جهان صنعت نیوز – نتیجه این ناهماهنگی، صرفاً افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل نیست؛ بلکه تحمیل دموراژ سنگین به کشتی‌ها، توقف کالا در انبارهای بندری، افزایش هزینه‌های نگهداری و خواب سرمایه و در نهایت، تهدید استمرار جریان تأمین کالا در کشور است. بدیهی است در شرایط فعلی، ظرفیت بنادر شمالی باید به‌عنوان یکی از مسیرهای راهبردی تأمین کالا، با حداکثر توان عملیاتی مورد استفاده قرار گیرد و هیچ مانع قابل رفع اداری و اجرایی نباید موجب کندی این فرآیند شود.
فقر زیرساخت عملیاتی مستقل برای توزین محمولهای حمل یکسره و شهری
یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های موجود، نبود زیرساخت عملیاتی مستقل برای توزین (باسکول) محموله‌های حمل یکسره و حمل شهری است.
به‌عنوان نمونه، در بندر امیرآباد، در حال حاضر صرفاً دو باسکول فعال، شامل باسکول ورودی و خروجی، پاسخگوی تردد تمامی محموله‌هایی هستند که چه با مقصد سایر استان‌ها و چه از طریق حمل شهری به انبارهای خارج از محوطه بندری منتقل می‌شوند. تجمیع این حجم از عملیات در دو مسیر توزین، موجب شکل‌گیری صف‌های طولانی، اتلاف زمان رانندگان و کاهش محسوس ظرفیت حمل روزانه شده است؛ ضمن آنکه عدم تخصیص سهمیه سوخت برای کامیونهای حمل شهری (حمل کالا از انبارهای محوطه های گمرکی به انبارهای خارج محوطه گمرکی در استان) نیز مزید بر علت شده است.
این موضوع به‌ویژه در حمل شهری آثار اقتصادی مضاعفی دارد؛ چراکه با توجه به تعرفه و درآمد بالاتر حمل بین‌شهری، رانندگان حمل شهری برای حفظ صرفه اقتصادی فعالیت خود نیازمند انجام چند سرویس در طول روز هستند. معطلی طولانی در صف باسکول عملاً امکان تکرار سرویس و افزایش بهره‌وری ناوگان را از آنان سلب کرده و انگیزه همکاری ناوگان حمل‌ونقل را کاهش می‌دهد.
بندر امیر آباد؛ محدودیت خروج کالا به دلیل ظرفیت بلا استفاده
نکته قابل تأمل آن است که برای رفع این مشکل، اقدامات زیرساختی لازم در بندر امیرآباد انجام شده و کانکس، دوربین و باسکول‌های مربوط به مسیرهای حمل یکسره و حمل شهری آماده بهره‌برداری است؛ با این حال، به دلیل عدم استقرار و تأمین نیروی انسانی مورد نیاز از سوی گمرک، این ظرفیت همچنان بلااستفاده مانده و یکی از مهم‌ترین محدودیت‌های خروج کالا پابرجاست.
این در حالی است که پیش‌تر وعده راه‌اندازی این مسیرها از روز شنبه هفته جاری (۹/۸/۱۴۰۵) اعلام شده بود، اما تاکنون بهره‌برداری عملیاتی از آن محقق نشده است.
گمرک و ضرورتهای عملیاتی
بر این اساس کارشناسان معتقدند انتظار مشخص و فوری از گمرک، عبور از مرحله وعده و ورود به مرحله اقدام عملیاتی است. در همین راستا ضروری است:
- نیروی انسانی مورد نیاز برای راه‌اندازی و بهره‌برداری از باسکول‌های اختصاصی حمل یکسره و حمل شهری، بدون تأخیر تأمین و این مسیرها در کوتاه‌ترین زمان ممکن فعال شوند.
- با توجه به حجم عملیات و ضرورت تسریع در خروج کالا، حضور و فعالیت نیروهای گمرک در ساعات بعد از ۱۳ و خارج از ساعات اداری، متناسب با نیاز وارد کنندگان به اظهار، ترخیص و برنامه ورود و خروج کامیون‌ها، باید در دستور کار قرار گیرد.
- در بخش‌های اداری مرتبط با اظهار، بررسی اسناد، صدور مجوز و سند خروج نیز نیروی انسانی کافی مستقر شود؛ چراکه در حال حاضر حتی در مواردی که امکان فیزیکی خروج کالا فراهم است، نبود نیروی پاسخگو برای انجام امور اداری و ثبت اسناد، موجب توقف مجدد فرآیند می‌شود.
- برنامه کاری و شیفت‌بندی نیروهای عملیاتی و اداری گمرک با ساعات فعالیت بندر، انبارها و ناوگان حمل‌ونقل هماهنگ شود تا فرآیند خروج کالا در ساعات پرترافیک و خارج از وقت اداری متوقف نماند.
- زمان‌بندی مشخصی برای رفع موانع موجود و آغاز بهره‌برداری کامل از امکانات آماده‌شده اعلام و یک مسئول مشخص برای پیگیری اجرای آن تعیین شود.
در شرایطی که فعالان اقتصادی برای جبران محدودیت‌های مسیرهای جنوبی، ظرفیت بنادر شمالی را به کار گرفته‌اند، انتظار می‌رود گمرک نیز با انعطاف در شیوه ارائه خدمات، تأمین نیروی انسانی و استقرار خدمات عملیاتی در ساعات مورد نیاز، متناسب با شرایط ویژه فعلی همکاری کند.
تداوم توقف کالا در بنادر، در حالی که تجهیزات لازم برای خروج آن آماده است، هزینه‌ای است که با یک تصمیم اجرایی و تأمین نیروی انسانی قابل پیشگیری خواهد بود. انتظار می‌رود گمرک با اقدام فوری، اجازه ندهد محدودیت‌های قابل رفع اداری به گلوگاهی برای استمرار تأمین کالا در کشور تبدیل شود.