جهان صنعت نیوز – قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه پس از انتشار گزارش‌هایی درباره تمایل دونالد ترامپ به دادن فرصت بیشتر به دیپلماسی با ایران کاهش یافت. این تحول در شرایطی رخ داد که بازار نفت طی هفته‌های گذشته تحت تأثیر نگرانی از تشدید درگیری‌های نظامی در خاورمیانه و اختلال در عرضه جهانی انرژی قرار داشت.
قیمت نفت برنت که روز جمعه بیش از ۲ درصد افزایش یافته بود، در معاملات روز دوشنبه به سمت ۱۱۰ دلار در هر بشکه عقب نشست. هم‌زمان، نفت وست‌تگزاس اینترمدیت نیز در محدوده ۱۰۱ دلار معامله شد.
بر اساس گزارش اکسیوس، ترامپ در تماس تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ترجیح خود را برای پیگیری مسیر دیپلماسی با ایران اعلام کرده است؛ موضعی که نگرانی نتانیاهو را به دنبال داشته است. دو کشور در اواخر فوریه با حملات مشترک به ایران، جنگ را آغاز کردند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز روز شنبه اعلام کرد که هنوز تصمیمی درباره انجام حملات جدید علیه ایران گرفته نشده و ترامپ ترجیح می‌دهد مناقشه از مسیر دیپلماسی حل‌وفصل شود. این مواضع نگرانی بازار از آغاز دوباره درگیری‌ها را تا حدی کاهش داد؛ هرچند حملات به کشتی‌ها در اطراف تنگه هرمز همچنان ادامه داشت.
عقب‌نشینی موقت در سایه احتمال تشدید جنگ
با وجود کاهش قیمت‌ها، برخی تحلیلگران معتقدند افت اخیر را نباید نشانه پایان نگرانی‌های بازار نفت دانست.
فلورانس اشمیت، استراتژیست ارشد انرژی در بانک رابوبانک، کاهش قیمت‌ها را نوعی عقب‌نشینی موقت ارزیابی کرده است. به گفته او، لحن و مواضع سیاسی طرف‌های درگیر همچنان احتمال تشدید تنش در خاورمیانه را مطرح می‌کند و چنین وضعیتی می‌تواند بار دیگر قیمت نفت را افزایش دهد.
در واقع، اگرچه ترامپ هفته گذشته از آغاز مذاکرات صلح سخن گفته بود، اما بارها تهدید کرده است که پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا حملات علیه ایران را از سر خواهد گرفت. همچنین وال‌استریت ژورنال گزارش داده است که یک فرمانده ارشد نظامی آمریکا روز پنجشنبه گزینه‌های نظامی را به رئیس‌جمهور این کشور ارائه کرده است.
در سوی دیگر، رهبر جمهوری اسلامی ایران، به فرماندهان ارشد نظامی دستور داده است برای احتمال ازسرگیری رویارویی با آمریکا و اسرائیل آماده شوند. این موضع‌گیری در شرایطی مطرح شده که وزیر امور خارجه ایران هم‌زمان از پیشرفت در مذاکرات دیپلماتیک خبر داده و هیأت ایرانی نیز روز شنبه برای گفت‌وگو با میانجی‌ها در قطر حضور داشته است.
تداوم حملات دریایی و تهدید عرضه انرژی
یکی از مهم‌ترین عوامل تداوم نگرانی در بازار نفت، ادامه حملات به کشتی‌ها در محدوده تنگه هرمز است. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا روز یکشنبه اعلام کرد گزارشی دریافت کرده که بر اساس آن، یک کشتی در این آبراه هدف پرتابه قرار گرفته است.
این حادثه پس از حمله روز جمعه به یک نفتکش حامل گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) رخ داد. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا همچنین از اصابت یک پرتابه به کشتی دیگری در شرق رأس‌الخفجی عربستان سعودی، در عمق خلیج فارس، خبر داده است.
این تحولات نشان می‌دهد حتی در شرایطی که صادرات نفت خام از خلیج فارس به سطوح نزدیک به پیش از جنگ بازگشته، حمل‌ونقل فرآورده‌های نفتی همچنان با محدودیت مواجه است.
در کنار جنگ خاورمیانه، تشدید حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه نیز به افزایش قیمت فرآورده‌های نفتی کمک کرده است. در نتیجه، قیمت سوخت، به‌ویژه گازوئیل، در آمریکا و اروپا افزایش یافته است.
گازوئیل؛ آسیب‌پذیرترین فرآورده نفتی در آستانه زمستان
محدودیت عرضه فرآورده‌های نفتی در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا کرده که نیمکره شمالی به فصل زمستان نزدیک می‌شود.
جون گو، تحلیلگر ارشد بازار نفت در شرکت اسپارتا کامودیتیز، معتقد است گازوئیل در میان فرآورده‌های نفتی با بیشترین فشار عرضه مواجه است. به گفته او، ظرفیت مازاد پالایشگاهی عمدتاً در چین متمرکز شده و دولت این کشور نیز همچنان صادرات سوخت را به‌شدت کنترل می‌کند.
بنابراین، حتی اگر جریان صادرات نفت خام از خلیج فارس به وضعیت عادی نزدیک شود، محدودیت‌های پالایشگاهی و تجاری می‌تواند همچنان بازار فرآورده‌های نفتی را تحت فشار نگه دارد.
افزایش پیش‌بینی گلدمن ساکس از قیمت نفت
در همین شرایط، گلدمن ساکس پیش‌بینی خود از قیمت نفت را افزایش داده است. این بانک سرمایه‌گذاری اکنون انتظار دارد قیمت نفت برنت در دسامبر به ۱۰۵ دلار در هر بشکه برسد و میانگین قیمت آن در سال آینده ۸۸ دلار باشد. تحلیلگران این بانک، افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک و احتمال اختلال در عرضه را دلیل اصلی بازنگری در پیش‌بینی‌ها عنوان کردند.
به اعتقاد آنها، هم‌زمانی درگیری‌های خاورمیانه و جنگ روسیه و اوکراین، در کنار گسترش شکاف‌های ژئوپلیتیک در جهان، خطر اختلال در عرضه انرژی را افزایش داده است.
اوپک‌پلاس سهمیه تولید دسامبر را تغییر نداد
در تحولی دیگر، اوپک‌پلاس در نشست آخر هفته توافق کرد سهمیه تولید اعضا برای ماه دسامبر بدون تغییر باقی بماند. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که این ائتلاف در ماه سپتامبر آخرین مرحله از کاهش داوطلبانه تولید خود را کنار گذاشت.
با این حال، اهمیت عملی این تصمیم در شرایط کنونی محدود به نظر می‌رسد؛ زیرا تداوم درگیری‌ها در خاورمیانه، از جمله در دریای سرخ، همچنان صادرات نفت و فعالیت تأسیسات تولیدی را با تهدید مواجه می‌کند.
در مجموع، بازار نفت در موقعیتی دوگانه قرار گرفته است. از یک‌سو، تمایل ترامپ به ادامه مذاکرات با ایران و کاهش احتمال حملات فوری، فشار نزولی بر قیمت‌ها وارد کرده است. از سوی دیگر، تداوم نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک، حملات دریایی، محدودیت عرضه فرآورده‌های نفتی و نگرانی از اختلال در زیرساخت‌های انرژی، همچنان از قیمت نفت حمایت می‌کنند.