علی فریدونی- صبح امروز انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا آغاز شد، آمریکایی ها ۴۳۵ عضو رای‌دهنده مجلس نمایندگان و ۳۵ سناتور (از ۱۰۰ نفر) را انتخاب خواهند کرد که کنگره ایالات متحده را تشکیل خواهند داد. این نوع از انتخابات که معمولا پس از دو سال از انتخابات ریاست جمهوری برگزار می‌شود. این انتخابات معمولا به زیان حزب رئیس‌جمهور مستقر تمام شده است.
میزان مشارکت در انتخابات میان‌دوره‌ای معمولا کمتر از انتخابات ریاست جمهوری است. اما امسال توجه بین‌المللی بالایی را به خود جلب کرده است. به عقیده تحلیلگران تغییر سیاست‌های ایالات متحده از سال ۲۰۲۵ در پی در اختیار داشتن اکثریت هر دو مجلس کنگره از سوی جمهوری‌خواهان کنگره بوده است. اهمیت این انتخابات از این جهت بالاست که می‌تواند توازن قدرت میان کاخ سفید و کنگره را تغییر دهد و مسیر سیاست‌گذاری در دو سال پایانی دوره ریاست جمهوری ترامپ را تحت تاثیر قرار دهد.
انتخابات میان دوره‌ای؛ آزمون سیاسی ترامپ
اهمیت انتخابات امسال در شرایطی افزایش یافته که دولت ترامپ در حوزه‌های مختلف اقتصادی و سیاست خارجی با چالش‌هایی مواجه است. افزایش هزینه‌های زندگی، سیاست‌های تعرفه‌ای، مهاجرت و پیامدهای جنگ ایران از جمله موضوعاتی هستند که در ماه‌های اخیر به محور بحث‌های انتخاباتی تبدیل شده‌اند. در چنین شرایطی، رأی‌دهندگان علاوه بر انتخاب نمایندگان خود، عملکرد دو سال نخست دولت ترامپ را نیز ارزیابی می‌کنند و نتیجه انتخابات می‌تواند بازتابی از میزان رضایت عمومی از سیاست‌های کاخ سفید باشد.
شهروندان ایالات متحده هر چهار سال یکبار برای انتخابات ریاست جمهوری رای می‌دهند؛ انتخابات میان‌دوره‌ای انتخاباتی است که پس از دوسال از استقرار رئیس جمهور در تمام ایالات برگزار می‌شود و تمام صندلیهای مجلس نمایندگان و یک سوم صندلی مجلس سنا را تعیین می‌کند. در این دوره از انتخابات حزب جمهوری خواه با در دست داشتن ۲۱۹ جایگاه اکثریت شکننده‌ای را در دست دارند. برخلاف سناتورها و فرمانداران نمایندگان مجلس برای دوره‌ای دوساله انتخاب می‌شوند. بر اساس گزارش‌های غیر رسمی تا سپتامبر ۲۰۲۶ پیش بینی می‌شود که تنها حدود ۱۰ درصد از کرسی‌ها مورد رقابت قرار دارند.
با وجود آنکه تمامی ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان در این انتخابات به رأی گذاشته می‌شوند، رقابت در همه حوزه‌ها از شدت یکسانی برخوردار نیست. بر اساس برآوردهای انتخاباتی منتشرشده تا سپتامبر ۲۰۲۶، تنها حدود ۱۰ درصد حوزه‌ها رقابت‌پذیری بالایی دارند و نتیجه در ۲۲ حوزه بسیار نزدیک ارزیابی شده است. همین مسئله اهمیت رقابت‌های محدود را افزایش می‌دهد؛ چراکه جابه‌جایی چند کرسی می‌تواند اکثریت شکننده جمهوری‌خواهان را از بین ببرد و کنترل مجلس را به دموکرات‌ها منتقل کند.
در مجلس سنا جمهوری‌خواهان از اکثریت ۵۳ کرسی برخوردارند و در این انتخابات ۳۵ کرسی به علاوه دو کرسی ویژه از ۱۰۰ کرسی به همراه برخی از جایگاههای قانونی از جمله فرمانداری، مجالس ایالتی و برخی سمت‌های محلی مورد رقابت قرار می‌گیرند.
مهم‌ترین اختیارات دو مجلس سنا و نمایندگان
مجلس نمایندگان که هر دوسال برگزار می‌شود که به علت کوتاه بودن زمانباعث آشنایی نمایندگان نسبت به تحولات فکری و نظارت در جامعه آمریکا را فراهم می‌کند.مهم‌ترین اختیارات این مجلس شامل امکان تصویب قوانین فدرال در کنار مجلس سنا، تصویب بودجه و تخصیص منابع مالی در فرایند قانون‌گذاری، امکان آغاز فرایند استیضاح رئیس‌جمهور و مقام‌های فدرال؛ نظرات بر عملکرد دولت و برگزاری جلسات تحقیق و تفحص و امکان مشارکت در تصویب قوانین مربوط به تجارت، مهاجرت، امنیت و سیاست داخلی است.
