایمنی سلولهای تولیدکننده انسولین است، در حالی که دیابت نوع ۲ شایعترین شکل بیماری است و عمدتا با مقاومت به انسولین و عوامل سبک زندگی مرتبط است.
دیابت نوع ۲ اغلب سالها بدون علامت مشخص پیشرفت میکند و بسیاری از مبتلایان زمانی از بیماری خود مطلع میشوند که عوارض جدی مانند آسیب چشمی، نارسایی کلیوی یا مشکلات قلبی-عروقی ظاهر شده است؛ این ویژگی «خاموش» بودن بیماری، تشخیص زودهنگام را به یکی از مهمترین راهبردهای مقابله با آن تبدیل کرده است.
عواملی مانند چاقی، کمتحرکی، سابقه خانوادگی، فشار خون بالا و اختلال چربی خون خطر ابتلا را به طور قابل توجهی افزایش میدهند؛ در ایران نیز مانند بسیاری از کشورهای جهان، بار دیابت بر نظام سلامت و خانوادهها در حال افزایش است و آمارهای رسمی نشان میدهد که بخش قابل توجهی از جمعیت بزرگسال کشور در معرض این بیماری قرار دارند.
۷.۵ میلیون ایرانی بالای ۲۵ سال مبتلا به دیابت
شمار مبتلایان و افراد در مرحله پیشدیابت روندی صعودی دارد، در این میان، هفته ملی دیابت(۲۰ تا ۲۶ آبان) فرصتی برای تأکید بر پیشگیری، تشخیص زودهنگام و مدیریت مؤثر بیماری فراهم میکند.
جعفر جندقی مدیرکل دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می گوید: بر اساس نتایج هشتمین پیمایش ملی عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر در سال ۱۴۰۰، دستکم ۱۴ درصد جمعیت بالای ۲۵ سال، معادل بیش از ۷.۵ میلیون نفر، به دیابت مبتلا هستند و با احتساب افراد دارای اختلال تحمل گلوکز (پیشدیابت)، شمار افراد مبتلا یا در معرض ابتلا به دیابت به حدود ۲۰ میلیون نفر میرسد.
وی با اشاره به بدون علامت بودن معمول دیابت نوع ۲، احتمال بروز عوارض بهعنوان نخستین نشانه بیماری و ضرورت اقدام زودهنگام برای برخورداری مبتلایان از زندگی سالم، تاکید می کند که در سطح جهانی نیز آمارها روند مشابهی را نشان میدهد و بر اساس گزارش فدراسیون بینالمللی دیابت، بیش از ۵۸۸ میلیون نفر در گروه سنی ۲۰ تا ۷۹ سال مبتلا به دیابت هستند و پیشبینی میشود این تعداد تا سال ۲۰۵۰ به بیش از ۸۵۲ میلیون نفر برسد.
وی افزود: همچنین حدود ۲۵۲ میلیون بزرگسال مبتلا به دیابت از بیماری خود آگاهی ندارند؛ شکافی که تشخیص دیرهنگام و بروز عوارض را تشدید میکند.
هشدار درباره پیشدیابت؛ ۲۰ درصد جمعیت در معرض خطر
امیر کامران نیکوسخن مدیرعامل انجمن دیابت ایران نیز با اشاره به روند رو به افزایش شمار مبتلایان در کشور هشدار داد تاکید کرد که اکنون ۱۴ درصد افراد بالغ کشور به دیابت مبتلا هستند و نکته نگرانکنندهتر اینکه حدود ۲۰ درصد هموطنان به عارضه پیشدیابت مبتلا هستند یا نسبت به ابتلای خود بیاطلاعاند.
نقش تعیین کننده اطلاع رسانی در مدارس
صبا کلامی کارشناس بهداشت در گفت و گو با خبرنگار ایرنا از ضرورت اطلاع رسانی در مدارس می گوید و تاکید دارد: اگر دانش آموزان و نوجوانان اطلاعات کافی در مدارس دریافت کنند حتما در وضعیت روند افزایشی تغییراتی ایجاد می شود؛ او معتقد است دانش آموزان که از تغذیه خوبی بهره مند نیستند و نسبت به آن بی توجه هستند و به غذاهای فست فودی و آماده روی می آورند که این امر در کنار بی تحرکی موجب افزایش ابتلای به دیابت می شود.
کلامی با بیان اینکه دیابت، به ویژه نوع ۲ آن، به یک اپیدمی خاموش تبدیل شده است که سالها بدون علامت پیشرفت میکند و زمانی آشکار میشود که عوارض جبرانناپذیری بر جای گذاشته است، خاطر نشان کرد: اصلاح تغذیه و سبک زندگی دانش آموزان یک نکته مهمی است که در سالهای گذشته مغفول مانده و باید نسبت به آن توجه جدی صورت گیرد.
به گفته وی، بوفههای مدارس نیز باید از فروش خوراکی های مضر جلوگیری کنند و تغذیه سالم را به نوجوانان بفروشند؛ در بسیاری از کشورها تغذیه در مدارس اصلاح می شود و به خانه ها تصری پیدا می کند اما در کشور ما اینگونه نیست.
به گزارش ایرنا؛ غربالگری به موقع، تشخیص زودهنگام، آموزش عمومی، اصلاح سبک زندگی و دسترسی عادلانه به درمان، حلقههای یک زنجیرهاند که اگر یکی از آنها ضعیف بماند، بار بیماری بر دوش نظام سلامت و خانوادهها سنگینتر خواهد شد؛ هفته ملی دیابت و روز جهانی آن، فرصتی است تا پیش از آنکه این بیماری خاموش به بحرانی فراگیر تبدیل شود، صدای هشدار را جدی بگیریم؛ زیرا در مبارزه با دیابت، هر تشخیص زودهنگام، یک زندگی نجاتیافته است.
منبع: ایرنا