از سوی دیگر انتخابات مجلس سنا نیز هر دو سال اما تنها برای یک سوم از نمایندگان آن برگزار می‌شود و منتخبان به مدت ۶ سال صاحب کرسی می‌شوند. از مهم‌ترین اختیارات این مجلس می‌توان به تصویب قوانین فدرال (در کنار مجلس نمایندگان)، بررسی و تایید بسیاری از انتصاب‌های رئیس جمهور از جمله وزیران و قضات فدرال، تصویب معاهدات بین‌المللی، رسیدگی به پروندههای استیضاح پس از تصویب در مجلس نمایندگان، نظارت بر عملکرد دولتو بررسی سیاست‌های اجرایی و مشارکت در تصویب بودجه و قوانین مربوط به سیاست خارجی و داخلی اشاره کرد.
اهمیت ترکیب سیاسی دو مجلس از این جهت است که رئیس‌جمهور آمریکا برای پیشبرد بخش مهمی از برنامه‌های خود به همراهی کنگره نیاز دارد. در صورت تغییر اکثریت مجلس نمایندگان، حزب مخالف می‌تواند با در اختیار گرفتن ریاست کمیته‌های تخصصی، نظارت بر عملکرد دولت و بررسی تصمیم‌های اجرایی را افزایش دهد. در مجلس سنا نیز تغییر اکثریت می‌تواند بر روند تأیید وزیران، سفیران و قضات فدرال تأثیر بگذارد. بنابراین، حتی بدون تغییر رئیس‌جمهور، جابه‌جایی قدرت در کنگره می‌تواند فضای سیاسی واشنگتن و امکان اجرای برنامه‌های دولت را دگرگون کند. 
چرا حزب رئیس جمهور معمولا بازنده انتخابات میان‌دوره‌ای است؟
بر اساس آمار در ۲۰ انتخابات اخیر میان‌دوره‌ای حدود ۱۸ مورد با تضعیف حزب رئیس جمهور مستقر همراه بوده است که تحلیلگران دلایل مختلفی برای آن برشمرده‌اند. یکی از این دلایل نارضایتی از دولت است و انتخابات میان‌دوره‌ای به مثابه فرصتی برای ابراز این نارضایتی است. در انتخابات میان‌دوره‌ای معمولا مخالفان دولت انگیزه بیشتری برای شرکت در انتخابات دارند.
در پیش‌بینی‌هایی که از نتایج انتخابات انجام شده است به نظر می‌رسد که دولت دونالد ترامپ در به دست آوردن اکثریت آرا در مجلس نمایندگان با مشکل روبرو خواهد بود؛ پیش‌بینی‌ای که باعث شد او شخصا واکنش نشان دهد و بگوید: «اگر دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای اکثریت را به دست آورند ممکن است مجبور شم به آقای وتو تبدیل شوم».
اظهارات ترامپ به محدودیت‌هایی اشاره دارد که در صورت از دست رفتن اکثریت کنگره می‌تواند مقابل دولت او قرار بگیرد. در صورت پیروزی دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان، دولت با نظارت گسترده‌تر حزب مخالف و دشواری بیشتر در تصویب برنامه‌های قانونی خود مواجه خواهد شد. در مقابل، ترامپ همچنان از اختیارات اجرایی و حق وتوی مصوبات کنگره برخوردار خواهد بود. البته برای عبور از وتوی رئیس‌جمهور، موافقت دوسوم اعضای حاضر در هر دو مجلس ضروری است. بنابراین، تغییر اکثریت کنگره به معنای پایان ریاست‌جمهوری ترامپ نیست، بلکه می‌تواند قدرت مانور دولت او در قانون‌گذاری و اجرای برنامه‌های سیاسی را محدود کند.
در نهایت، انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را باید فراتر از رقابت دو حزب برای تصاحب کرسی‌های کنگره ارزیابی کرد. نتیجه این انتخابات می‌تواند میزان حمایت عمومی از دولت ترامپ را نشان دهد و بر توازن قدرت میان کاخ سفید و کنگره در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری او اثر بگذارد. در صورت تغییر اکثریت، دموکرات‌ها فرصت بیشتری برای نظارت بر عملکرد دولت و اثرگذاری بر روند قانون‌گذاری خواهند داشت؛ در مقابل، حفظ اکثریت از سوی جمهوری‌خواهان می‌تواند مسیر پیشبرد برنامه‌های دولت را هموارتر کند. از این منظر، نتیجه انتخابات علاوه بر تعیین ترکیب کنگره، نخستین نشانه مهم از آرایش سیاسی آمریکا در مسیر انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ خواهد بود.